Avrupa’da aşı pasaportu hazırlığı

Avrupa’da aşı pasaportu hazırlığı

Avrupa Birliği, salgına karşın serbest dolaşımı tertip edebilmek için ‘aşı pasaportu’ uygulamasına geçmeye hazırlanıyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, mart ayı içinde ‘Dijital Yeşil…

COVID-19’a karşı geliştirilen aşılara ulaşım ile ilgili yaşanan ciddi meseleler devam ederken Avrupa Birliği Komisyonu, yolcuları kolaylaştırmak emeliyle koronavirüs irtibatlı verilerin bulunacağı, ‘aşı pasaportu’ olarak da adlandırılan, Dijital Yeşil Geçiş Kartı uygulaması ile ilgili bu ay içinde legal teklifte bulunmaya hazırlanıyor. Bu kartla beraber evvela aza ülkeler arasındaki salgın irtibatlı yolcu kısıtlamalarının hafifletilmesi sonrasında ise uygulamanın global boyuta taşınması amaçlanıyor.

DİJİTAL YEŞİL GEÇİŞ KARTI NEDİR?

Bu uygulama her AB ülkesinde mevcut olan aşı sertifikalarının geliştirilmiş sürümü olacak. Aşı pasosu temel alınacak, dijital hale dönüştürülecek bu dokümana kimi veriler yüklenerek seyahatleri kolaylaştırıcı tesir yaratması sağlanacak.

HANGİ VERİLER YÜKLENECEK?

Kart sahibinin CovId-19 aşısı olup olmadığı, PCR test2 neticenine veyahut antikor geliştirip geliştirmediğine ait bilgiler yüklenecek.

NE VAKİT HAZIR OLACAK?

Yasal ve teknik çalışmaların bitirmesinin en az üç ay alabileceği belirtiliyor. Sertifikanın, üye ülkelerin sıhhat ve hudut kontrol sistemlerinde birlikte kullanılabilirliğinin sağlanması gerekiyor. AB Komisyonu teklifini yaptıktan sonra AB ülkelerinin ve Avrupa Meclisi’nun da onayı gerekiyor. Hedef yaz tatili dönemine yetiştirmek.

NEDEN BAŞKA VERİLERE İHTİYAÇ VAR?

AB ülkelerinde koronaya karşı aşı olunması zaruri değil. Aşı olmak istemeyenlere ya da aşıya ulaşımı olmayanlara ayrımcılık yapılmaması için tek veriyle kanaat edilmeyecek. Kartın, aşı olmayan birinin de, diğer verileri olanak veriyorsa, aşı olanların faydalandığı haklardan faydalanmasını sağlaması bekleniyor.

Avrupa’da aşı pasaportu hazırlığı

KÜRESEL KULLANIMI OLACAK MI?

Öncelik AB ülkeleri arasında kullanılması ancak sonraki mertebede küresel bir uygulamaya dönüştürülmesi hedefi var. Bunun sağlanması için Dünya Sağlık Örgütü nezdinde bir çalışma ve koordinasyon gerekecek.

TÜRKİYE NASIL ETKİLENECEK?

AB Komisyonu teklifini bitirmediği için bu konu tam olarak netlik kazanmadı. Bununla birlikte aşı pasaportunda yer alan unsurların AB ülkelerine girişte istenmesi istikametinde bir gelişme olabilir. Aşı zorunlu olmadığı için AB ülkelerine girişte yalnızca aşıya bakılması ise pratikte olası gözükmüyor. 

ÇİN AŞISI OLAN AB’YE ALINMAYACAK MI?

Bu istikamette karar yok. AB hangi ülkeye hangi aşıyı yapacağını empoze etme yetkisine sahip değil. Buna ek olarak AB üyesi Macaristan, yurttaşlarına Avrupa İlaç Ajansı (EMA) onayı almayan Çin aşısı da (Sinopharm) yapmaya başladı. Üçüncü ülkelerde yaşayıp EMA onayı almayan aşılardan olan çok sayıda AB yurttaşı da var. Buna ek olarak bu istikamette bir yasağa gidilmesinin turizm başta olmak üzere yaratacağı ekonomik kayıplar da uygulanmasını mümkün kılmıyor.

MACAR ÖNCÜSÜ ÇİN AŞISI OLDU

Son zamanda Avrupa Birliği’nin karar ve kaidelerini sınamasıyla dikkat çeken Macaristan, koronavirüs salgınıyla mücadele konusunda da dikkat çeken bir adım attı. Aşılama sürecindeki yavaşlama ve yaşanan meseleleri gerekçe gösteren bu ülke, AB’nin ortak yaklaşıma dayanan aşı taktiğine sanki bayrak açarak yurttaşlarına Çin aşısı uygulamaya başladı. Macaristan Başbakanı Viktor Orban da, EMA’nın onayını almış BioNTech, Moderna ya da AstraZeneca aşılarından biri yerine Çin’de üretilen Sinopharm aşısından oldu. Macaristan, Sinopharm ve Rus imalatı Sputnik V aşılarına onay veren tek AB ülkesi. Aşı olduğunu evvelki gün Facebook üzerinden duyuran Orban, “Rus ve Çin aşıları olmasıydı ciddi mesele yaşardık” diye konuştu. Orban, bu hamlesiyle sağlık ve politika açısından riziko almakla tenkit edilirken Macarların aşıya ulaşımı bariz şekilde artıp hızlanacak. Macar hükümeti bir haftada 275 bin doz Sinopharm aşısı yapmayı tasarılıyor. Nisana kadar ise nüfusun dörtte birinin (2.4 milyon) aşılanması amaçlanıyor.

Avrupa’da aşı pasaportu hazırlığı