Covid-19, anne karnında bebek ölümlerine yol açıyor mu?

Covid-19, anne karnında bebek ölümlerine yol açıyor mu?

Covid-19 enfeksiyonu tüm dünyada süratli bir biçimde dağılmaya ve can almaya devam ediyor. Virüsün hamileler ve yeni doğan bebekler üzerindeki tesiri ise hala bütün olarak öğrenilmiyor

Geçtiğimiz haftalarda İsrail’de peş peşe yaşanan fetüs vefatları "Acaba Covid-19, anne karnında bebek vefatlarına yol açıyor olabilir mi?" sualini tekerrür uslara getirdi. 

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yavuz Şimşek, virüsün anneden plasentaya ve bebeğe geçişinin vefatların ana sebebi olarak kabul edildiğini söylüyor. Şu ana kadar Kanada, Çin, Fransa gibi bazı ülkelerden, Covid-19’lu gebelerin bebeklerinde anne karnında bulaşmış enfeksiyon hadiselerinin seyrek de olsa rapor edildiğini, Covid-19’lu bir gebenin bebeğine virüsün anne karnında bulaşma ihtimalinin yüzde 3 civarına olduğuna ilave ediyor.

BİR AY İÇİNDE 2 KERE COVID-19 VİRÜSÜ TAŞIYAN FETÜS VEFATI HADİSESİ 

Şubat ayının sonlarında Times of Israel'da yer alan bir habere göre, 25 haftalık hamile olan bir bayan 2 gün süresince ateş ve koronavirüs semptomları yaşadı. Covid-19 testi pozitif çıkan bayan bir zaman sonra ölü doğum yaptı ve yapılan testlerde fetüsün Covid -19 virüsü taşıdığı tespit edildi.

Bayanın rehabilitasyon edildiği sağlık kurumunun Bulaşıcı Hastalıklar Kısmı Başkanı Dr. Tal Brosh, "Fetüsün plasenta yoluyla enfekte olduğunu ve çok yüksek olasılıkla koronavirüs sebebiyle can verdiğini söyleyebiliriz. Anne birinci veya ikinci trimesterde aşılanmış olsaydı, bundan sakınılabilirdi" dedi.

Sağlık Kurumunun doğum servisinin müdürü Dr. Yossi Tobin de fetüsün rahim içinde enfekte olması sebebiyle vefatın koronavirüs kaynaklı olmasının muhtemel olduğunu söyledi. Tobin, "Bu ender görülen bir vaziyettir zira bebeğe genellikle doğumdan sonra anne ile temas neticesinde koronavirüs bulaşıyor. Rahimde Covid-19 pozitif olması fetüsün koronavirüs neticeyi can verme ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor" dedi.

Bu olaydan birkaç hafta sonra İsrail'de Covid-19 ile enfekte olmuş ikinci fetüs vefatı hadisesi bildirildi. Meir Tıp Merkezi yetkilileri, Covid-19 hastası 36 haftalık hamile bir kadının doğmamış çocuğunun anne rahimde can verdiğini, ölü fetüse yapılan korona testinin pozitif çıktığını başka bir deyişle virüsün bebeğe bulaştığını doğruladı.

Covid 19, anne karnında bebek ölümlerine yol açıyor mu

ANTİKOR DA ANNEDEN BEBEĞE GEÇİYOR

Reeline bakılırsa, daha evvelinde de bebeklerde Covid-19 kaynaklı vefatlar görülüyordu ancak bu vefatlar bebek doğduktan sonra yaşanıyordu. Misalin geçen sene Mayıs ayında Güney Afrika Cumhuriyeti'nde 2 günlük bir bebek ciğerlerinde yaşadığı mesele sebebiyle soluk almakta eforluk sürükleyerek yaşamını kaybetti. Bebeğe yapılan PCR testi pozitif çıkarken hekimler bunun Covid-19 kaynaklı ilk vefat olduğunu duyurdu.

Diğer yandan bir hayli değişik hadisede yalnızca virüsün değil, annenin bedenindeki antikorların da karnındaki bebeğe geçebildiği ortaya çıktı. Misalin, Amerika Birleşik Devletlerinin Florida eyaletinde 36 haftalık hamileyken Covid-19 aşısı olan bir kadının bebeği koronavirüse karşı antikorlara sahip olarak doğdu. İtalya'da da gebeliğinin son 3 ayında Covid-19 aşısı olan 2 kadının dünyaya getirdiği bebeklerin kanında antikor tespit edildi.

Dış medyada gördüğümüz birkaç olay misaliyle bu mevzuda hudutlu bilgiye sahibiz. Peki ülkemizde Covid-19’a bağlı fetüs vefatı yaşandı mı? Hamileler ve bebeklerinin karşı karşıya olduğu tehlike ne ebatta? Covid-19 anneden bebeğe geçer mi? İşte Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Yavuz Şimşek, hurriyet.com.tr’ye özel açıklamalarından satır başları...

COVID-19, FETÜS VEFATLARINA NEDEN OLABİLİR AMA...

Bu mevzuda henüz son bir çıkarım yapmak olası olmasa da hatta tersini söyleyen çalışmalar var Covid-19’lu gebelerde anne karnında bebek vefatı çoğaldığına dair dünyanın muhtelif ülkelerinden gelen ön bilgiler mevcut. Öte yandan gebelerin, hamile olmayanlara göre daha ağır hastalık geçirme, yoğun bakıma alınma ve vefat oranlarının daha yüksek olduğunu öğreniyoruz. Dolayısıyla ağır hastalığa daha fazla maruz kalan hamile bayanların bebeklerinin bu enfeksiyondan anne karnında etkilenmesi de mümkün. Nitekim, Covid-19’un yakın akrabaları olan, evvelki koronavirüs salgınlarından 2002’deki SALLA salgınında ve 2012’deki MERS salgınında hem annelerde hem bebeklerde hastalığa bağlı vefatlar bildirilmişti. 

Covid 19, anne karnında bebek ölümlerine yol açıyor mu

VEFAT TEHLİKESİNİ TAKRİBÎ 5 KAT ÇOĞALIYOR

Yakın zamanda ABD’de reelleştirilen ve Covid-19’lu 598 gebeyi içeren bir çalışmada anne karnında bebek vefat tehlikesinin takribî 5 kat çoğaldığı duyuruldu. Bu çalışmaya göre özellikle 35 yaş üstünde, obez, tansiyon ve şeker hastalığı eşlik eden gebelerde, hastalık daha ağır geçirildiği gibi bebek vefat tehlikeyi de daha fazla çoğalıyor. 

VİRÜSÜN ANNE KARNINDA BULAŞMA OLASILIĞI YÜZDE 3 

Anneden, virüsün plasentaya ve bebeğe geçişi vefatların ana sebebi olarak kabul ediliyor. Şu ana kadar Kanada, Çin, Fransa gibi bazı ülkelerden, Covid-19’lu gebelerin bebeklerinde anne karnında bulaşmış enfeksiyon olayları seyrek de olsa rapor edilmiş gidişatta. Vahşice, Covid-19’lu bir gebenin bebeğine virüsün anne karnında bulaşma olasılığı yüzde 3 ortamında. Bunların çoğu canlı doğan ve hastalığı hafif geçiren bebekler. Ancak plasentalarının tahlilinde, virüse bağlı damar tıkanıklığı ve doku zararı belirtileri saptanmış gidişatta. 

BEBEĞİ OKSİJENSİZ BIRAKIYOR

Plasenta, anneden bebeğe oksijen ve yiyecek aktarımı sağlayan doku. Bu dokunun virüs tarafından istila edilmesi, kan damarlarının tıkanması ve misyonunu yapamaması, bebeğin oksijensiz kalmasına ve vefatına yol açıyor olabilir. Bir diğer nokta virüsün anneden plasentaya ve bebeğe bulaşı kan yoluyla olabildiği gibi, vajinal bölgeye yerleşen virüsün yukarıya, rahime doğru dağılması da olası.

Bu mevzuda da kesin yargılara varmak için henüz erken, elimizdeki olay bilgilerinin artmasına lüzum var. Ülkemizden şu ana dek, beynelmilel literatüre yansımış, virüse bağlı olduğu ispatlanmış bir ölü doğum olgusu henüz bildirilmedi. Virüsün anneden bebeğe bulaşma ihtimaline dair Türkiye’den çıkan bilgiler müzakereli.  Misalin içinde bulunduğumuz Mart ayında yayımlanan, Türk Neonatoloji Derneği’nin idarediği ve Covid-19’lu 125 gebeden doğan bebeklerin irdelendiği bir çalışmada anneden bebeğe virüs bulaşını düşündüren olgular mevcutken, Ankara Şehir Sağlık Kurumu’nden yapılan ve yeniden bu ay içinde saygıdeğer bilim mecmuası PLACENTA’da yayınlanan bir çalışmada Covid’li ve hamileliğini düşükle kaybeden annelerin hiçbirinde bebek ve plasenta dokularında bulaşı gösteren PCR testi pozitifliği tespit etilmedi. 

COVıD-19 ENFEKTE DOĞAN BEBEKLERİN BÜYÜK KISMI SIHHATLE YAŞIYOR

Covid-19’un gebelerde ağır izlediğini ve yüzde 3 oranında bebeğe bulaş olduğunu öğreniyoruz. Enfekte doğan bebeklerin büyük kısmı sıhhatle yaşıyor, ya da çoğunlukla hastalığı hafif geçiriyor. Anne karnında vefatlar virüse bağlı olarak alana gelebilir, ancak elimizdeki bilgilerle bu mevzuda “Covid-19, bulaştığı gebelerde anne karnındaki bebeklerde vefata yol açıyor’’ yargısına varmak şimdilik olası değil.