6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

Koronavirüsün kolunu bacağını kıran spreyler, gargaralar, adaçayı ve ebegümeci karışımları, kekik yağları ve dahası… Tüm dünyada koronavirüs salgınına karşı aşılama ve yeni aşı çalışmaları tüm…

BİLGİ LEKELİLİĞİ VİRÜS KADAR RİSKLİ

Tüm dünya koronavirüse karşı büyük bir gayret veriyor ve salgını hakimiyet altına almaya çalışıyor. Salgına karşı en büyük silahımız elbette ki aşılanma ama bir yandan aşı karşıtları bir yandan salgını fırsata çevirmeye çalışan bireylerce ortaya atılan gerçek değil iddialar mükemmel bir bilgi lekeliliğine neden oluyor.

Covid-19’a neden olan virüsten korunmak ya da virüsü yenmekte işe yaradığı söylenen fakat hiçbir bilimsel takviyeyi olmayan bilgiler sosyal medyada, WhatsApp gruplarını geziyor. Hatta internetten virüse karşı gözettiği ve rehabilitasyon ettiği iddia edilen ilaçlar satılıyor.

Salgın yarıyılında insanlar her şeye inanabiliyor. Bunun neticesinde Covid-19'a karşı hiçbir biçimde tesiri ispatlanmamış mahsuller, yanıltıcı reklamlarla yok satıyor ve millet sıhhatini tehdit ediyor. 

Kulaktan dolma bilgileri bir kenara vazgeçelim, Şimdi gelelim gerçek mevzumuza…

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

Bilim insanları tarafından Covid-19’a karşı tesirleri incelenen, üzerinde kaptan çalışmalar yapılan bazı mahsuller var. Bu çalışmaların bir kısmının neticeleri de henüz bilimsel mecmualarda yerini almadı ama medyaya yansıdı. Bu mahsullerin kimilerinin yalnızca tesirleri tartışılıyor kimileri çoktan üretildi dahi. 

Bilim dünyasında münakaşa yaratan, koronavirüse karşı hem gözetici hem de rehabilitasyon edici özellikleri olduğu iddia edilen pek çok mahsulü İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’den Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alper Şener’e sorup tüm bu çalışmaları mercek altına aldık.

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

İDDİA1: KORONAVİRÜSÜ DAKİKALAR İÇİNDE ÖLDÜREN BURUN SPREYİ 

Kanadalı bir firma, yalnızca burun spreyi ve gargara biçiminde kullanılacak bir ilaç üretti ve testlerde 99 oranında galibiyet elde etti. Firma kalabalık bir civara girmeden evvel bu sprey burna bunaldığında, burundan içeri giren virüsün kol ve bacaklarının kırıldığını iddia ediyor. 

İsviçre merkezli biyoteknoloji firmayı Auris Medical da, 2020’nin sonlarına doğru koronavirüse karşı tesirli bir burun spreyi geliştirdiğini duyurmuştu. İngiltere'de Birmingham Üniversitesi’nde yapılan başka neticesinde de koronavirüsten 48 saat süresince gözeten sprey üretildi. 

Ülkemizde de eş çalışmalar Bursa Uludağ Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Ankara ve Hacettepe Üniversiteleri’nde eş çalışmalar yapıldı ve yerli spreyler geliştirildi.

REEL: Bu tip mahsullerde iki ehemmiyetli bakış açısı vardır. Birincisi uzun vakit kullanımda bir birikici tesir veya yan tesir mümkün mü? İkincisi reel hayatta ne kadar tesirli? Gargara ve spreylerin çoğunda bu tip tesirleri görebiliriz. Bu bir gizemin bulguyu değildir. Misalin yaygın kullanılan klorhekisidinin mukoza ve yara pakliğinde kullanılan antiseptik de aynı tesiri yaptığını biliyoruz. Ama burada güç olan uzun vakit kullanım gidişatıdır. Ayrıca reel hayatta aynı tesiri test etmek ve göstermek çok güç ve izafi. Bir öteki ehemmiyetli etken ise neden maske yerine bu spreyleri kullanalım. Bu spreyleri kullandığımızda virüsten korunmak için maske kullanmayacak mıyız? Cevap yok… Ayrıca virüsün yapışmasını önlemek tek başına yetmiyor. Tek bir virüs dahi tutunup artmaya başlayabilir.

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

İDDİA 2: 30 SANİYEDE VİRÜSÜ ÖLDÜREN AĞIZ ÇALKALAMA SUYU

Galler’de yapılan bir araştırmaya göre ağız çalkalama sularının hem pandemi yarıyılında hem de sonrasında el devireme, sosyal mesafeye uyma ve maske takmayla beraber insanların rutinlerinin ehemmiyetli bir parçası haline geleceğini düşünüyorlar.

Cardiff Üniversitesi’nde bir grup analist, ağız çalkalama suyunun laboratuvar etrafında tükürükteki virüsün 30 saniyede öldürülmesine destekçi olabileceği ancak solunum yolu ya da ciğerlere erişmeyeceği için bunların koronavirüs rehabilitasyonunda kullanılabileceğine dair bir belirti olmadığı görüşündeler. 

REEL: Bu tipte moleküller ileride ciddi kullanım alanı bulabilir ama evvel şunu öğrenmemiz gerekli: Boğazdaki virüsün fazla olması akciğerde de yüksek olacağı anlamına geliyor mu? Hayır, birbiri ile çok ilişkili değil. Zira akciğerdeki vaka daha çok, virüsün oluşturduğu yaygın zarardır. Hatta biz burada virüsü baskılayan ilaçların kullanımından yalnızca solunum makinesine bağlı hastalarda emin oluyoruz.

Buradaki stratejik tesir fertsel değil cemiyetsel olabilir. Virüs yükü yüksek ve dolaşımda, cemiyette de çoğalmış ise değişinimin arttığını öğreniyoruz. Fertte aktif enfeksiyonda bu tip mahsullerin kullanımı virüsün arınılmasını süratlendireceği için bulaş olasılığını eksiltir. Başka Bir Deyişle dolaylı olarak değişinim oranı da eksilir. Bu bir indirekt tesirdir ve daha değerlidir diye düşünüyorum.

İDDİA 3: 3 DAMLA ETER VİRÜSÜ PARÇALIYOR

Geçtiğimiz günlerde Başbakanlık Daha Önceki Müsteşarı Eczacı Füsun Köroğlu Çorapçıoğlu, evvelden hastaları bayıltmak için kullanılan eterin, virüsün yağ katmanını bölerek tesirsiz kılabileceğini belirtti. Bu görüşe göre virüsün dış yüzeyindeki yağ katmanı ufaladığında virüs tesirsiz hale geleceği için korona enfekte olmuş bir hastaya, 3 damla eter koklatıldığında virüs tesirsiz hale geliyor. Başka Bir Deyişle bir nevi içkiyle el pakliği gibi eterle de akciğerlerin dezenfekte olacağı iddia ediliyor.

REEL: Bu reelinde tuhaf bir yaklaşım. Doğru olabilir ama burada düşünmemiz gereken mevzu bu tip mahsullerin beşeri niteliğinde olması yeterli değildir. Cansız yüzey için iyi fikir ama insan için kısa veya uzun süreli kullanıma uygun değil diye düşünüyorum.

İDDİA 4: KENEVİR KORONAVİRÜSE KARŞI GÖZETİYOR 

Kanadalı tahlilciler tıbbi kenevirin yeni tip koronavirüse karşı koruma sağlayabileceğini düşünüyor. Reelinde bu fikir, kanser ve Crohn hastalığı rehabilitasyonunda kenevir kullanımına dair araştırmalara direniyor. 

REEL: Bu tip mahsulleri çok sık dinliyoruz, daha da çok dinlemeye devam edeceğiz ancak endüstriyel tıp bu stilde mahsul geliştirmeye alışık değildir. Nebatsal mahsullerdeki faktör madde; nebatın bulunduğu toprak tipi, kapsadığı mineral, aldığı güneş, su, gübre, hasat zamanı gibi pek çok faktörden etkilenir. Kenevir gibi genel mahsullerin içindeki tesiri gösterecek madde de değişir. Bu sebeple şu nebat şuna iyi kazanç gibi genellemeler çok doğru değildir.

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

İDDİA 5: ADAÇAYI VE EBEGÜMECİ KARIŞIMI COVİD-19'A KARŞI HEM GÖZETİCİ HEM DE REHABİLİTASYON EDİCİ

Almanya Duisburg Essen Üniversitesi Tıp Fakültesi Viroloji Enstitüsü Öğretim azası Vu Thuy Khanh Le-Trilling ve dostları yaptıkları bilimsel çalışmada adaçayının koronavirüse karşı hem gözetici hem de rehabilitasyon edici özellikte olduğunu ortaya koydu. Yazıda, Covid-19'a karşı gözetici özelliğinden dolayı adaçayının gargara olarak kullanılması da önerildi.

Bilimsel yazıda ayrıca adaçayının Amerikan Yiyecek ve İlaç Dairesi FDA kayıtlarında emin bir nebat olduğuna da değinildi. İsme çayıve ebegümeci nebatının antiviral tesirine dair kayıtların Avrupa İlaç Ajansı’nda da EMA yer aldığı ifade edildi. Covid-19’a tutulmamak için adaçayı ve ebegümeci karışımıyla yapılacak gargaranın sabah öğle akşam kullanılmasını öneri eden İbrahim Saraçoğlu da bu mevzuda aynı fikirde.

REEL: Bakın su ile dahi gargara yapsanız kuramda virüsün yapışmasını yasaklayabilirsiniz. Ama virüs de boğazda sarihte sizin gargara yapmanızı beklemiyor. Ağzımıza hortum bağlayacak halimiz de yok. Virüs reseptöre süratlice saniyeler içinde bağlanıyor, üstelik süratle hücre içine girip artmaya başlıyor. 

Nebat özlerinin üremeyi durdurucu tesiri olabilir ama hepimizin bildiği gibi olağan koşullar altında başka bir deyişle insan bedeninde tesiri ne olacak meçhul. Zira virüs bedene girdiği anda tükürükte amilaz var, bununla ufalanmayan bir yapıda olmalı. Bu işin enzim kısmı, en kolayı… Ağız florası var, buradaki bakterilerin salgıladığı bir sürü enzim var. Virüsün bunlar ile istikrarlı kaldığının, tesirli olduğunun gösterilmesi gerekli, bu o kadar basit değil. Bunların hepsinin ne yazık ki işlenmiş molekül olarak çalışılması gerekli.  "Ebegümeci ama nereninki? Hangi hasat?" gibi liste uzar gider. Bu tip mahsullerin her halükarda işlenmiş molekül haline gelmesi gerekli ki işe yarasın.

6 İDDİA 6 GERÇEK | Koronavirüsü yok eden spreyler, gargaralar, pastiller...

İDDİA 6: BOĞAZ PASTİLİ KORONAVİRÜSÜN AKCİĞERE İNMESİNİ ENGELLİYOR

İtalya’da Covid-19 testi pozitif çıkan fakat semptom göstermeyen 39 birey, beş altı karakter gruplara ufalayarak hepsi üzerinde doğrudan virüsü öldürme tesiri olan pastiller sınandı. Pastili kullanan şahıslarda hastalığın 3'üncü ve 7'inci günlerinde yinelenen PCR testleri neticesinde, her bir gruptaki pozitif hadise rakamında düşüş kollandı. Bu kaptan çalışmada kullanılan pastillerin içinde nar kabuğu ekstraktı kapsayan Pyhtorelief CC’nin salınımı daha uzun sürdüğünden daha tesirli olduğu tespit edildi. Çalışma neticesinde, pastillerin virüsün ilk kuluçka yeri olan mukozadaki virüsleri öldürerek hastalığın bulaşıcılığını eksiltebileceği öne sürülüyor.

REEL:

Özellikle çinko +2 kapsayan pastillerde çinko, parmaksı proteine bağlanarak Ribo Nükleik Asit polimeraz inhibiayonu ile virüsün üremesini durduruyor. Virüsün artması durduğu için akciğere inmesi de önlüyor. Korunma ve rehabilitasyonda da faal bir usul. Rehabilitasyon alanlarda virüs yükünü de eksiltmek için kullanılabilir.