49 gün sonra açılan restoranlar ne talep ediyor? '2 değişiklik merhem olur'

49 gün sonra açılan restoranlar ne talep ediyor? '2 değişiklik merhem olur'

49 gün sonunda yine kapılarını açan kafe ve lokantaları bundan sonraki süreçte neler bekliyor? Kısıtlı açılma menü maliyetlerine nasıl yansıdı? Firmaların arzları var mı? Sektör temsilcileri…

Pandemi müddetince bir açılıp bir kapanan yeme-içme sektörü salgından ekonomik anlamda en çok etkilenen sektörlerden biri oldu. Bütün kapanma evveli lokantalar bir zaman açıldı ancak olay sayıları çoğalınca tekerrür kapanmak zorunda kaldı. Bir zamandır gel-al ve konutlara servis olarak faaliyet gösteren yeme-içme mekanları alıcılarına 49 gün sonunda yine kapılarını alıcılarına açtı. 

Tanımlanan 07:00-21:00 saatleri arasında mekanlar alıcı kabul edebilecek. Yeni bayağıda kafe ve lokantalar yalnızca yalnızca pazar günleri kutu servis olarak devam edecek.

Kafe ve lokantalar açıldı açılmasına ama bayağılaşma ile beraber uslarda hâlâ pek çok sual var.

• Geçmiş süreçte firmaların kural ihlalleri oldu mu?

• Firmaların yaz sezonundan temennileri neler? 

• Saat kısıtlaması sektörün derlenmesi önünde bir mani mi?

• Uzun süren kapanma menü maliyetlerine nasıl yansır?

Tüm Lokantalar ve Turizmciler Derneği Başkanı Ramazan Bingöl ile Turizm Lokanta Yatırımcıları ve Firmacıları Derneği Başkanı Kaya Demirer, yeni bayağı hakkında merak edilenleri hurriyet.com.tr okurlarına anlattı.

Bu geçmiş süreçte sizce firmaların yanlışları oldu mu?

Ramazan Bingol: Ben o yarıyılda İçişleri Bakan Destekçisi Muhterem İnce ve İstanbul Valimiz Ali Yerlikaya ile görüşmeler yapmıştım. Bu görüşmelerde devletin koyduğu kurallara uyacağımıza dair ben sektör ismine bir söz verdim. HES kodu ile girme, ateş ölçme, paklik, hijyen, maske, gibi kurallara sektörümüz genel anlamda uydu fakat bir çuval cevizin içinde kesinlikle çürük çıkacağı gibi sektörde de bazı firmalar kural ihlalleri yaptı ne yazık ki. Bunların sosyal medyaya düşmesi ve genel olarak cemiyette bir olay çoğalışının yaşanması sebebiyle kapanmamız kaçınılmaz oldu. Başka Bir Deyişle gerçeğinde burada kafe ve lokantalar günah keçisi oldu bir nevi. Lokantalardan ne kadar bulaşıyorsa her yerden o kadar bulaşıyor. 

Kaya Demirer: Mart 2021 tarihindeki lokantaların açılması bizlerin çok arzu ettiği bir açılma değildi. Mart ayının daha ilk günlerinde olay sayıları yükselmeye başladı. Amacımız ise yoğun aşılama olan bir süreçte bütün kapanmaydı. Ne Yazık Ki büyümeler bu istikamette olmadı ve olay sayılarının çoğalması ile tekerrür kapanma geldi. Bu süreçte bulaşın lokantalardan kaynaklanmadığı gerçeğinde daha net görüldü. Sektörümüzde kurallara uymayan şirket sayısı az da olsa ulus nezdinde makûs misal teşkil etti. 

49 gün sonra açılan restoranlar ne talep ediyor 2 değişiklik merhem olur

'SAATİN 24'E ÇEKİLMESİ VE PAZAR GÜNÜ MERHEM OLUR'

Firmaların yaz sezonundan temennileri nedir? Tekerrür kapanma olmazsa toparlayabilecekler mi?

Ramazan Bingol: Şayet ki çalışma saatleri 21:00’dan 24:00’a kadar çekilirse ve pazar günü de çalışılırsa, yüzde 100 sarihi kapatması olası değil ama yaramıza merhem olacaktır diye düşünüyorum. 

Kaya Demirer: Yaz sezonu bildiğiniz üzere 3 ay gibi kısıtlı bir zaman. Temmuz ve Ağustos ayları aşılanmanın süratlenmesi ve kuralların rahatlatılması ile daha iyi geçeceğini düşünüyoruz.  

Saat mevzusunda bir tertip etme temenniniz var mı?

Kaya Demirer: Yeme-içme firmaları genelde hafta içi hasılatlarının toplamından daha fazla hafta sonları hasılat elde ederler. Hafta içi saat kısıtlamasının senenin en uzun günlerini yaşadığımız haziran ayhasılatın da eksileceğini gösterir. Öteki taraftan gün batımı olmadan firmalarda davetlilere akşam yemeği hizmeti sunmak ve 21:00’da kapatmak da hayatın doğal akışına ters düşmektedir.

Haziran ayı süresince uygulanması düşünülen 22:00-05:00 saat kısıtlamasının gözden geçirilmesi, caddeye çıkma yasağı başlangıç saatinin 24:00’a çekilmesi ve bu paralelde yeme-içme şirketlerinin kapanma saatlerinin 23:30 olarak değiştirilmesi öncelikli arzımızdır. Bu zaman diliminde ayrıca sosyal mesafe kurallarını ihlal etmeye sevk ve motive etmeyecek canlı müzik dinletisinin de iznini almak arzusundayız.

49 gün sonra açılan restoranlar ne talep ediyor 2 değişiklik merhem olur

"AŞILANMAK İSTİYORUZ"

Bu süreci en bereketli biçimde geçirmek için başka temennileriniz/arzlarınız var mı?

Ramazan Bingol: Öğreniyorsunuz Katma Değer Vergisi yüzde 8’e çıkmıştı, bugün ise yüzde 1’e indi. Bu bizim için hayatı ehemmiyet taşıyor. Bir de pazar günlerinin açılmasını bekliyoruz. Turizmin yalnızca otel, deniz ve kumdan ibaret olmadığının anlaşılması gerekiyor. Zira yalnızca oteller turizme hizmet etmiyor, nasıl ki otel personeli aşılandı ise bizlere de aşılanmada öncelik verilmesini arz ediyoruz.

Bayağılaşma kararları sonrası yeme içme sektörünün geleceği hakkında öngörüleriniz nedir?

Kaya Demirer: Sektörün 2019 seneyi sonu tutmuş olduğu 25 milyar dolar cirolara erişmesi zaman alacak. Bizim öngörümüz sektörün 2023 senesinden evvel bu sayılara erişmesinin güç olacağı güzergahında. Burada en kritik mevzu natürel ki aşılama. Aşılama süreci ne kadar süratli olur ve cemiyet bağışıklığı seviyesi tutulursa turizmden, yatırımlara, sosyalleşmeden hane ulusu kazancının çoğalmasına her şey yerli yerine oturacak ve bu da sektörümüzde canlanmayı getirecektir.

49 günlük kapanma ve kısıtlı açılma menü maliyetlerine nasıl yansıdı, maliyetlerde çoğalış olacak mı?

Kaya Demirer: Maliyetlerin çoğalması kapanmanın neticeyi değil, bu süreçte hammadde girdileri tekerrür çok fazla çoğalış gösterdi. Yaz aylarının gelmesi ile beklenen bolluk ve maliyetlerdeki düşüş de hakikatleşmedi. Buna bağlı olarak lüzumlu maliyet çoğalışı menülere yansıyacaktır. Katma Değer Vergisi indirimlerinin de sene sonuna kadar devam etmesini arzu ediyoruz.