Bilim Kurulu Üyesi uyardı! Evde geçirenler evcil hayvanlardan uzak dursun

Bilim Kurulu Üyesi uyardı! Evde geçirenler evcil hayvanlardan uzak dursun

Koronavirüsün insanlardan evcil hayvanlara bulaşması, virisün İngiltere varyantının evcil hayvanlarda ciddi kalp meselelerine yol açabildiğinin bildirilmesi, bilim dünyasında, “Evcil hayvanların…

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Viroloji Bilim Dalı Başkanı ve Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Heyeti Prof. Dr. Kenan Midilli, “Hayvanlarda ağır hastalık yapmıyor ama hayvanlara bulaş olması, epidemiyolojik açıdan bazı tehlikeler kapsayabiliyor. Virüsün hayvanlarda da değişik bir evrimleşme gösterme tehlikesinden dolayı bunun üzerinde çok duruluyor. Evcil hayvanı olanların, hastalık vaktince hayvanlarını da gözetmek ismine mesafeli olması gerekiyor” dedi.

Pandeminin başından bu yana bilim dünyasının üzerinde en çok durduğu mevzulardan biri de koronavirüsün insandan hayvanlara geçme tehlikeyi oldu. Geçtiğimiz haftalarda Avrupa’da, viriüsün İngiltere varyantının evcil hayvanlarda ciddi kalp meselelerine yol açabileceği bildirildi.

Bu da salgınla çabada hastalığın özellikle evcil hayvanlardan insanlara dağılma kaygısını gündeme getirdi. Bilimsel olarak Covid-19 ile enfekte olan hayvanların, hastalığı insanlara yaymada ehemmiyetli bir rol oynadığına dair henüz yeterli delil olmasa da virüsün köpek, kedi gibi evcil hayvanlar ile maymunlar ve vizonlara bulaşabildiğinin ortaya çıkması, yeni varyantın İngiltere daha evvel koronavirüs bulaşmayan farelere de bulaştığının gösterilmesi, virüsün başka değişinimlere uğrayabilme tehlikesini ortaya çıkardı.

Evcil Hayvanları Olanların Uyması Gereken Covid-19 TedbirleriEvcil Hayvanları Olanların Uyması Gereken Covid-19 İhtiyatları

ONLAR DA ÖBÜR AİLE FERTLERİ GİBİ KORUNMALI

Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’da hayvanlara müteveccih Covid aşısı geliştirme çalışmaları sürerken, Ocak ayında Virulence isimli bilim mecmuasında, "Bazı evcil hayvan cinslerinin aşılanması, enfeksiyonun dağılmasını yasaklamak için lüzumlu olabilir” başlıklı bir yazı yer aldı.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı’ndan Tıbbi Viroloji Bilim Dalı Başkanı ve Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Heyeti Abonesi Prof. Dr. Kenan Midilli, süratli bulaşan ve artık tüm dünyada baskın hale gelen İngiltere varyantının evcil hayvanlara da bulaşabildiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Midilli, “Evcil hayvanlarımıza ne yazık ki bulaşabiliyor. Ama evcil hayvanlarda genellikle çok ağır bir tabloya yol açmıyor. Ama hayvanlara bulaşmaların olması, epidemiyolojik açıdan bazı tehlikeler kapsadığı için, virüs hayvanlarda değişik bir evrimleşme gösterme tehlikeyi taşıdığı için bu mevzu üzerinde çok duruyoruz. Yaz sonuna doğru Danimarka'da evvel insanlardan vizonlara, sonra vizonlarda başkalaşım gösterip tekerrür insanlara bulaşmalar olunca büyük bir telaş yarattı. Ne Yazık Ki oradaki vizonların büyük çoğunluğunun itlafı ile sonuçlandı. Böyle bir evrimleşme sürecinin daha fazla devam etmemesi için gerekiyordu. Zira yapılan ilk çalışmalarda vizonlarda başkalaşım gösteren varyantların bağışıklıktan kaçabilme kabiliyetine sahip olduğuna dair belirtiler vardı. Bu sebeple hayvanlarına bulaştırmak istemeyen evcil hayvan sahipleri de konutta kovid geçiriyorsa, onları da öbür aile fertleri gibi gözetmeli. Başka Bir Deyişle yakın temastan sakınmalı” dedi.

HANGİ AŞIYI OLMALIYIM TEREDDÜTÜ AFAKİ

İngiltere varyantının tam yaş gruplarını daha basit enfekte edebildiği için çocuk olaylarında da çoğalış yaşanmasının bayağı olduğunu belirten Prof. Dr. Midilli, “Ama özellikle çocuklarda daha ağır izlediğine dair şu an için bir delil yok” dedi. Aşı tercihi mevzusunda yaşanan kafa karmaşıklığının da yersiz olduğunu kaydolan Prof. Dr. Midilli, laflarını şöyle sürdürdü:

“Şu anda tercih açmazından çok, aşıya bir an evvel erişmek ve aşılanmak daha ehemmiyetli. Onun için, ‘bulduğunuz aşı, en iyi aşıdır’ sloganı hala geçerli. Zati aşılar sağlık kurumularda yapılıyor ya da hekim hakimiyetinde ve belirli bir müddet bekletilerek yapılıyor. Yan tesir evhamına da bu sebeple gerek yok.”

ANTİKOR TESTİ İHTİYATTA HAFİFLEMEYE YOL AÇIYOR

Aşı yaptırdıktan sonra antikor baktırmanın şahısta afaki bir rahatlık ya da kaygıya yol açabileceğini de vurgulayan Prof. Dr. Midilli, bakılan antikor seviyeleriyle aşının gözeticiliğine dair bir neticeye erişilemeyeceğini ifade etti. Bilim Heyeti Abonesi Midilli şöyle uyardı:

“Aşıların hangi antikor seviyesinden sonra kesin gözetici olduğuna dair tanımlanmış bir kıymet yok. Yalnızca aşı cevaplarına bakarak gözeticilik oranı üzerinde karar vermek de muhtemel değil. Zira hafıza hücreleri var, T hücre cevapları var. Bunlar da gözeticilik açısından son derece ehemmiyetli parametreler. Antikor baktığımızda, o antikorların gerçekten gözetici olup olmadıklarını da öğrenmiyoruz. Yalnızca ‘antikor var’ diyebiliyoruz. Başka Bir Deyişle bedende o virüse tepkin gösteren moleküllerinizin varlığını gösteriyor bu bilgi. Ama bunun gerçekten gözetici olup olmadığını öğrenmeniz için nötralizasyon testi veya onun muadillerinin yapılması gerekiyor. O da kitlesel aşılamalarda yaygın bir biçimde yapılması muhtemel değil ve lüzumlu da değil. Şu anda yapılan tam antikor testleri, pratik açıdan çok fazla bir şey getirmiyor hiç kimseye. Belirli noktalar netleşinceye kadar gözeticilik seviyeleri veya daha iyi bir test seçeneği geliştirilene kadar, antikor testlerinin rutin olarak yapılmasını önermiyoruz. Hatta bu antikor test neticeleri, daha da fazla kafa karmaşıklığına yol açıyor. Özellikle ‘benim antikor seviyem yüksek’ diye düşünen birey, artık maskeyi azıcık daha az takabileceğini veya daha fazla kalabalığa karışabileceğini düşünebiliyor. Antikor seviyesinin böyle bir şeye asla bir takviye oluşturmaması gerekiyor.”

İHTİYATLARA GÖNÜLLÜ GEÇİM ÇOK DAHA EHEMMİYETLİ

Süratle dağılan ve ülkemizde de baskın hale gelen İngiltere varyantının daha fazla olaya yol açarak, sağlık kurumuların süratle dolduğu bu günlerde, korunma temkinlerine tekerrür işaret eden Prof. Dr. Midilli, her şey bayağıya dönmüş gibi davranmak yerine ihtiyatlara gönüllü geçimin çok daha ehemmiyet kazandığını söyledi. Prof. Dr. Kenan Midilli, “Varyantlarla birlikte korunma temkinlerinde rastgele bir farklılık olmadı. Yapacağımız şey yeniden maske, mesafe ve el hijyenine çok dikkat etmek. Artık kapalı etraflarda buna çok daha sıkı uymamız gerekli. Kalabalık ve kapalı etraflardan netlikle sakınmamız gerekli. Hürleşmelerle her şey basmakalıpmış gibi, tam yevmiye yaşamımızı o biçimde tasarılamamız, olay rakamını çoğaldırıcı tutum biçimlerden bir tanesi. İngiltere varyantı çok süratli dağılabildiği ve dolayısıyla görülme katsayıları daha yüksek olduğu için daha da sıkı önlemler alınması ve bu temkinlere de ‘gönüllü olarak’ uyulması gerekiyor. Bu çok ehemmiyetli. Yapılabilecek en iyi korunma usulü muhtemel olduğunca çok şahsın aşılanması ama kısa bir müddette erişilebilecek bir maksat değil şu anda. O sebeple korunma temkinlerine salt geçim çok ehemmiyetli. Başka Bir Deyişle muhtemel olduğunca az birey ile görüşmemiz gerekiyor” dedi.