A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

Bitki, çiçek ekimi için genellikle bahar ve yaz ayları beklense de aslında sevgiyle sulayıp geliştirdiğimiz konut bitkilerimizin sağlıklı olması için mevsimine göre önlemler almamız gerekiyor. Onları

Gizem Aytabiatn Kongar, bitki bakım uzmanı @evyesili
NEM EKSİKLİĞİNE DİKKAT EDİLMELİ
Aralık-Ocak-Şubat

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

- Sonbaharla birlikte açık alanda ya da balkonda baktığımız bitkilerin soğuğa dayanıksız cinslerini korunaklı bir alana almalıyız. Açık alanda kalanlarıysa sera naylonu gibi ışık geçişine izin veren bir materyalle örtebiliriz. 

- Bitkilerin fotosentez sürati düştükçe suyu kullanma oranı ve gereksinimi eksilir. Kökler uzun zaman nemlenk kalırsa kök çürümeleri sonucu ani bitki vefatları yaşanabilir. 

- Işık yoğunluğunun azaldığını hesaba katarak bitkileri pencerelere daha yakın konumlandırmak fotosentezi destekler. Ama sırçaya temas etmemeli, yoksa yapraklarda sıcaklık farkından kaynaklı yanma ve donmalar görülebilir. 

- Bitki besinini aktif bir şekilde gelişmesi devam eden cinslerde daha seyrek aralıklarla uygulayabilir; gelişmesi durmuş veya yoğun besin yardımı gereksinimi olmayan cinslerde ilkbahara erteleyebilirsiniz. 

- Havasızlık bitkilerde yaprak zararlılarından tutun da ödeme kadar pek çok soruna sebebiyet verebilir. Arada bir etrafı havalandırmayı unutmayın.

- Kışın yaprak hasarlılarıyla karşılaşma riskimiz çoğalır. Bitkilerin yapraklarının alt ve üstünü arada bir kontrol etmek erken teşhis için önemli. Nemli bir bezle arada bir yaprakları silmek tozla dolan gözeneklerin açılmasını sağlar. 

- Kış aylarında kaloriferlerin yanmasıyla nem düşer; nem eksikliği yaprak uçlarında kurumaya neden olur. Ktümörü alanları budarken ince bir şerit halinde ktümörü kısmı bırakmaya, yeşil kısmından almamaya özen şovn. 

- Yerden ısıtmalı konutlarda yerde duran saksıların altına mutlaka bir tabure veya sehpa koyulmalı. 

- Konutta bitki bakarken mevsime göre bitki dikimi yapılmaz ancak kışın sıklıkla göreceğiniz cinsler şunlardır: Aralıkta hercaimenekşe, kalanşo, krizantem. Ocakta yılbaşı kaktüsü, poinsettia, siklamen. Şubattaysa çuhaçiçeği, antoryum ve orkide

- Toprağı balçıklaşmamış, üzerinde yaprak hasarlısı olmayan, rengi canlı ve tomurcukları kurumamış olanları seçim edin; bitkinin etrafa adaptasyonu kolaylaşır.

Naz Irmak Saf, bitki bakım uzmanı @bitkilievim
GÜBRELEME, BUDAMA VE TOPRAK BAŞKALAŞIMI
Mart-Nisan-Mayıs

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

- Kış mevsiminde dinlenen bitkiler ilkbaharda yapıma hazır hale kazanç. Gübreleme, budama, saksı ve toprak başkalaşımı gibi birçok operasyonu gerçekleştirebiliriz. 

- Mart ayında bahar havası bütün sezilmez. Hatta don olaylarının çoğunu martta yaşarız. O nedenle bitkileri iç mekândan dış mekâna taşımak için ivedi etmeyin. 

- Ani ısı metamorfozuyla bitkiye hasar verebiliriz. Bu yüzden bitkileri içeriden dışarıya yavaş yavaş taşımalıyız. Akşamları hava normalleşmeye başladığında bunu yapabiliriz. 

- Şayet bir önceki sene toprak başkalaşımıne gidilmediyse bitki cinsine uygun bir toprak karışımı hazırlanarak bitki sıhhati desteklenebilir. Kışın zarar alan yaprak, dal veya sürgünler budanarak bitki enerjisi doğru yönlendirilebilir. 

- İlkbaharla birlikte bahçede bakılan bitkiler için hazırlık yapılabilir: Toprak havalandırılmalı, yabani otlar temizlenmeli, hastalıklara ve hasarlılara karşı önlem alınmalı, çit bitkileri budanmalı, gübreleme tamamlanmalı, çim ekimine mart ayı itibariyle başlanmalı.

- Martta gül, papatya, lavanta, zinya; nisanda petunya, yine papatya, camgüzeli çiçeğine; mayıstaysa hercaimenekşe, leylak ve funda için balkonumuzda yer açabiliriz. 

- Monstera ailesi, Calathea gibi cinsler nemi çok beğenir. İç mekândaki nem oranını ölçüp bitkinin gereksinimi doğrultusunda nem yardımı sağlayabilirsiniz. 

- Peperomia cinsleri havası bol etrafları beğenir. İç mekânda aydınlık ama  güneşe direkt maruz kalmayacağı yerler ideal. Nisan sonlarında destekleyici besin kullanabilirsiniz. 

- Fittonia duyarlıdır, ani hava değişikliği yaşamaması gerekir. Özellikle nisan sonu, mayıs ayını çok beğenir. 

Begonya cinsleri dışarıda daha sağlıklı büyür. Kışın içeri aldığımız bu cinsleri baharda dışarı çıkarabiliriz. Direkt güneşe, esintiye maruz kalmayacağı bir konum seçmeliyiz. 

Ficus da dış mekân beğenir. Direkt güneşe maruz kalmayacağı ama gün ışığını her yönden denk alabileceği şekilde konumlandırırsak bitki formu da daha düzgün büyür.

Ahu Toksöz, permakültür tasarımcısı @greensquaremeter
HAFTADA BİR BANYO VE GÜNEŞ KORUMASI
Haziran-Temmuz-Ağustos

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

- Yaz, daha yoğun güneş ışığı demektir. Konutta ışığın nereye düştüğünü izleyin ve bitkilerinizi de buna göre konumlandırın. Bitkilerinizi haftada bir veya iki kez döndürün, böylece her iki tarafı güneş ışığından denk faydalanır. 

- Bitkileri kavurucu güneşten koruyun. Etrafı sıkça havalandırın. Nem oranına dikkat edin. 

- Bitkilerinizi dışarıya taşımayı planlıyorsanız, hareketin kademeli olduğundan ve geceleri sıcaklığın 18 derecenin altına düşmediğinden emin olun. Önce en gölgeli yere yerleştirin, ardından yavaş yavaş daha ışıklı alana ilerleyin. 

- Yazın, konut bitkilerini daha sık sularız. Solgunluk, yaprak kıvrılması, kırışıklıklar ve ktümörü toprak bitkinin daha fazla suya gereksinimi olduğu anlamına kazanç. 

- Azot N, fosfor P ve potasyum K bitkilerin en çok lüzum dinlediği üç makro besin maddesidir. NPK oranı dengeli bir besin seçin. Yaz aylarında ayda bir akışkan besin takviyesi vermek bitkiler için hayatidir.

- Açık pencereler pak hava getirir ama istenmeyen toz, polen ve hasarlıları da içeri alır. Toz yapraklara yerleştiğinde, sağlıklı gelişmeyi engelleyebilir. İç mekân bitkilerinizdeki tozu arınmak için haftada bir ‘banyo zamanı’ planlayın ve nemli bir bezle yapraklardaki tozu nazikçe silin. 

- Evinize entegre edilecek bitkiler yaşadığınız etrafa ve yaşam tarzınıza göre değişir. Ayrıca bitkileri ay ay değil, mevsimsu baskın değerlendirmek gerekir. Ama haziranda ortanca, yasemin, yonca; temmuzda begonvil, morsalkım, lavanta; ağustosta gül, ekinezya, dahlia daha sık görülür. 

Sardunya aydınlık etrafta yakalanırsa yaz boyunca hoş çiçekler açar. Begonya hafif gölgeli ve havası bol civarlarda... Abutilon kışın donlardan koruyabilirseniz, güneşli bir etrafta sene boyu çiçekle kalır. Sabah güneşi alabileceği bir konumda gardenyanın çiçeklerinin keyfini çıkarabilirsiniz. Ortanca gölge alanların en hoş bitkisi. Otlarsa balkonlar için idealdir. Güneşli balkonlarda kekik, adaçayı, biberiye ve frenksoğanı; gölgeli balkonlarda maydanoz, nane ve fesleğen yetiştirmeyi deneyin.

Fem Güçlütürk, bitki bakım uzmanı @labofem
HASARLILARA KARŞI DÜZENLİ KONTROL
Eylül-Ekim-Kasım

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

- Yazın sıcağında gelişmesini durdurup ‘bekleme’ moduna giren bitkiler tekrar ideal sıcaklığı bulunca ikinci sihrime dönemine girer. Bu dönemde kış için lüzum duydukları besin takviyelerini vererek hem hastalıklara karşı dayanıklı olmaları hem de sağlıklı büyümeleri sağlanabilir. 

- İklime göre bazı bitkileri balkonlardan içeri alabilirsiniz. Gerekiyorsa uygun toprak ve saksıya geçirebilirsiniz. Yazın bilgilen besinler toprak üstünde beyaz kumlar gibi biriktiyse bunları toplayıp taze toprak koyabilirsiniz. 

- Şebeke suyunda fazla klor veya kimyasallar olabilir. Alıngan cinsleri beklemiş su veya içme suyuyla sulayın. 

- Açık havadan konuta giren bitkilerin mantar olmaması için bulundukları odayı sıkça havalandırmak, su spreyleme işini sabah saatlerinde yapmak, sulama rejimini yaza kıyasla seyrekleştirmek ve miktar olarak eksiltmek gerekir. Zamanla yapraklarda biriken tozların fotosentezi engelleme riskine karşı kış öncesi ılık bir duş yaptırarak ya da yaprak silerek paklik iyi gelecektir.

- Unlu bitler nemi ve gözden uzak köşeleri çok beğenir. Bu mevsim bitkinizi haftada bir iyice kontrol edin. Sulandırılmış alkole daldırılan kulak pamuklarıyla üzerlerine dokununca bitlerden kurtulursunuz. Ancak alkol, tüylü dokulu bitkilerde zarar bırakabilir, önce küçük bir yerde deneyin. 

- Eylülde pennisetum setaceum Çeşme mısırı, durantha erecta, stapelia; ekimde muehlenbeckia, acıçiğdem, aeonium; kasımdaysa nandina, guzmanya sık görülür. 

- Muehlenbeckia pembe pamuk helva gibi çiçekleri ekimin ortalarına kadar açan bir saz cinsi. Pennisetum glaucum tek senelik, P. setaceum rubrum ise çok senelik sazlardan. Kış başına kadar bordo tonlarında başakları izlenebilir. 

Ziynet biberleri ufak balkonlarda minyonluklarıyla seçim edilir. Yeriniz varsa cennet bambusu denen nandina domestica yaz sonu kırmızı yemişleri ve kızaran yapraklarıyla en sevdiklerimden. Soğanlı bitki sevenler için colchium güzçiğdemi, heamanthus albiflos, urginea maritima adasoğanı en bilindiklerin dışında çiçek arayanlara...

A’dan Z’ye 12 aylık bitki bakımı rehberi

YILIN 12 AYI DEĞİŞMEYEN BAKIM ÖNERİLERİ

- Bitkilerin cinslerine uygun vitamin takviyeleri emin ölçek ve periyotlarla sene içerisinde kullanılabilir.

- Sulama her mevsim bitkilerin lüzum dinlediği bakım rutinidir. Ancak konutta bitki bakarken yaptığımız yanılgıların başında aynı sulama düzenini yaz-kış devam ettirmek kazanç. Bitkinin suyu kullanma sürati, fotosentez sürati ve etrafına göre değişeceğinden bitkinin isteklerini öğrenip toprağını parmak veya nemölçerle kontrol ederek su vermek doğru olacaktır.

- Saksı bitkilerinde şayet bitki sıhhatinda olumsuzluklar mevcutsa toprak, saksı başkalaşımıne gidilebilir. Ama kış mevsiminde acil bir gidişat yoksa ertelenebilir.

- Yaz ve kış mevsiminde tohumdan yetiştirmek istenen birçok bitki cinsi filizlendirilebilir. Burada en önemli nokta etraf sıcaklığıdır. Kışın oda sıcaklığında tohumları filizlendirip mevsiminde toprağa dikebilirsiniz.

- Nemin az olduğu etrafta yaprak uçları kurur. Sonbaharla birlikte yaprak sararmaları ve dökülmeler çoğalabilir. Bir anda tüm yapraklarını dökmediği zamanca arada bir yaprak sararması her mevsim normaldir.

- Şayet bitkide solan, sararan, kuruyan yapraklar mevcutsa her mevsim bitki üzerinden temizlenerek alınmalıdır. Böylece bitki enerjisini doğru kullanarak daha sağlıklı bir gelişim gösterir.