AB’den hellim peynirine ‘Kıbrıs malı’ damgası

AB’den hellim peynirine ‘Kıbrıs malı’ damgası

AB Kurulu, hellim peynirinin coğrafi patentini Kıbrıs’a verdi. Yalnızca adada üretilen hellim, AB’ye bu adla satılabilecek. KKTC’li üreticiler Rum Kesimi üzerinden AB’ye satış yapacak.

AB Kurulu, Türkiye de dahil bir hayli ülkede üretilen ve Kıbrıs Türkleri ile Rumlar arasında uzun senelerdir mesele haline gelen peynir çeşidi hellimin coğrafi patentini yaptı. AB Kurulu, Türkçe hellim, Yunanca halloumi ismiyle üretilen mahsullerin, AB hudutları içinde Kıbrıs menşeli olması koşuluyla satılmasına karar verdi. Başka ülkelerde üretilen peynirler hellim ismiyle AB ülkelerinde satılamayacak.

SENELERDİR SÜRÜYORDU

KKTC’nin ehemmiyetli ihraç mahsulleri arasında yer alan ve ızgarada erimeme özelliğiyle seçim edilen hellimin ad hakkı ve nerede üretilebileceği münazaraları, Rumların 2006 senesinde AB’ye coğrafi patent müracaatında bulunmasıyla başladı. Avrupa’da imal yapan işletmeler, İngiltere başta olmak üzere AB duruşmalarında uzun seneler süren hukuk gayreti verdi. AB içinde ise, Kıbrıs Türklerinin mahsullerini, Rumların onayı ya da yasaklamaları olmadan nasıl satacağı münazaraları yaşandı.

KKTC’YE ŞARTLI İZİN

AB Kurulu aldığı son kararla Kıbrıs Türklerinin, peyniri Rum toprakları üzerinden AB’ye satışına onay verdi. AB, Türk ve Rumlar arasında ticareti tanımlayan Yeşil Hat tüzüğüne aktüelledi ve yiyecek mahsulü hellimin AB standartlarına uyması koşuluyla satışına izin verdi. Nitelik hakimiyetini ise tarafsız bir Avrupa firmayı yapacak. AB’nin koyduğu “en az yüzde 50 koyun ve keçi sütü karışımıyla üretilmesi” koşulu, düşük maliyet amacıyla inek sütü de karıştıran Türk ve Rum üreticiler arasında yoğun itirazlara yol açtı.

ADADA İMAL KOŞULU ARANACAK

AB Tarım Bakanları’nın son onayı vereceği Kurul kararı, üreticilere standartlara erişmeleri için geçiş süresi tanıyacak. KKTC’deki üreticiler, Rumların ambargosunu kırmak emeliyle hellimi Türkiye başta olmak üzere değişik ülkelerde kurdukları ortaklıklarla da üretiyordu. Bu mahsuller, Kıbrıs dışında üretilmeleri sebebiyle AB’ye ihraç edilemeyecek.