Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var! Türkiye'yi neler bekliyor?

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var! Türkiye'yi neler bekliyor?

Tarihi ve ölümcül bir sıcak hava dalgası Avrupa’yı kavuruyor. İspanya ve Portekiz’de suratlarca insanın vefatına neden olan sıcaklıklar, orman yangınlarına da neden olarak Fransa’da da binlerce şahsı

Fazla sıcak bu yıl neredeyse tüm Kuzey Yarımküreyi abluka etti. Şu an Avrupa, yazın üçüncü sıcak hava dalgasını yaşıyor. Bu dalga orman yangınlarını körüklediği gibi, milyonlarca insanın hayatını da tehdit ediyor. Kavurucu sıcakların tesirindeki Avrupa’da sıcağın yol açtığı hastalıklar 1000’e yakın şahsın vefatına neden oldu. Orman yangınları ise binlerce şahsı yerinden etti.

İngiltere Meteoroloji Müesseseyi Met Office, ilk kere sıcak hava dalgası ile alakalı bir kırmızı ihtar yayınladı. İhtar, Birmingham, Oxford, Nottingham ve Londra'yı içeriyor.

Met Office CEO'su Penelope Endersby, "41 derece sıcaklık olasılık dışı değil" dedi. "Hipotezlerde 43 derece dahi var, ancak o kadar yüksek olmayacağını umuyoruz."

İngiltere’de en makûs sıcak hava dalgalarından biri 46 sene evvel yaşanmıştı. O zamanlar azami sıcaklık 35,9 derece iken, şimdi 40 derece sıcaklıktan bahsediliyor. 1970’lerden bu yana iklim farklılığının ebadını düşünürsek, reelinde bu pek de afallatıcı değil.

Avrupa, bunaltıcı sıcaklıklarla çaba eden tek yer değil. Çin’de dahil Kuzey Yarımküre’nin neredeyse tamamı bu ay rekor sıcaklıklar yaşadı. Hipotezler ise fazla sıcakların iki hafta daha devam edebileceği istikametinde.

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var Türkiyeyi neler bekliyor

Uzmanlar aynı zamanda şehirlerin artık sıcak hava dalgalarına hazırlıklı olması gerektiğini vurguluyor. Bu; demiryollarının bükülmesini, kabloların erimesini ve elektrik kesintisini önlemek için altyapıların yenilenmesi anlamına geliyor.

Insider’a konuşan iklim fizikçisi Kai Kornhuber, “Bir sıcak dalgasının reelde ne anlama geldiğini, bunun plajda cümbüşlü bir gün demek olmadığını, sağlık için riskli olduğunu insanların öğrenmesi gerekiyor” dedi.

Milli İklim Değerlendirmesi, Amerika Birleşik Devletleri ısı dalgalarının sıklığının 1960'lardan bu yana üç katına çıktığını ve vasati sıcak hava dalgası mevsiminin 45 gün çoğaldığını tespit etti. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Farklılığı Oturumu, gezegen genelinde eş bir meyil bekliyor.

Avrupa başta olmak üzere dünya sıcak hava dalgalarıyla çaba ederken uzmanlar, Türkiye’nin de bundan kısmetini alabileceği mevzusunda uyarıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü MGM tarafından yapılan hipotezlere göre, hafta sonuna doğru sıcaklıklar 5 ila 10 derece yükselecek. Marmara Bölgesi'nde sıcaklıkların 35, Ege'de de bazı şehirlerde 45 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor.

42103978

Detayları İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Kısmı öğretim abonesi Dr. Deniz Demirhan ve Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir ile konuştuk.

RÜZGARIN GÜCÜ EKSİLECEK, SICAK SEZİLECEK

Fas tarafından yüksek tazyik sisteminin Türkiye’ye doğru hareket ettiğini ifade eden Demirhan, “Evvel Avrupa’yı ziyaret edip, Portekiz ve İspanya üzerinde çok tesirli oldu. İtalya ve İngiltere’yi de şu anda tesiri altına aldı ve üzerimize doğru hareket etti. Reelinde son birkaç gündür sıcağın etkisini seziyoruz ama rüzgâr çok güçlü olduğu için tesiri eksiliyor. Ancak bugünden itibaren tesirini yoğun olarak sezmeye başlayacağız. Zira rüzgârın gücü saatte 15 kmye kadar düşecek” dedi.

Özdemir ise ülkemizde kuzeyli rüzgârın tesirinin bitmesiyle beraber sıcaklıkların mevsim bayağılarının üzerinde olacağını belirterek, “23 Temmuz itibariyle sıcaklıklar Balkanlar üzerinden Trakya, Ege ve Marmara’yı tesiri altına alacak. Daha sonraları İç Anadolu’da da sıcaklıklar süratle yükselecek. Bu bölgelerde sıcak hava dalgası tesirini gösterecek” ifadelerini kullandı.

EGE VE AKDENİZ BÖLGESİ’NDE ORMAN YANGINI TEHDİDİ

Özdemir, Arabistan’da günlerdir tesirini gösteren kavurucu hava sıcaklıklarının Basra pespaye tazyiki ile ülkemizin Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’ni tesiri altına alacağını söyleyerek, “Ormanlık alanlarda nem en düşük seviyede olacağı için Ege ve Akdeniz Bölgesi’nde orman yangı tehlikeyi had safhada olacak. Bu nedenle acil ihtiyatlar alınmalı ve tehlike idareleri bölgesel olarak oluşturulmalıdır. Had safhada yetkili müesseseler müdahale için alarma geçirilmelidir” açıklamalarında bulundu.

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var Türkiyeyi neler bekliyor

EN YOĞUN AKDENİZ VE EGE SEZECEK

Avrupa’da 49 derecelere erişse de ülkemizde bu denli bir sıcaklık beklemediğini söyleyen Demirhan, “Trakya ve Ege’de 30-35 derece arasında sıcaklıklar bekleniyor. Ancak Güney Ege’de bu sıcaklık 38 derece etraflarına, Akdeniz ise 40 derece etraflarına yükselebilir” ifadelerini kullandı.

Özdemir ise Temmuz ve Ağustos ayının yazın en sıcak ayları olacağını vurgulayarak, “Sıcak hava dalgası Karadeniz’de oranla hafif sezilecek. Ancak öbür bölgelerde fazla sıcaklıkların negatif tesirleri yoğun olarak görülecek” dedi.

‘SICAKLAR ORTALAMALARIN ÜZERİNE ÇIKACAK’

Yüksek sıcaklıklar ve ısı dalgaklasik mi olacak sualini yönelttiğimiz Demirhan, “Klasik olduğunu söyleyemeyiz. Zira klasik olup olmadığını öğrenmiyoruz. Banalin ne olduğunu bütün tespit etmek için bir vasati değer hesaplanması gerekir. Mesela Haziran ayında serin bir hava yaşadığımızı düşünsek dahi reelinde son 52 senenin altıncı en sıcak Haziran ayını yaşadık. Dolayısıyla Temmuz ayının da vasati değerlerini görmek için azıcık daha beklemek gerekir. İlk bilgilere göre ise sıcaklıklar oldukça yüksek ve ortalamaların üzerine çıkacak” ifadelerini kullandı.

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var Türkiyeyi neler bekliyor

Meteoroloji uzmanlarına göre sıcak hava dalgasından ülkemiz kısmetini alacak. Peki yüksek sıcaklıklarda nasıl serin kalınır? Sıcak ne zaman riskli hal alır? 

Etraf, İklim ve Sağlık için İşbirliği Projesi ÇİSİP Yürütücüsü ve Ulus Sıhhati Uzmanı Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan cevapladı.

SICAK DALGASININ TANIMI HERKES İÇİN DEĞİŞİK

Yüksek sıcaklıkların bir sağlık tehdidi ve ulus sıhhati meseleyi olduğunu vurgulayan Çağlayan, "Dış civardaki sıcaklıklar özellikle o bölgede görülen mevsim bayağılarının üzerine çıktığında tehlike ortaya çıkar. Ancak değişik bölgelerdeki iklim koşulları ve bu bölgelerde yaşayan milletin iklim koşullarına uyarlamayı fazla sıcaklığın tesirini değiştirebilir. Bu sebeple sıcak dalgasının herkes için aynı olan evrensel bir tanımı yapılamaz" dedi.

YALNIZCA VEFATA DEĞİL HASTALIKLARA DA NEDEN OLUYOR

Fazla sıcağa maruz kalmanın erken vefat ve sakatlıkla sonuçlanabileceğinin altını çizen Çağlayan, "Dünya Sağlık Teşkilatı’nün hipotezlerine göre 1998-2017 arasında 166 bini aşkın insan sıcak hava dalgaları sebebiyle hayatını kaybetti. Ancak sıcak dalgalarının vefatlar dışında pek çok sağlık tesirleri de bulunuyor. Doğrudan sağlık tesirleri arasında; sıcak çarpması, ısı krampları, ısı bitkinliği, ısı senkopu, ısıya bağlı döküntüler gibi ısıyla ilişkili hastalıkların yanı gizeme; kalp-dolaşım sistemi, böbrek, asap sistemi, solunum sistemi hastalıkları, uyku bozuklukları da tehlikeler arasında. Sıcak dalgaları ayrıca, avuç içlerinin terlemesine, buğulanmış gözlüklere, baş dönmesine, odaklanmada eforluk çekilmesine veya sıcak yüzeylerle kazara temastan kaynaklanan yanıklara neden olabileceğinden, özellikle sarih havada çalışan emekçilerin yaralanma ve iş kazası tehlikesini de artırabilir" dedi.

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var Türkiyeyi neler bekliyor

SERİN KALMANIN TEMELİ: SU

Çağlayan, sıcak dalgası sırasında, insan bedeninin ferahlatılmasında alınması gereken en temel ihtiyatın yeterli su tüketimi olduğunu belirterek, "Hava sıcaklığının tesiriyle ısınan vücudu soğutmak için bol su içmek, soğuk suyla duş almak, içkili, kafeinli ve şekerli meşrubatları harcamamak gibi fertsel temkinlerin yanı gizeme, şehirlerin ısı adalarına dönüşmelerini yasaklamak için yeşil alanları artırmak ve ortak kullanım alanlarında su sebilleri kurmak gibi cemiyetsel ölçekli tedbirlere de lüzum olduğunu" ifade etti ve tekliflerde bulundu.

-Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaktan ve yorucu etkinlikler yapmaktan kaçının.

-Muhtemel olduğunca gölgede kalın.

-Park halindeki taşıtlarda çocukları veya hayvanları bırakmayın.

-Günün en az 2-3 saatini serin bir yerde geçirin.

Avrupa sıcak hava dalgasıyla boğuşuyor.. Yüzlerce ölü var Türkiyeyi neler bekliyor

KRONİK HASTALIKLARI OLANLAR TEHLİKE ALTINDA

Sıcak çarpmasındaki ilk ve en ehemmiyetli bulgusunun susuzluk olduğunu ifade eden Çağlayan, "Susuzluk sezdiğimizde, bu bedenimizdeki suyu kaybettiğimiz  anlamına kazanç. Devamında ise bitkinlik, ateş, başağrısı, baş dönmesi, baygınlık hissi ve bayılma, şuur kaybı gibi bulgular ortaya çıkar. Sıcak dalgaları herkesi etkileyebilmek ile beraber, bazı insanlar öbürlerinden daha korunmasız olabilir. Bunlar, kronik hastalığa sahip olanlar, hamileler bebekler, ufak çocuklar, 65 yaş ve üstü insanlar, manili şahıslar, sosyal yalıtım içinde yaşayanlar, dışarıda uzun saatler süresince çalışanlar ve konutsuzlar, öbür insanlardan çok daha yüksek ısıya bağlı sağlık meseleleri tehlikesine sahip. Ayrıca sıcak, hipertansiyon, kalp ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıkları olan şahıslarda çok daha ağır vefata varan neticelere neden olabilir" dedi.