Büyük indirimlerde akılalmaz tuzak! Özellikle belli günleri bekliyorlar...

Büyük indirimlerde akılalmaz tuzak! Özellikle belli günleri bekliyorlar...

Özel günleri fırsat bilen dolandırıcılar, bayramın da yanaşmasıyla beraber kolları sıvadı. İndirim peşinde koşarken dolandırılmamak için nelere dikkat etmeli? Uzmanlar anlattı...

Takribî 2 yıldır boğuştuğumuz Covid-19 pandemisi, alışveriş alışkanlıklarımızı da değiştirdi. Mağazaya gitme alışkanlığı neredeyse son bulurken, internet alışverişi süratli bir yükselişe geçti. Mobilyadan elbiseye, gıdadan kozmetiğe kadar her şeyi internetten alan harcayıcıyı bekleyen büyük riskler var. Biz de mevzuyu uzmanlara sorduk: Harcayıcı alışveriş sitesinin tehlikesiz olduğunu nasıl kavrayabilir?

Siber Güvenlik Uzmanı Alev Akkoyunlu internet alışverişi yaparken sitenin tehlikesiz olduğunun kavramanın yolları olduğunu belirterek, “Bir siteye girdiğinizde adres çubuğunun solunda kilit işareti görüyorsanız bu, sitenin tehlikesiz olduğu anlamına kazanç” dedi.

Avukat Bilal Çelik ise harcayıcıları, tehlikesiz bulunmayan sitelere kimlik-kredi kartı bilgilerinin girilmemesi ve bir dolandırıcılığa maruz kalınması halinde süre kaybetmeksizin savcılığa veya kolluk ünitesine müracaatta bulunmak gerektiği mevzusunda uyardı.

Büyük indirimlerde akılalmaz tuzak Özellikle belli günleri bekliyorlar...

Harcayıcı alışveriş sitesinin tehlikesiz olduğunu nasıl kavrayabilir?Online alışveriş yaparken nelere dikkat edilmeli?Harcayıcı kredi kartının güvenliğini nasıl sağlayabilir?Sahte internet sitesinden alışveriş yaparak dolandırılan bir harcayıcının yasal hakları neler?

Tam bu suallerin yanında sık ziyaret ettiğimiz internet sitelerinin kopyalanması ve harcayıcının mağdur edilmesi ile alakalı merak edilenleri uzmanlar hurriyet.com.tr okurları için açıkladı.

ALIŞVERİŞ SİTELERİNİN KOPYALARININ OLUŞTURULMASI GÜÇ DEĞİL

Özel günleri fırsat bilen dolandırıcılar alışveriş sitelerini kopyalıyor. Peki harcayıcı alışveriş sitesinin tehlikesiz olduğunu nasıl kavrayabilir?

Alev Akkoyunlu: Mağdur olmamak için her zaman öğrenilen ve emin e-ticaret siteleri seçim edilmeli. Harcayıcıların alışveriş yapacakları sitede öncelikli olarak kesinlikle Tehlikesiz Giriş Tabakayı SSL sertifikası olup olmadığını hakimiyet etmesi gerekiyor. Bir siteye girdiğinizde adres çubuğunun solunda kilit işareti görüyorsanız bu, sitenin tehlikesiz olduğu anlamına kazanç. SSL sertifikası, çevrimiçi bağlantı için güvenlik sağlayan web sunucularındaki bir kod parçasıdır. Bir kullanıcının kullandığı tarayıcı, web sitesiyle irtibat kurduğunda SSL sertifikası, parolalı bir irtibat sağlar. Bir mektubu postayla yollamadan evvel bir zarfa damgalamak gibi düşünebilirsiniz. Bu sayede sitede alışveriş yapılırken girilen kredi kartı bilgileri, parolalar, e-posta hesabı ve parolası gibi bilgiler korunmuş olur. Şayet bu sertifikanın olmadığı bir web sitesinde operasyon yaparsanız, girdiğiniz tüm bilgiler site sahibi tarafından rahatlıkla görülür.

Online alışveriş yaparken nelere dikkat edilmeli?

Alev Akkoyunlu: Alışveriş sitelerinden gelen özel öneriler ile gelen e-posta ve SMS içeriklerinde bulunan linkleri tıklayarak bazı web sitelerine yönlendiriliyoruz. Ne Yazık Ki alışveriş sitelerinin bir kopyasının oluşturulması o kadar güç değil. Kesinlikle bu tip manipülasyonlarda gittiğimiz sitelerin adres çubuğunda yazanın resmi web sitesi ile aynı olup olmadığını hakimiyet etmeliyiz. Özellikle perakende sektöründen bir hayli markanın ismi kullanılarak indirim, çekiliş gibi taahhütler ile insanlar aldatılıyor.

SİBER DOLANDIRICILAR ÖZEL GÜNLERİ BEKLİYOR

Anneler Günü, Sevgililer Günü, Süper Cuma gibi özel günlerde siber saldırganlar için bütün bir fırsat. Harcayıcı siber hamlelerden korunmak için neler yapmalı?

Alev Akkoyunlu: Özellikle online alışverişlerin büyük çoğalış gösterdiği özel günleri harcayıcılar kadar siber dolandırıcılar da büyük bir sabırsızlıkla bekliyor. Koronavirüs pandemisi sebebiyle özel günlerde mağazalar yerine online alışveriş siteleri her zamankinden daha fazla ziyaret ediliyor. Bir Hayli online alışveriş sitesinin kampanyalı satışlar tasarladığı özel gün alışverişlerinde o güne özel içeriklere hemen kanılmamalı, gelen maillerin adresi ve linkler hakimiyet edilmeli. Makûs maksatlı şahıslar genelde bu linkler içerisindeki formlardan şahsi bilgilerimizi girmemizi istiyor, ne yazık ki mükâfata erişmek için bu bilgileri giren şahısların bir anda tüm şahsi bilgileri dolandırıcıların eline basitçe geçebiliyor.

İyi maksatlı gibi gözüken tebrik kartlarının artta da makûs tasarıların olabileceğinden kuşku edilmeli. Düşünmeden tıklanan linkler harcayıcıları virüs bulaştıran sitelerin avı haline getirebilir. Bir tanıdığınızdan gelse bile kendisi ile irtibata geçip teyit edin. Mübalağalı kampanya, indirim ve hediye önerilerine haysiyet edilmemeli, güvensiz ağlar üzerinden sahte satın almalara yönlendirebilecek linklerden uzak durulmalı. Şayet gördüğünüz bir kampanya reel olamayacak kadar cazipse, büyük bir ihtimalle asılsızdır. Kampanyanın reel olduğunu düşünüyorsanız yeni bir tarayıcı açarak web sitesinin adresini doğrudan bu adres çubuğuna yazın. Her ne olursa olsun online alışverişiniz için kesinlikle düşük bakiyeli bir sanal kart kullanın.

Mağazaların web siteleri yerine uygulamalarını kullanın. Siteler yerine mağazanın uygulamasını kullanmak, uygulamaların ele geçirilme olasılığı daha düşük olduğundan satın alımları daha tehlikesiz kılıyor. Şayet kesinlikle site üzerinden alışveriş yapmak istiyorsanız, alışveriş yaptığınız sitenin SSL sertifikası kullandığından emin olun.

ALIŞVERİŞTE SANAL KART SEÇİM EDİLMELİ

Kredi kartlarının güvenliğini riske sokan sitelerde nasıl bir yol izlenmeli?

Alev Akkoyunlu: Tüm ihtimaller göz önünde bulundurularak banka kartı ve kredi kartı yerine sanal kart seçim edilmeli. Kredi kartları, banka kartlarına göre daha fazla koruma sağlıyor ama güvenlikte ikisinin de üstüne çıkan sanal kartları kullanarak ek koruma tabakayı yaratabilirsiniz. Kredi kartı yerine geçen sanal kartlar, siber dolandırıcılığa karşı güvende olunmasına dayanakçı oluyor. Alışveriş yaptıktan sonra sitenin tehlikesiz olmadığını ve bilgilerinizin riske girdiğini düşünürseniz sanal kartınızı basitlikle iptal edebilirsiniz. Hesap özetlerini ve kredi kartı faturanızı her zaman hakimiyet edin. Online alışveriş yaptıktan sonra hesap özetinde ya da faturanızda kuşkulu bir tüketme görürseniz hemen bankanızla irtibata geçin.

Büyük indirimlerde akılalmaz tuzak Özellikle belli günleri bekliyorlar...

Harcayıcı kredi kartının güvenliğini nasıl sağlayabilir?

Alev Akkoyunlu: Online alışveriş sırasında ödemeyi kredi kartı ile hakikatleştirecekseniz, sitede girdiğiniz bilgilerin üçüncü bir birey tarafından görülmemesi için alışveriş yaptığınız sitede SSL sertifikası olması ve kredi kartı ödemeleri için '3D Secure' Tehlikesiz Alışveriş yönteminin seçilebilir olması zorunludur. Kredi kartından ödeme operasyonu yaparken iki yöntem kullanılır. Bunlardan biri sanal POS sınan daha önceki yöntemdir. Kredi kartı bilgilerinin girilmesi neticeyi satın alma tuşuna tıklandığında hiçbir onaya gerek olmadan kredi kartından para çekilir. Bu harekâtlar sırasında kart bilgileri site tehlikesiz bir altyapıya sahip değilse çalınabilir. 3D Secure sisteminde ise banka tarafından sizin kayıtlı cep telefonunuza parola sevk edilir. İki etmenli bir koruma anlamına gelen bu yöntemde kartınızdaki para, telefonunuza gelen parolayı alakalı alana girdikten sonra çekilir.

Ayrıca alternatifini de bir seçenek olarak düşünebiliriz. Özellikle öğrenmediğimiz bir satış noktasından alışveriş yapıyorsak, ürün elimize eriştiğinde ödemeyi yapmak daha sıhhatli olacaktır. Özellikle kredi kartı faturanızı dikkatlice hakimiyet edin. Genelde bu tip dolandırıcılık yöntemlerinde çok ufak tutarlar çekilerek, bu yarıyılda kredi kartı üzerinden çok fazla alışveriş yapıldığı için kart sahibinin gözünden kaçması kastediliyor.

KANDIRICI REKLAMA 457 BİN TL CEZA

Sahte internet sitesinden alışveriş yaparak dolandırılan bir harcayıcının yasal hakları neler?

Bilal Çelik: Şahsi bilgilerin dolandırıcılık yöntemleri ile elde edilmesi ile beraber kullanılması yöntemiyle de Türk Ceza Yasayı’nun 135'inci maddede belirtilen şahsi bilgilerin hukuka ters biçimde kaydolunması kabahati işlenmiş olacaktır. Hukuka ters biçimde şahsi bilgilerin kaydolunması vaziyetinde kabahati işleyen kimseye verilecek olan ceza bir seneden üç seneye kadar mapus cezasıdır.

Bunun dışında sosyal medyada karşımıza çıkan ve legal olmayan içerikler Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Müessesesine bağlı olan İnternet Bilgi İhbar Merkezi’ne bildirilebilir. Milli Siber Hadiselere Müdahale gibi bilgi güvenliği temel alınarak İçişleri Bakanlığı bünyesinde kurulan ünitelere de bu tip vaziyetler ihbar edilebilecektir.

Yukarıyada belirttiğimiz müesseselerden evvel yurttaş olarak bu tip dolandırıcılık hadiseleri ile karşılaşmamak için dikkatli olmalı, emin olmayan yerlerden alışveriş yapılmamalı ve netlikle kimlik-kredi kartı gibi bilgilerinizi bu tip sitelere vermemelisiniz.

Bazı alışveriş siteleri indirim evveli maliyetleri şişiriyor ve ardından sahte indirim uyguluyor. Peki bu mevzuya dair yaptırımlar var mı?

Bilal Çelik: Ürünlerin maliyetlerinin başlangıçta şişirilmesi daha sonra büyük indirim varmış gibi lanse edilmesi de kanunen tertip etme altına alınmıştır. Harcayıcıların alakasını bu biçimde sürükleyip reelinde hiçbir indirim uygulamayan şirketlerle alakalı harcayıcı hakem kuruluya müracaatta bulunarak oluşan hasarın karşılanması sağlanabilir.

Harcayıcı Yasayı madde 54’e göre "İndirimli satışa mevzu edilen mülk veya hizmetlerin indirimli satış maliyeti, indirimden evvelki maliyeti, tarife ve maliyet listeleri ile yaftalarında gösterilir. İndirimli satışa mevzu edilen mülk veya hizmetlerin indirimden evvelki maliyetten daha düşük maliyetle satışa sunulduğunun delili satıcı veya sağlayıcıya aittir."

Burada harcayıcı olarak indirimden evvelki maliyetin daha düşük olduğunun delili halinde işletmeye tersliği tespit edilen her bir operasyon veya kontrat için 452 Türk Lirası yönetimsel para cezası uygulanır. Kandırıcı ticari reklamların cezası ise yerel seviyede yayın yapan televizyon kanalı aracılığı ile yapıldığı takdirde 22 bin 861, ülke çapında yayınlanan televizyon kanalı aracılığıyla hakikatleşmişse 457 bin 308 liraya yükseltildi.