5 bin mahkûma ne oldu? İşte o işkencehane! Afganistan'daki Guantanamo...

5 bin mahkûma ne oldu? İşte o işkencehane! Afganistan'daki Guantanamo...

Hürriyet, eziyet iddialarıyla gündeme gelen Afganistan’daki Bagram Cezaevi’ni görüntüledi. Guantanamo ve Ebu Gureyb gibi eziyetlerle anılan, Amerika Birleşik Devletleri çekilmeden evvel 5 bin mahkûmun

Amerika Birleşik Devletleri, 20 yıldır bulunduğu Afganistan’da ana karargâhını kurduğu Bagram Üssü’nde yüksek güvenlikli bir de cezaevi yaptı. Terörle gayret kapsamında tutulan Taliban’ın üst düzey idareyici ve savaşçılarıyla El Kaide, DEAŞ ve radikal gruptakiler burada yakalanıyordu. Cezaevine getirilenler, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiliz istihbarat servisi CIA ve MI5 tarafını denetleniyordu. Küba’daki Guantanamo ve Irak’taki Ebu Gureyb gibi makûs bir nama sahip Bagram Cezaevi, ağır insan hakları ihlalleri ve eziyetlerle anılıyordu.

3 KALIN DEMİR KAPIDAN GEÇTİK

İşte Taliban’ın hakimiyet sağladığı çok yüksek güvenlikli bu cezaevine girdik. Bagram Cezaevi’nin 3 demir kapısını aştıktan sonra yerlere saçılmış suratlarca dosyayla karşılaştık. Mahkûmların kayıt listeleri, nakil bilgileri, nerede tutuldukları, kabahati, hangi koğuşa konulduğuna dair bilgilerin yer aldığı dosyalar cezaevi antrelerine saçılmıştı. Bir şahsın sığacağı dar kapılardan geçtikten sonra mahkûmların kaldığı koğuşlara eriştik. Koğuşların girişlerinde yeniden yerlere atılmış, hapsedildiklerinde çekilmiş mahkûm resimleri vardı.

5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...

KOĞUŞLARDA KUM TORBALARI...

Yan yana çelik kapı ve çelik duvarlarla ufalayan kafes biçimindeki koğuşların üstü mahkûmların hava alması için çelikderi delikli tavanla örülmüştü. Koğuşlardan bağımsız kısımlarda ise iki metrekarelik tek karakter hücreler ve hiçbir biçimde güneş görmeyen bir metrekarelik eziyet odaları bulunuyordu. Bize kılavuzluk eden Talibanlar, hücre ve eziyet odalarında üst düzey idareyicilerinin yakalandığını söylerken, “Liderlerimizi vefata vazgeçmişler” diyerek Amerika Birleşik Devletleri’ye tehditler savuruyordu. Bazı koğuşların ortasında tavana asılmış biçimdeki kum torbaları dikkat topluyordu.

HER ŞEY BIRAKILDIĞI GİBİ...

Koğuşların hemen girişinde mahkûmlara ait kundura ve terlikler vardı. Minicik bir alanda onlarca mahkûmun bir arada uyudukları yer yatakları, battaniye ve yastıkları olduğu gibi duruyordu. Koğuşun duvarlarında ise mahkûmların leğende yıkayarak astıkları kıyafetleri, çamaşırları vardı.
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
İNGİLİZCE DERS NOTLARI...

Mahkûmların uyudukları yer yataklarının başında, yatak altında ailelerine eriştirilmesi için yazdıkları mektuplar ve yakaladıkları günlükler göze çarpıyor. Ufak kâğıtlara karakalem yaptıkları ve duvarlara astıkları resimler, okudukları kitaplar, bazı mahkûmların İngilizce bilmek için anekdotlar aldığı defterler de dikkat topluyor. Yeniden mahkûmların duvara astığı ufak kâğıtlardan birinde “mutlu seneler” yazısı hâlâ duruyor. Yaptıkları cami, çiçek, gül resimleri de duvarlarda asılı.
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
Mahkûmlar, zamanı takip edebilmek için kendi saatlerini yapmışlar...

MAHKÛMLARA NE OLDU?

Amerika Birleşik Devletleri askerlerinin çekilmesi ve Afgan hükümeti askerlerinin Taliban’a teslim olmasından sonra cezaevindeki mahkûmların sonucu merak ediliyor. “Bagram Cezaevi’ndeki 5 bin mahkûma ne oldu?” suali belirsizliğine gözetirken, Taliban yetkilileri, “Cezaevinde yakalanan Taliban idareyicileri ile ehemmiyetli bireyler Amerika’ya götürüldü.

Geride kalanlar ise biz gelmeden özgür vazgeçilmiş” iddiasında. Amerikan askerlerinin gitmesiyle cezaevinde güvenliği sağlayan Afgan hükümeti askerlerinin Taliban’a teslim olmadan evvel cezaevlerinin kapılarını açtığı ve mahkûmların kaçtığı da ileri sürülüyor.

5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
Bir zamanlar mahkûmların hiddetini çıkardığı kum torbalarına şimdi Taliban eforları vuruyor.

O GÜNLERİ ANLATTILAR...

Hürriyet muhabiri Fevzi Kızılkoyun’un cezaevinde konuştuğu Taliban eforları arasında burada tutuklu kalanlar da var. “Çok eziyet gördük” diye anlatıyorlar o günleri...
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
ÇELİK KAFESLER

Bagram Cezaevi’nde mahkûmlar ‘risk’ düzeylerine göre bu çelik kafeslerde yakalanıyordu.
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
EZİYET ODALARI

Taliban eforları, idareyicilerinin güneş görmeyen bu bir metrekarelik hücrelerde eziyet gördüğünü söylüyor.
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...2 M2’LİK HÜCRELER...

Cezaevi, içinde klozetlerin bulunduğu ikişer metrekarelik hücrelerle dolu.
5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...
YATAKLAR, ÇAMAŞIRLAR...

Onlarca mahkûmun bir arada uyuduğu minicik koğuşlarda yer yatakları, yıkayıp iplere astıkları çamaşırları olduğu gibi duruyor...

5 bin mahkûma ne oldu İşte o işkencehane Afganistandaki Guantanamo...