Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi? Anahtar kelime: 'Süpermodel'

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi? Anahtar kelime: 'Süpermodel'

Günlerdir dünyanın içini acıtan haber ve görüntülerin geldiği Hindistan, daha birkaç ay evvel koronavirüsün hakimiyet altına alındığı, kitle bağışıklığının oluştuğu ülkeler arasında sayılıyordu.…

Dünya günlerdir Covid-19'un pençesi altında kıvranan Hindistan'la uyuyup Hindistan'la kalkıyor. Ülkede günlük yeni olay rakamları 400 bine yanaşırken her gün neredeyse 4 bin birey Covid-19 sebebiyle yaşamını kaybediyor. Bu rakama sağlık kurumularda yer olmadığı için Covid-19 teşhisi konmadan evinde can verenler dahil değil. Can kaybı öyle bir seviyeye erişti ki 24 saat çalışan krematoryumlarda kullanılan metal taşıt ve gereçlerin erimeye başladığı haberleri, otoparklarda toplu halde yakılan cesetlerin görüntüleri dünya medyasında yer aldı.

Son dakika haberler... Hindistanda çaresiz kalan hastalar için camiler ve İslami okullar Kovid-19 merkezine çevrildiSon dakika haberler... Hindistan'da naçar kalan hastalar için camiler ve İslami mektepler Kovid-19 merkezine çevrildi

Dünyaca şöhretli Hindistanlı yazar Arundhati Roy'un hafta içi Guardian gazetesinde yayımlanan yazısının başlığı çok can yakıcı. "İnsanlığa karşı işlenen bir kabahate tanıklık ediyoruz" diyen Roy, Hindistan hükümetinin virüsle gayret siyasetlerini ağır bir dille tenkit ettiği yazıda Başbakan Narendra Modi'nin Ocak ayında Dünya Ekonomi Forumu'nda yaptığı konuşmada söylediği şu lafları aktarıyor:

"Arkadaşlarım, sizlere 1,3 milyar Hindistanlının güven, pozitiflik ve umut iletilerini getirdim. Hindistan'ın dünya genelinde koronadan en fazla etkilenen ülke olacağına inanılıyordu. Hindistan'da korona tsunamisi yaşanacağı 700-800 bin şahsın virüsle enfekte olacağı, 2 milyon Hindistanlının can vereceği söyleniyordu.

"Arkadaşlarım, Hindistan'ın zaferini başka bir ülkeyle mukayese etmek doğru olmaz. Dünya popülasyonunun yüzde 18'ine sahip olan ülkemiz, koronayı tesirli bir şekilde hakimiyet altına alarak insanlığı büyük bir trajediden kurtardı."

Peki Hindistan yalnızca birkaç ay içinde 'dünyayı kurtaran' galibiyet öyküsünden bu hale nasıl geldi?

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel
Toplu yakma harekâtı evveli yığılmış odunlar

AYLAR EVVELSİNDEN UYARMIŞLARDI

Hakikatine bakılırsa Hindistan'da facia deyim-i caizse haykıra haykıra "Geliyorum" dedi. Misalin Eylül ayında saygıdeğer bilim mecmuası Lancet'in başyazısında Hindistan'daki "sahte iyimserliğin" ülkenin Covid-19'la gayret idaresini rayından çıkarabileceği ihtarı yapılıyordu. Ancak ihtarlar pek tesir etmedi ve ne yazık ki kısa zamanda tablo bugünkü haline döndü.

Koronavirüs kıyameti Hindistandaki kriz her gün daha kötüye gidiyor..Koronavirüs kıyameti! Hindistan'daki kriz her gün daha makûsa gidiyor..

Guardian'ın aktardığına göre, gerçekten de Eylül 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında Hindistan'daki Covid-19 tablosu dünyanın geri kalanını çekemetecek bir şekilde pozitif izliyordu. Senenin en soğuk ayları olmasına karşın günlük yeni olay rakamları 4 basamaklı kıymetlere kadar gerilemişti.

Bilim insanları bu tabloyu açıklamakta eforluk sürüklüyordu. Hindistan'ın havası tesirli olmuş olabilir miydi? Ya da çocukluklarından bu yana bir hayli aşıyla aşılanan Hindistanlıların bağışıklık sistemleri SARS-CoV-2 virüsüne baskın mı gelmişti? Belki de tüm dünyanın pandemiden çıkışın anahtarı olarak gördüğü kitle bağışıklığına erişen ilk ülke Hindistan olmuştu. Bu son olasılık ülkede üst seviye yetkilileri de oldukça heyecanlandırıyordu. Hatta hükümet bu olasılığı incelemek için bir çalışma tertip etti. Zati ne olduysa da bu olasılığın yaygın bir şekilde kabul görmesi sebebiyle oldu.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel
Yakılan bir hoşlandığına veda eden bir Hindistanlı

İKİNCİ DALGA OLASILIĞI GÖZ ARKASINI EDİLDİ

19 Mart'ta hurriyet.com.tr'de yayımlanan "1,3 milyarlık Hindistan'ın koronavirüsle sınavı" başlıklı haberimizde,  virüsün en fazla can aldığı ülkelerden biri olmasına rağmen Hindistan'da Covid-19'un özellikle millet nezdinde fazla umursanmadığını anlatmıştık. O yarıyılda Maharaştra ve Kerala gibi eyaletlerde patlak vermeye başlayan hadiseler mahallî birer mesele olarak görülüyor, ikinci dalganın işaretinden ziyade ilk dalgadan geriye kalan tesirler olarak değerlendiriliyordu.

Haberde görüşlerini aktardığımız bir hayli uzman ise can kaybının popülasyona oranının oldukça düşük olması, verem gibi başka hastalıkların hakimiyetinin öncelikli görülmesiyle aşı uygulamasında geride kalınması, kamusal alanların açılması, ulusun maske takmayı ihmali, popülasyonun çok büyük kısmının sıhhat hizmetini özel sektörden alma gerekliliği ve ekonomik denksizlikler gibi nice etken sebebiyle Hindistan'ı ehemmiyetli tehlikelerin beklediğini söylüyordu. Bu ihtarların üzerinden 1 ay gibi bir zaman geçti ve ne yazık ki beklenen oldu.

Nitekim Guardian'a konuşan Hindistan Daha Önceki Sıhhat Bakanı Sujatho Rao, "Seçimler yapıldı, dini bayramlar ve değişik her şey tamamen açıldı. Bu çok büyük bir yanılgıydı ve hepimiz bu sebeple çok büyük bir kıymet ödüyoruz" ifadelerini kullandı.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel
Bugün otellerin yemek salonları dahi sağlık kurumuna çevrilmiş vaziyette

"GALİBİYETE ERİŞTİK" HİSSİ VARYANTLARDAN DAHA ETKİLİ

Elbette Hindistan'da virüsün ikinci dalgasının bu kadar büyük olmasında virüsün ilk haline mukayeseyle daha bulaşıcı olduğu bildirilen varyantların tesiri de büyük. Ancak aralarında hükümete danışmanlık verenler de bulunan bir hayli kamu sıhhati uzmanı reel sualin "Biz galibiyete eriştik" duygusu neticeyi alınan kararlar olduğunu belirtiyor.

Hindistan Kamu Sağlığı Vakfı Başkanı K. Srinath Reddy bunlardan biri. Reddy, Guardian'a, "Ocak ayında vaziyet yanlış okundu ve kitle bağışıklığına eriştiğimiz, ikinci dalgayı yaşamayacağımız düşünüldü. Hindistan bütün bir kutlama moduna girdi. Oysa öğreniyoruz ki virüs insanlar aracılığıyla yol alıyor ve kalabalıklarla beraber kutlama yapıyor" dedi.

Aşoka Üniversitesi'nden viroloji uzmanı Shahid Jameel ise, bazı siyasetçilerin ve bilim insanlarının düşük enfeksiyon ve vefat oranlarından methiyeyle bahsetmesinin Hindistanlılarda "Biz özeliz" hissiyatını yarattığını belirterek, "Ama biz özel değiliz" diye konuştu.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel

ORANLAR AVRUPA'YA KIYASLA FAZLA İYİYDİ

Peki Hindistan bu yanlış kanıya nasıl kapıldı?

Bilindiği üzere, Covid-19'un ilk yarıyıllarında en tehlikeli grup yaşlılar kabul ediliyordu. Bu sebeple popülasyonunun vasati yaşı 28 olan Hindistan'da Covid-19 kaynaklı vefat oranlarının düşük olması bekleniyordu. Ancak ilk dalga neticeleri hipotez edilenden dahi çok daha iyiydi.

İki kardeşin en acı yolculuğu: Ölen annelerini böyle taşıdılarİki kardeşin en acı yolculuğu: Can Veren annelerini böyle taşıdılar

Misalin 60 milyon ortamında popülasyonu bulunan Karnataka eyaletinde yapılan testler Ağustos ayı haysiyetiyle burada yaşayanların neredeyse yarısının enfekte olduğunu gösteriyordu. Ancak geçen sene Karnataka'da can veren birey rakamı 12 binken, alt yukarıya aynı popülasyona sahip Fransa'da virüs sebebiyle can verenlerin rakamı alt yukarıya 60 bindi.

Bugün yapılan araştırmalar Hindistan'da o yarıyılda açıklanan fotoğrafı kayıtların çok da emin olmadığına işaret ediyor. Misalin Washington'da bulunan Hastalık Dinci Ekonomisi ve Siyaseti Merkezi'nin tahlilcilerinden Ramanan Laxminarayan, "Hindistan netlikle bir imtiyaz değil. Hatta kayıplarımızın çoğu 40-70 yaşları arasında. Bu yaş grubunda vefat oranlarımız değişik ülkelerden daha yüksek" diyor.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel
Camiler ve sergi salonları da sağlık kurumuna dönüştürülüyor

HİNDİSTAN'IN SÜPERMODELİ FELAKETİ GETİRDİ

Yukarıyada bahsettiğimiz üzere kitle bağışıklığı olasılığını araştıran kurulun hazırladığı "süpermodel" de bugünkü gidişatın nedenlerinden biri olarak görülüyor.

Chennai de bulunan Matematiksel Bilimler Enstitüsü'nden hastalık modelleme uzmanı Gauram Menon, "Hindistan'ın sürü bağışıklığı neticeyi virüsü Şubat haysiyetiyle ortadan sileceği, Hindistanlıların bir biçimde 'imtiyaz' olduğu, enfekte olanların genleri ya da eskiki bağışıklıkları sebebiyle asemptomatik geçirecekleri gibi tahminlerin hepsi yanlıştı" diye konuştu.

Reddy ise Hindistan ekonomisinin mevzubahisi yarıyıldaki vaziyetinin de göz arkasını edilmemesi gerektiğini belirterek, "Ekonominin yine rayına oturması isteniyordu. İnsanlar dinlemek istediklerini duydular" ifadelerini kullandı.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: SüpermodelHindistan'da oksijen bittiği haberleri korkutuyor. Oksijen tüpleri polis gözetmesi altında...

HER YER AÇILDI, HASTANELER KAPANDI

Ve Şubat sonu haysiyetiyle Hindistan'da yaşam neredeyse pandemi evvelindeki haline döndü. En sonuncusu 29 Nisan'da olmak üzere bir hayli eyalette mahallî tercihler yapıldı, kriket maçları seyircili oynanmaya başladı, alışveriş merkezleri açıldı. Hatta bir meclis kurulunun devlet sağlık kurumularındaki yatak rakamının aşırısıyla düşük olduğu güzergahındaki ihtarlarının aksine, başşehirdeki dört geçici sağlık kurumu ile Pune'deki 800 yataklı bir sağlık kurumu ve Assam eyaletinde bir Covid-19 kuruluşu kapatıldı.

Rao, "Kendimizi ikinci dalgaya hazırlamamız için çok fazla fırsat vardı. Zamanı iyi kullanabilirdik. Ama en makûsunu geçirdiğimizi ve galibiyetle idarediğimizi düşündük" ifadelerini kullandı. Hatta 11 Ocak-15 Nisan tarihleri arasında Hindistan'ın Covid-19 bilim heyeti buluşmaları dahi iptal edildi.

AŞILAMA HAYAL KIRIKLIĞI OLDU

En makûsunun geçtiği duygusu ülkenin Covid-19 aşılama programına da darbe vurdu. Erişkinlerin aşılanması için lüzumlu altyapının inşası neredeyse 1 sene sürdü ama aşılama çok yavaş başladı.

Dünyanın en büyük aşı yapım kuruluşlarına konut sahipliği yapan Hindistan, uzun bir vakit süresince Güney Asya'daki faallik yarışında Çin'den geri kalmamak için ürettiği aşıları bölge ülkelerine gönderdi. Serum Institute ve Bharat fabrikalarından çıkan aşıların yalnızca yüzde 1'i ülkede kaldı.

Gençlerin aşılanması öncelik olarak görülmediği gibi ulus da aşı olmaya pek sıcak bakmıyordu. Misalin, 19 Mart'taki haberimizde görüşüne yer verdiğimiz Delhili bir sağlık kurumu personeli olan 47 yaşındaki Amit Mehra, öncelikli olmasına karşın aşı yaptırmadığını belirterek, "Sırf aşı var diye olacak değilim" diyordu.

Şu anda ise Hindistan elinde yeterince aşısı olmadığı ve yapım sürati gereksinimi karşılayamadığı için bir kriz yaşıyor.

Covid felaketi yaşayan Hindistan nasıl bu hale geldi Anahtar kelime: Süpermodel

HİNDİSTAN'IN SORUNU HEPİMİZİN SORUNU

Üç ay evvel dünyanın çekemediği Hindistan bugün tüm dünyanın meseleyi haline gelmiş vaziyette. Ülkedeki yüksek olay ve vefat rakamları tüm dünya için bir tehlike teşkil ediyor. Bu sebeple küresel çapta bir çözüm arayışı için uzmanlar çağrıda bulunuyor.

Dünya Sıhhat Teşkilatı Baş Uzmanı Dr. Soumya Swaminathan, "Virüs hudutlara, milliyete, yaşa, cinsiyete ya da dine bakmıyor. Şu an Hindistan'da yaşananlar ne yazık ki değişik ülkelerde de yaşandı" laflarıyla bu gidişata dikkat çekti.

Hindistanda Kovid krizi derinleşiyor: Yakılmak için bekleyen cesetler dünyayı dehşete düşürdüHindistan'da Kovid krizi derinleşiyor: Yakılmak için bekleyen cesetler dünyayı korkuya düşürdü!

Brown Üniversitesi Kamu Sağlığı Mektebi Dekanı Dr. Ashish Jha ise CNN'e yaptığı açıklamada, "Hindistan'a takviye etmezsek olaylarda patlama olacağı evhamını yaşıyorum" dedi.

Virüsün seyahat kısıtlamalarına rağmen bir ülkeden öbürüne basitçe dağılabilmesi, en ehemmiyetli noktalardan biri. Ancak daha ehemmiyetli bir nokta da Hindistan gibi büyük rakamda olayların görüldüğü yerlerde varyant ihtimalinin doğması.

HİNDİSTAN VARYANTINA BENGAL VARYANTI EKLENİR Mİ?

Nitekim B.1.617 kod ismiyle öğrenilen ve iki değişinimi bir arada sergileyen Hindistan varyantı şimdiden tıp dünyasının gündemine oturdu. İşin makûssu, Türkiye'de de 5 bireyde tespit edildiği açıklanan bu varyant, tek olmayabilir.

Uzmanlar virüsün her yeni hadisede evrim geçirme bahtına sahip olduğunu belirterek, yeni varyantlar çıkabileceği ihtarlarında bulunuyor. Hindistan gazetelerinde üç değişinimli "Bengal varyantı" olasılığı konuşuluyor. Bengal eyaletinin başşehri Kalküta'da test edilen her iki bireyden birinin pozitif çıktığı söyleniyor.

Virüsün daha fazla dağılmasını önlemek için aşılamayı süratlendirmek isteyen Hindistan'a ABD liderliğinde bir grup ülkenin 60 milyon doz AstraZeneca aşısı yollayacağı açıklandı. Ancak bu aşıların ülkeye erişmesinin aylar sürebileceği hipotez ediliyor. ABD, İngiltere, İtalya, Almanya, Rusya gibi ülkelerde Hindistan'a tıbbı teçhizat ve ilaç transferi ise bu hafta başladı.

BİLİM İNSANLARI ŞEFFAFLIK İSTİYOR

Hindistan'daki bilim insanları ise hükümete müteveccih transparanlıkla alakalı tenkitlerini sürdürüyor. Son olarak cuma günü 350'den fazla bilim insanının imza attığı bir sarih mektupla Başbakan Modi'ye, "Bilgileri açıklayın ki biz de yaşamları kurtarabilelim" çağrısı yapıldı.

Mektupta hükümetin tanımladığı uzmanların yürüttüğü modelleme harekâtının noksan bilgiyle yapıldığı ifade edildi. İmzacılar ayrıca lüzumlu bilgiyi alamadıkları için kaç tane yatağa, ne kadar oksijene ya da yoğun bakım kuruluşuna lüzum dinleneceğine dair öngörülerde de bulunamadıklarını belirterek gidişatın daha da makûsa gidebileceği iletisini verdi.

BU VİDEO ALAKANIZI ÇEKEBİLİR

Hindistan'da krematoryumlarda yoğunluk yaşanıyordaha fazla video için