Brezilya'da P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü

Brezilya'da P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü

Brezilya'da salgının ortaya çıkardığı tablo her geçen gün daha da makûslaşıyor. Özellikle ‘P1’ olarak adlandırılan varyant ülkede salgını bir meçhule doğru çekiyor. Hatta bu varyant Türkiye…

Dünyada salgından en makûs biçimde etkilenen ülkelerin başında Brezilya geliyor. Popülasyonu 210 milyonu aşan ülke, Amerika Birleşik Devletlerinin ardından Covid-19 sebebiyle en çok vefatların yaşandığı ikinci ülke konumunda. Özellikle son haftalarda hem yoğun bakım birimlerindeki doluluk hem de ülkenin Amazonas eyaletinde ortaya çıkan Covid-19'un daha bulaşıcı cinsi P1 varyantının dağılması, ülkenin sıhhat sistemine darbe vurmuş vaziyette.

Bir Hayli bölgede sıhhat sistemi çökme evresine geldi ve hasta rakamı sağlık kurumuların kapasitelerini zorluyor. Yaşamını kaybedenlerin rakamı da her gün ciddi biçimde çoğalıyor. Brezilya Sıhhat Bakanlığı'nın paylaştığı bilgilere göre, hastalık neticeyi yalnızca mart ayında 66 bin 570 şahıs hayatını yitirdi. Korkutucu olansa bu rakamın şubat ayında yaşamını kaybedenlerin iki katından fazla olması…

Nisan ayında da işler pek iyi gitmiyor. Bakanlığın açıkladığı bilgilere göre yalnızca 7 Nisan’da Covid-19 salgınından dolayı 4 bin 249 şahıs yaşamını kaybetti. Bu sayı, ülkede salgında bugüne kadar açıklanan en büyük günlük can kaybı oldu. Our World in Data'nın paylaştığı bilgilere göre ülkede salgın suratından yaşamını kaybedenlerin rakamı 380 bini geçmiş vaziyette. Bir başka ehemmiyetli ayrıntı da mart ayında yoğun bakımdaki tüm hastaların yarısından aşırısının 40 yaşında ya da daha genç olması…

Brezilyada P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü

Brezilya’yı tesiri altına alan P1 varyantı ülkemiz için de tehdit oluşturuyor. En son açıklanan bilgilere göre Türkiye’de 9 şehirde toplam 166 bireyde Brezilya varyantı görüldü.

Peki Brezilya varyantının değişik değişinimlerden ayıran ne gibi özelliği var, aşıların bu varyant üzerindeki tesiri nedir?

Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Alper Şener ve virolog Doç. Dr. Mehmet Özkan Timurkan hurriyet.com.tr’ye anlattı.

BREZİLYA VARYANTININ BULGULARI NELER?

Alper Şener’e göre semptom ve belirtiler açısından Brezilya varyantının, İngiltere ve Güney Afrika varyantından bir farkı yok. En azından şimdilik yazılara bu mevzuda bir şey yansımadığını söylüyor ve değişik varyantlardaki gibi dizi tahlili ve doğrulamayla tanı konulduğunu, başka bir deyişle farkında olmadan P1 varyantlı korona enfeksiyonu geçirebileceğimizi vurguluyor.

“İngiltere, Brezilya ve Güney Afrika varyantlarında virüs saçılımı daha uzun sürüyor. Değişik tiplerde çoğunlukla 14 günde PCR olumsuzlaşırken, bunlar 28 güne kadar uzayabiliyor. Bir değişik en ehemmiyetli unsur ise bu varyantların daha evvel enfeksiyon geçirenlerde veya aşı olanlarda yine enfeksiyon oluşturma kapasitelerinin olması.”

BREZİLYA VARYANTININ BULAŞ HIZI NEDİR?

Brezilya Sıhhat Enstitüsü Fiocruz, ülkenin sıhhat servisinin çökme noktasında olduğunu, sağlık kurumuların yoğun bakım servislerinde yer kalmadığını ve bu evreye gelinmesinde P1 varyantının çok aktif olduğunu duyurdu. Fiocruz'dan yapılan açıklamaya göre ülkedeki 27 eyaletin ikisi hariç tüm eyaletlerde Covid-19 servisleri yüzde 80 kapasiteyi aşmış vaziyette denildi. Özellikle Rio Grande do Sul eyaletinde yoğun bakımda hiç yer kalmadığı vurgulandı. Peki bu varyant daha mı süratli bulaşıyor?

Mehmet Özkan Timurkan, şu an herkesçe öğrenilen İngiltere, Güney Afrika ve Brezilya değişinimlerinin bulaşma süratinin salgında ilk bulunan Wuhan suşuna göre daha fazla olduğunu vurguluyor. Yalnız Brezilya ve Güney Afrika varyantlarında bulunan ‘E484K’ değişiniminin, hastalığın şiddetini çoğaldırmada çok ehemmiyetli etmen olduğunun da altını çiziyor.

“E484K değişinimi virüsün antikorlardan kaçma eforunu gösterdiğine dair yapılan çok fazla çalışma var. İngiliz varyantında olmayan ancak Güney Afrika ve Brezilya varyantlarında olan bu değişinim virüsün organizmada daha rahat hareket etmesine ve şiddetli hastalık oluşturmasına neden oluyor. Dolayısıyla Brezilya ve Güney Afrika değişinimi hem daha basit bulaşan hem de şiddetli hastalık oluşturan bir varyant olduğu yapılan çalışmalarda bildirilmiş vaziyette.”

BREZİLYA VARYANTI DA DEĞİŞİNİME UĞRADI, BUNUN SEBEBİ NEDİR?

Brezilya’da geçtiğimiz hafta P1 değişinimin enfekte etmek için kullandığı başak proteininde farklılıklar keşfedildiği duyuruldu. Reuters'ın haberine göre bilim insanları, bu farklılıkların virüsü, aşılara karşı daha mukavemetli hale getirebileceğini belirtiyor. Araştırma takımında yer alan Felipe Naveca, "Bu vaziyetin, virüsün antikorların tepkisinden kaçmak için yarattığı başka bir kaçış mekanizması olduğuna inanıyoruz.” diye açıkladı. Daha evvel de P1 varyantının orijinal koronavirüsten 2,5 kat daha bulaşıcı olduğunu söylemişti. Peki bu vaziyeti nasıl açıklamak gerekiyor?

Brezilyada P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü
Prof. Dr. Alper Şener

Alper Şener, değişinim bazı virüslerin tabiatında var diyor ve bunun en iyi öğrenileni gerçeğinde grip virüsü diye de ilave ediyor.

“Değişinim kapasitesi, koronavirüse göre yüksek ve her sene antijen başkalaşımıyla yeni aşı zorunluluğu ortaya çıkıyor. Ama bu her zaman kaide değil, zira misalin kızamık virüsünde değişinim kapasitesi çok yüksektir ama yaşamımız süresince bir defa aşılama ile ömür boyu korunabiliriz. Değişinimin oluştuğu yer çok ehemmiyetli. Şayet antikorun bağlandığı yerde oluyorsa aşıdan kaçan varyant oluşuyor. P1 varyantında N501Y değişinimi ile bulaş çoğalıyor, E484K ile aşıdan kaçabiliyor, K417T’nin ise tesiri hala öğrenilmiyor.

Mehmet Özkan Timurkan ise virüs, insanlar arasında gezdikçe başka bir deyişle bulaşmaya devam ettikçe değişinime uğrama bahtının daha da çoğalacağını, bunu yasaklamanın ise aşılama ile olacağının altını çiziyor.

“Şimdiye kadar 200’den fazla değişinime uğrayan bir SALLA-CoV-2 virüsü dünyada gezmeye devam ediyor. Brezilya varyantı da bunlardan yalnızca biri ve yeni varyantlar da ortaya çıkabilir. Virüs insanlar arasında gezdikçe değişinime uğrama talihi çoğalacaktır. Unutulmamalıdır ki durup dururken virüs değişinime uğramaz. Arttıkça ve üredikçe değişinime uğrama talihi vardır virüsün. Yapılması gereken virüsün üremesinin durdurulması… Bu da ancak aşılama ile olacaktır. Aşılar virüsün yayılımını yasaklamaktadır. Dolayısıyla dağılmayan virüs artamaz, artmadıkça değişinim geçiremez ve zamanla yok olur.”

Brezilyada P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü

BREZİLYA VARYANTI GEBELERİ ETKİLİYOR MU?

Brezilya Sıhhat Bakanlığı yetkilisi Raphael Parente en son tertip ettiği basın buluşmasında P1 varyantının gebelere karşı daha kızgın ve riskli olduğunu belirterek, çiftlerin gebelik tasarılarını ertelemesi önerisinde bulundu. Zira uzmanların muayenehane deneylerden elde ettikleri bilgilere göre yeni varyantın hamile bayanlarda daha bulaşıcı olduğu açıklandı.

Alper Şener, bu vaziyeti P1 virüsünün yükü daha yüksek ve gebelerde duyarlı konak sınıfında olduğu için, tablo daha ağır olabiliyor diye açıklıyor. Ayrıca bu vaziyetin bir eşini daha evvel domuz gribinde gördüklerini ve domuz gribinin de gebelerde daha ölümcül olduğunu test ettiklerini de ilave ediyor.

Mehmet Özkan Timurkan ise Brezilya varyantının çok daha kızgın olduğu bir çok çalışmayla gösterildiğini ifade ediyor.

“Gebelik de bağışıklık sisteminin baskılandığı bir vaziyettir. Başka Bir Deyişle hastalıkların görülebildiği bir aşamadır. Dolayısıyla fırsatçı virüsler veya değişik mikroorganizmalar bu vaziyeti lehine çevireceklerdir. Bu surattan gebelerde daha kızgın olabileceğini söylemek muhtemel.”

Brezilyada P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldüDoç. Dr. Mehmet Özkan Timurkan

PFIZER/BIONTECH VE CORONAVAC AŞILARININ BREZİLYA VARYANTI ÜZERİNDEKİ TESİRİ NEDİR?

Mehmet Özkan Timurkan, bu mevzuda ülkemizde kullanılan CoronaVac aşısı ile alakalı bir çalışma bilgisi olmadığını ama Çin’in kullandığı Sinopharm aşısı ile alakalı yapılan bir çalışmada İngiliz varyantına karşı gayet tesirli olduğunu söylüyor. Ancak Sinopharm’ın Güney Afrika ve Brezilya varyantına karşı tesirinin azıcık daha az olduğunu da ifade ediyor. Ayrıca faalliğin bedende aşılama sonrası oluşan antikorun ölçüsüyle açıklandığının da altını çiziyor.

Alper Şener, Pfizer/BioNTech'in gözeticilikte tüm varyantlarda farklı oranlarda eksilme olduğunun aşinasını vurguluyor. İngiltere için iki kat eksilme, Brezilya ve Güney Afrika varyantı içinse 6.5 kat gözeticilikte eksilmenin mevzubahisi olduğunu ifade ediyor.

BREZİLYA’DAKİ TÜRKLER ANLATIYOR
‘KONUTLARDA HAVUZ PARTİLERİ VERİYORLAR’

Cengiz Adabag dokuz yıldır Caruaru şehrinde yaşıyor. Salgın evveli Amerika ve Kanada ortaklı bir işletmede çalışıyordu. Şimdilerde bir taksi uygulamasında sürücülük yapıyor. Ülkede her geçen gün vefat rakamları çoğalmasına karşın Adabag, Brezilya'da virüsün varlığına inanmayan binlerce insan olduğunu ve bu sebeple acı hadiselerin yaşandığını söylüyor.

İşte Cengiz Adabag’ın Hürriyet.com.tr’ye anlattığı gözlemleri:

“Usu başında olan tam insanlar maske ve mesafe kaidesine uyuyor. Öyle ki dışarı çıkmayanlardan dolayı işlerim negatif etkilendi ama buna karşın uymayan ya da uymak istemeyen binlerce insan var. Virüsün varlığına inanmıyorlar. Yetkililer ihtiyat alıyor, ceza uyguluyor, hakimiyetler yapıyor ama yeterli olmuyor. Hatta Brezilyalıların bir hayliyi bazı sevinçlerinden de asla geri durmuyor. Aileleri ile toplanıp konutlarda havuz partileri veriyorlar”

“Devlet Başkanı Jair Bolsonaro hala bu işi ciddiye almıyor. Yalnız değişik yetkililer canla başla çalışıyorlar. Ulusun sıhhati için alınması gereken tedbirleri alıyorlar. Misalin şu ana kadar hiç aşı kasveti çekilmedi. Hatta bazı şehirlerde kmlerce aşı kuyrukları oluyor. Aşılama gayet iyi gidiyor. Biz de aşı sıramızı bekliyoruz ama değişinimli virüs ne yazık ki süreci daha güç hale sokuyor. Hadise rakamlarını ve vefatları çoğaldırıyor”

“Lüzumlu tedbirler de alınmaya çalışılıyor. Misalin alışveriş merkezlerine hakimiyetsiz giriş yok. Dükkan ve mağazalara şahıs sınırlanmasıyla giriliyor. Çoğu yere aynı anda en fazla dört alıcı alınıyor.”

Brezilyada P1 kabusu: Bir günde 4 bin 249 kişi öldü

'HADİSELER ÇOĞALIYOR AMA..'

2014 senesinden beri Brezilya'nın ticaret merkezi Sao Paulo eyaletinde yaşayan ve lokanta işleten Eda Öztovi ise her gün rakamların çoğaldığını ama artık kısıtlamaların hafifletilme evresine geçildiğini ifade ediyor.

“İnsanlar ne kadar gergin olsa da yaşam bir biçimde devam ediyor. Evet her gün rakamlar çoğalıyor ancak kısıtlamalar yerine yavaş yavaş açılmaya da gidiyoruz. 18 Nisan’dan itibaren kaideler gevşemeye başlatıldı. 18-24 Nisan arası geçiş seviyesi diye adlandırıldı. Bu süreçte iş yerleri saat 11.00 ile 19.00 arası çalışabilecek. Ayrıca dini yerler de hizmet vermeye başlayacak. Bunların dışında lokantalar, hoşluk merkezleri, sinema, tiyatro gibi kültür faaliyetleri de 11.00-19.00 arası hizmet verebilecek. Spor salonları da 07.00-11.00 ve 15.00-19.00 saatleri arasında kullanıma açılacak”