Covid ve grip bir arada! Flurona'dan korkmalı mıyız? 10 SORU 10 YANIT

Covid ve grip bir arada! Flurona'dan korkmalı mıyız? 10 SORU 10 YANIT

Flurona, ilk olarak 2 Ocak günü İsrailli yetkililerin yaptığı bir açıklamayla gündeme geldi. İki hamile kadının Covid ve grip testlerinin pozitif çıkması üzerine bu vaziyet flurona olarak adlandırıldı

Gün geçmiyor ki koronavirüsle alakalı yeni bir kavramla tanışmayalım. Spike proteini, varyant, T hücresi, Delta mı Omicron mu derken 2022 senesine de 'flurona' ile girdik.

Flurona İngilizce grip anlamına gelen 'bulanık' sözcüğü ile 'korona'nın son iki hecesinin birleşiminden oluşan bir kelime. Aynı anda hem grip hem de koronavirüs testinin pozitif çıktığı vaziyetler flurona olarak adlandırılıyor.

Gerçeğine bakılırsa ülkemizde de dünyada da hekimler bir vakittir böyle bir olasılığı evhamla dile getiriyor, bunun sağlık sistemleri üzerindeki yükünün çok ağır olacağına vurgu yapıyordu. Hatta bu çifte enfeksiyonun yayılması olgusuna 'twindemic' ikiz anlamına gelen 'twin' sözcüğüyle 'pandemic' başka bir deyişle pandemi sözcüklerinin birleşimi ismi veriliyordu.

Uzmanlar olası bir ikiz pandemi karşısında Covid aşılarının yanı gizeme grip aşılarının da umursamama edilmemesi gerektiğini belirtiyordu. Delta varyantına karşı yüzde 70 daha süratli berişen Omicron'un kısa müddet içinde baskın varyant haline gelmesiyle, flurona olayları da kayda geçmeye başladı.

Biz de flurona hakkında şu ana kadar bildiklerimizi sualler ve uzman yanıtları ile özetlemeye çalıştık.

Covid ve grip bir arada Fluronadan korkmalı mıyız | 10 SORU 10 YANIT

FLURONA YENİ BİR OLGU MU?

İsrail'de iki hamile kadının hem koronavirüs hem de influenza virüslerini taşıdığıyla alakalı haberlerin çıkmasının ardından bu vaziyet flurona olarak adlandırıldı. Hatta İngiltere'nin tabloid gazetelerinden The Sun'da bu ikili enfeksiyon hali "çifte bela" olarak nitelendirildi.

Her ne kadar bu kelime yeni üretilmiş ve son zamanda popülerlik kazanmış olsa da, bir hastada aynı anda grip ve koronavirüs görülmesi yeni bir şey değil. Dolayısıyla flurona'nın yeni veya başlı başına bir hastalık olduğu da söylemez.

Üstelik İsrail'de görülen hadiseler tek de değil. ABD, Brezilya, Filipinler, Macaristan, Meksika'da da flurona hadiselerine tesadüfüldü. Bunların bazıları 2021 senesinde başka bir deyişle 'flurona' sözcüğü ortaya atılmadan çok öne yaşanmıştı.

Misalin The Atlantic'in bildirdiğine göre, neredeyse 2 sene evvel ABD'de böyle ikili enfeksiyon misallerine tesadüfüldü. Şubat 2020'de New York'ta sağlık kurumuna başvuran bir erkek, ağır öksürük ve ateş semptomları gösteriyordu. O günlerde henüz New York'ta bildirilmiş bir koronavirüs olayı yoktu. Hastanın influenza testleri pozitif çıktı. Daha sonra hastaya Covid testi de yapıldı. Haftalar sonra gelen neticeler, bu hastanın, ailesindeki üç şahısla birlikte, her iki virüsü de kaptığını doğruladı.

Ankara Şehir Sağlık Kurumu Acil Tıp Muayenehaneyi Eğitim Mesulü Prof. Dr. Hakan Oğuztürk, “İsrail’de bildirilen olgu, İsrail için ilk olabilir ama dünyada ilk olgu olmadığını biliyoruz. Bugüne kadar influenza virüslerinin Covid-19 hastalarında birlikte görülme, başka bir deyişle aynı bireyde görülmesi ile alakalı başka araştırmalar ve çalışmalar da yapılmış ve insanların balakasına sunulmuştu. Bu yeni bir şey değil” dedi ve mevzuyla alakalı şu ehemmiyetli balakaları paylaştı:

“İsrail'deki yalnızca bunun başka bir misali biçiminde değerlendirilmeli. Yoksa Çin'de ve öbür ülkelerde yapılan bazı çalışmalarda yeniden bu iki virüsün insanlarda aynı anda hastalık yaptığına dair bilgiler mevzubahisi. Hatta ‘koenfeksiyon’ dediğimiz bir vaziyet bu. Bu koenfeksiyonun görülme oranının yüzde 12 ila 16 arasında değiştiği, vasati yüzde 5 olayda iki virüsün birlikte görüldüğü çalışmalar mevzubahisi.”

FLURONA NERELERDE GÖRÜLDÜ?

Washington Post'a göre, yukarıyada bahsettiğimiz hasta, ABD'de görülen tek flurona olayı değil. Misalin 2021 Aralık ayının son haftasında Texas eyaletinin Houston şehrinden gelen haberde, bir gencin aynı anda hem koronavirüs hem de grip olduğu ve Noel'i yatak odasında karantinada geçirdiği bildirildi. Alec Zierlein adlı genç Covid aşısı olmuş ancak grip aşısı olmamıştı. Gence streptokokal boğaz enfeksiyonu testi de yapılmış ve olumsuz netice elde edilmişti. Zierlein iki enfeksiyonluydu ve belirtilerini "hafif bir soğuk algınlığı" olarak tarif ediyordu.

Covid ve grip teşhisinin konmasının ardından ABC News'e konuşan Zierlein, iki hastalığın "birbirinin üzerine yığılabileceğini" bilmediğini, gelecekte tedbir olarak grip aşısı da yaptıracağını söyledi.

ABC kanalının 5 Ocak tarihli haberinde de Güney Florida'nın bazı sağlık kurumularında rehabilitasyon görmekte olan çocukların her iki enfeksiyonu da taşıdığı belirtildi. Johns Hopkins Çocuk Sağlık Kurumu'nde pediatrik berişici hastalıklar uzmanı olarak görev yapan Dr. Juan Dumois, özellikle gençlerde birden fazla hastalığın aynı anda bulunmasına geçmişte de şahit olduğunu söyledi. Dumois, "Ender misallerde, aynı çocukta beş virüsün tespit edildiğini bile gördüm. Bunlar genelde anaokuluna ya da anaokuluna giden çocuklar oluyordu" diye konuştu ve ebeveynlere çocuklarını aşılatmalarını öneri etti.

Filipinler'den bir sağlık görevlisi de böyle ikili enfeksiyonların gizeme dışı olmadığını söyledi. Ülkede yayın yapan ABS-CBN'e konuşan Edsel Salvana, ülkedeki ilk Covid kaynaklı vefatın, 2020'nin başlarında görülen bir çifte olaydan kaynaklandığını söyledi. Aynı zamanda Filipinler Koronavirüs Bilim Kurulu'nun abonelerinden olan Salvana, mevzubahisi hastanın bir Çin yurttaşı olduğunu, aynı anda hem Covid-19 hem influenza B virüsleri ile streptokok pnömoni bakterisi taşıdığını belirtti.

Çin hudutları dışındaki ilk Covid kaynaklı vefat olarak kayıtlara geçen bu hastanın olay raporunda, ateş, öksürük ve üşüme belirtileri gösterdiği yer alıyordu. Salvana, "Aynı anda iki patojene maruz kalmak bahtsız bir tesadüf" derken kamuoyuna grip ve pnömoniye karşı aşılanma çağrısı yaptı.

Son haftalarda Macaristan'da da en az iki flurona olayı tespit edildi. Macaristan'ın RTL televizyonunun 3 Ocak tarihli haberinde, İsrail'de olduğu üzere, burada da olayların 30 yaş etrafında olduğu belirtildi.

Şu an yazı yaşayan Brezilya'da da bir yandan Omicron kaynaklı olay çoğalışları bir yandan da mevsim bağlamında sıradan dışı olarak değerlendirilen bir grip salgını yaşanıyor. Sağlık görevlileri üç eyalette altı flurona olayı görüldüğünü teyit etti. Rio de Janeiro Belediyesi Sağlık Bakanı Daniel Soranz, İspanya haber ajansı EFE'ye yaptığı açıklamada, 17 olayın da tahlil altında olduğunu söyledi.

Hadiselerden bcerahatte 16 yaşındaki bir gencin bedeninde her iki virüsün de bulunduğu testlerle doğrulandı. Gencin annesi Brezilya medyasına yaptığı açıklamada, oğlunun hastalıkları hafif semptomlara atlattığını zira her iki virüse karşı da bütün aşılanmış olduğunu söyledi.

NEDEN GEÇTİĞİMİZ SENE GRİP VAKALARINI DİNLEMEZKEN BU SENE BİRDEN PATLAMA YAŞADIK?

Geçen sene dünyada ve ülkemizde Covid-19 pandemisi sebebiyle uygulanan kısıtlamalar ve bireysel tedbirler, millet arasında ‘grip’ olarak bilinen ‘influenza’ virüsünün yayılmasını önlemiş ve neredeyse hastalığı hiç görmemiştik. Ancak bu sene çoğu kısıtlamaların kalkmış olması ve bireysel tedbirlerde ciddi eksilmeler, influenza’nın yine cemiyet içinde yayılmasına neden oldu.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Muayenehane Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Çağrı Büke, gribin her yıl sonbahar ve kış aylarında özellikle daha yoğun olarak Kasım ile Mart ayı ortalarına kadar hastalığa neden olduğunu, gerçeğinde geçen yıl da gribin görüldüğünü ama hakimiyet ihtiyatlarına geçimin biraz daha fazla olması, daha sıkı uygulamaların ve kapanmaların yaşanması sebebiyle geçtiğimiz sene dünyada daha az oranda görüldüğünü ifade etti.

ÜLKEMİZDE ŞU ANA KADAR FLURONA OLAYI GÖRÜLDÜ MÜ?

Büke, ülkemizde şu ana kadar ve bildiğimiz kadarıyla “Flurona” olarak belirlenmiş ya da raporlanmış bir olay olmadığını bseçkindi.

FLURONA BU SENE DAHA MI YAYGIN?

İsrail'de iki hamile kadındaki flurona hadiselerinin tespit edildiği Beilinson Sağlık Kurumu'nin jinekoloji bvefat başkanı Arnon Vizhnitser, kendilerine Omicron sebebiyle koronavirüs hadiselerinin de influenza A millet arasındaki ismiyle domuz gribi hadiselerinin de çoğalmakta olduğunu söyledi.

Washington Post'a konuşan Vizhnitser, gribin geçen yıl ender görüldüğünü, bu sene muhtemelen sosyal mesafe ve karantina şartlarının rahatlatılması neticeyi, olayların patlama yaptığını belirtti.

"Bu sene geçen seneden değişik. Şu an önümüzde başka bir çaba var" diyen Vizhnitser ikili enfeksiyonların görülmeye devam etmesinin mümkün olduğunu da sözlerine ilave etti.

Uzmanlar bazı ülkelerin bu sene gripten ağır darbe besinini, geçtiğimiz kış koronavirüsün yayılmasını önlemek için alınan sıkı temkinlerin "ikiz pandemi" senaryosunu da yasakladığını belirtiyor.

Bu öngörü şimdiden birçok yerde doğrulandı. Misalin ABD'de geçen kış Covid yükselişteyken grip tarihin en düşük seviyesine izlemişti. Bu yıl ise grip olaylarında çoğalış görülüyor. Avrupa'da grip sezonu yeni başladı ve bu sene kaydedilen olay sayısının geçen yılın çok üzerinde olması bilave ediliyor.

Vizhnitser, hamile kadınların ikisinde de aynı semptomlar olduğunu ve ateş düşürücü ilaçlarla rehabilitasyon edildiklerini söyledi. İki kadının da yalıtıma alındığını belirten İsrailli hekim, doğum sonrası iki kadının da konutlarına sağlıklı bebeklerle döndüğünü belirtti.

Vizhnitser'in aktardığına göre, kadınlardan yalnızca bkocaman koronavirüse karşı aşılanmıştı. Bu kadın aynı zamanda anımsatma dozu aşısını da olmuştu. Öbür hasta ise ne gribe ne de Covid'e karşı aşılanmıştı. Vizhnitser, Beilinson Sağlık Kurumu'nde, semptom gösteren hamile hastalara Covid ve grip testi yapılmasının standart uygulama olduğunu da sözlerine ilave etti.

Gözden KaçmasınOmicron varyantı pandeminin sonunu mu getirecek 1 SORU 4 UZMANOmicron varyantı pandeminin sonunu mu getirecek? 1 SUAL 4 UZMANHaberi görüntüle

GRİP VE COVID'İ BİR ARADA GEÇİRMEK DAHA MI RİSKLİ?

Birçok ülkede Covid hadiseleri ve grip hadiseleri ayrı ayrı takip ediliyor ancak ikisini bir arada geçirenlere dair bilgiler çok kısıtlı. İkili enfeksiyonlara dair haberlerde görüşlerine yer verilen sağlık uzmanları ve hekimler de, koronavirüs ve grip aşılarının ağır enfeksiyonlara karşı en iyi korunma sağlama yolu olduğunda birleşiyor.

Vizhnitser, hem Covid hem de grip için, "Şayet aşılıysanız hastalığı çok hafif geçiriyorsunuz" dedi ve ekledi: "Koronavirüse karşı aşılanmamış olan kadınlar çok hastalandı."

Öbür yandan dünyanın her yanındaki teşhis ve rehabilitasyon yaklaşımları birbirinin aynısı olmadığından, bazı hastalara iki virüsün testinin birden uygulanmaması da mevzubahisi olabilir.

Prof. Dr. Çağrı Büke, cinsleri de yapıları da değişik olan bu iki virüsün aynı anda bedende bulunması gidişatında bile birleşerek tertemiz değişik bir virüs cinsine dönüşme ihtimalinin olmadığını söyledi. “Senelerden beri bilinen ve solunum yollarından berişerek üst ve alt solunum yollarında enfeksiyona neden olabilen çok sayıda mikroorganizma vardır. Bunlardan özellikle de sonbahar ve kış aylarında daha belirgin olmak üzere tonsillit, farenjit, sinüzit, larenjit, bronşit ve hatta pnömoni zatürre gibi solunum yolları enfeksiyonuna neden olabilen mikroorganizma cinsi çoğunlukla da virüslerdir. Bu cins enfeksiyon hastalığına neden olabilen virüslerden hem üst hem de alt solunum yollarında enfeksiyon faktörü 10’dan fazla sayıda virüs mevzubahisi olup bu virüslerin zaman zaman değişik iki tanesi aynı bireyde enfeksiyona neden olabilir” lafları ile Büke, gidişatın banal olduğunu dile getirdi.

Büke, hem grip hem de Covid-19 flurona olan bireylerin hastalığı daha ağır geçirip geçirmediklerine ait elde net ve kesin bilgilerin olmadığını, ancak özellikle her iki enfeksiyon hastalığı için hastalığın daha ağır ve ölümcül seyir gösterme ihtimalinin tehlikeli gruplarda yüksek olduğunu belirtti. “Özellikle 60 yaş ve üzerindeki bireyler ya da yaştan bağımsız altta uyuyan hipertansiyon, diyabet, uzuv nakli, kanser hastalığı, obezite, gebelik, kronik akciğer hastalığı, kronik kalp hastalığı tehlike teşkil eder ve bunlardan rastgele bkocamanının varlığı bile hem grip hem de Covid-19 için ciddi neticelere neden olabilir” diyen Büke, her iki enfeksiyonun bir arada olmasının şikayetlerin çoğalmasına ve hastalığın daha ağır geçirilmesine neden olabileceğini söyledi.

FLURONA'NIN SEMPTOMLARI NE? FLURONA'YI BELİRTİLERDEN ANLAYABİLMEMİZ MUHTEMEL MÜ?

Covid-19’da genel ve sık görülebilen belirtilerin yüksek ateş, halsizlik, adale ve eklem sızısı, baş sızısı, sırt sızısı, btümörün akıntısı, boğaz sızısı, öksürük, solunum kasveti olduğu göz önüne alındığında bu yakınmaların aynısının gripte de görüldüğünü tekrarlayan Büke, flurona akla getirildiğinde bunu hastaların şikayetlerine bakarak ortaya koymanın muhtemel olmadığını, kesin tanıyı ancak şikayetleri olan bireylerden alınacak solunum yolu misallerinde mikrobiyolojik usuller kullanılarak etmenlerin tespit etilmesi ile koymanın muhtemel olacağını belirtti.

Özetle söylemek gerekirse hem koronavirüs hem de influenza, solunum enfeksiyonları ve semptomları da benzer: Ateş, öksürük, bitkinlik, btümörün akıntısı, boğaz sızısı, ishal, adale ve kemik sızıları. Her iki enfeksiyon da öldürücü olabiliyor ancak her olayın ağırlığı şahsın bağışıklık sistemine bağlı olarak değişiyor. Dünya Sağlık Teşkilatı, iki virüsün beriş yollarının da benzer olduğunu öksürük, aksırık, konuşma, şarkı söyleme, solunum aracılığıyla saçılan damlacıklar ve aerosoller belirtiyor. Bu sebeple yetkililer başkalarını gözetmek için maske takmanın ehemmiyetinin altını çiziyor.

Gözden KaçmasınOmicron ile maske kuralları da değişti Birçok kişi yapıyor, çok yanlış | 7 SORU 7 YANITOmicron ile maske kaideleri de değişti! 'Birçok şahıs yapıyor, çok yanlış!' | 7 SUAL 7 YANITHaberi görüntüle

Covid ve grip bir arada Fluronadan korkmalı mıyız | 10 SORU 10 YANIT

YALNIZCA COVİD AŞISI OLMUŞ BİREYLER KESİNLİKLE GRİP AŞISI OLMALI MI?

“Herkes için olmasa da kış aylarındaki süreçte tehlike grubu bireylerin yakınmaları başlar başlamaz, öbür bireyler için ise yakınmaları ağır izleyen, ateş yüksekliği hakimiyet edilemeyen, öksürük, solunum kasveti yakınmaları olan olgulardan her iki faktörün başka bir deyişle flurona varlığının incelenmesi rehabilitasyon açısından çok ehemmiyetlidir” diyen Büke, rehabilitasyonun erken başlanmasının hastalığın hakimiyet altına alınması açısından çok ehemmiyetli olduğunu vurguladı.

Hem Covid-19’a karşı hem de gribe karşı aşı ile korunmanın ehemmiyetine dikkat toplayan Büke, Omikron varyantı göz önüne alındığında şu an bilimsel neticeleri daha iyi olması ve ülkemizde de bulunması açısından mRNA aşılarının ve ikinci dozdan üç ay geçtikten sonra üçüncü doz anımsatma dozunun yapılmasının, grip için de özellikle tehlike grubundaki bireylerin başta olmak üzere bir doz grip aşılarını yaptırmalarının ehemmiyetli ve lüzumlu olduğunu anımsattı.

AYNI ANDA HEM COVID HEM DE GRİP AŞISI OLABİLİR MİYİZ?

Prof. Dr. Çağrı Büke, değişik kollardan yapılmak üzere aynı anda hem grip hem de Covid-19 aşısının birlikte yapılabileceğini söyledi.

COVID AŞISI OLAN AMA GRİP AŞISI OLMAYANLAR TEHLİKELİ GRUPTA MI?

Büke, özellikle Covid-19 aşısını yaptırmayan ve aşı yapılamayan gruplarda Covid-19’un görülme ve ağır izleme ihtimalinin çok yüksek olduğunu, aynı biçimde tehlike grubunda yer almadığı için grip aşısı yaptırmayan şahıslarda da gribe tutulmanın mevzubahisi olduğunu belirtti, grip ve Covid birlikteliğinden korunmanın tek yolunun aşı olduğunu bir kere daha yineledi. Ayrıca  covid-19 aşılarının bütün doz uygulanmadığı ve anımsatma dozlarının yapılmadığı vaziyetlerde hastalığın büyüme tehlikesinin çok yükseldiği olduğunu anımsattı.

Büke, "Grip aşısı herkese uygulanan/önerilen bir aşı değildir. Tehlike grubundaki bireyler için önerilmekte ve yapılmaktadır. Dolayısıyla aşılanmamış, bütün doz aşı yaptırmamış veya rapel dozu uygulanmamış ve öbür korunma temkinlerini yeterince uygulamayan bireylerin  hem Covid-19 ve hem de influenzayı aynı anda aldıklarında Flurona olarak adlandırılan vaziyet ile karşı karşıya kalmaları sürpriz değildir." dedi.

ÖZELLİKLE ÇOĞALIŞ GÖRÜLEN BİR GRİP CİNSİ VAR MI?

Enfeksiyon Hastalıkları ve Muayenehane Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, influenza virüsünün A, B ve C olmak üzere üçe ayrıldığını, en sık enfeksiyona ve salgınların görülmesine yol açan virüsün ise ‘influenza A’ olduğunu söyledi ve şöyle devam etti:

İnfluenza A, yalnızca insanlarda değil tabiatta öbür canlılarda da enfeksiyona yol açabilir. Misalin kuşlar ve domuzlarda... Zati millet arasında bu virüs ‘domuz gribi’ olarak da biliniyor. Şu an domuz gribi olayları da sağlık kurumularda görülüyor. İnfluenza B ve C virüsleri ise yalnızca insanlarda hastalığa yol açan virüsler olarak biliniyor. Sahada gözlemlediğimize göre, bu sene domuz gribi başta olmak üzere, solunum yoluyla berişen tüm virüslerde çoğalış yaşanıyor.”

ÇOCUKLAR GRİBİ DAHA MI AĞIR GEÇİRİYOR?

Prof. Dr. Hakan Oğuztürk, şu gizemeler çocuklarda daha fazla yayılım olduğunu ifade ederek şunları söyledi: 

“Çocuklarda bağışıklık sistemi yaş itibarıyla bütün olarak büyümediği için influenza virüsü daha çabuk berişir. Bununla birlikte çocukların bireysel korunma usullerini erişkinler kadar sürekli sürdüremeyeceği için hem maske takma hem de el pakliği aralıksızının güç olması bu yaş grubundakilerin sosyal hareketliliğin çok fazla olması hasta olma tehlikesini artırıyor.”

İnfluenza’nın özellikle beş yaş altı olanlarda daha fazla ve daha şiddetli görüldüğünü, ayrıca çocukların genelde erişkinlerden daha uzun müddet hasta kaldığını, buna rağmen çocuklarda influenza'nın genellikle 3-6 gün sonra gevşemeye başladığını söyleyen Oğuztürk, ateş ve halsizliğin uzun müddet devam etmesi gidişatında netlikle bir çocuk hastalıkları hekimine başvurulması gerektiği mevzusunda aileleri uyardı.

Oğuztürk'ün velilere teklifi ise çocuklarında bir solunum yolu enfeksiyonu bulguları olduğunu fark ettikleri noktada, hastalık yarıyılı geçene kadar çocuğu mektebe yollamamaları. Velilerin çocuklarının sınıfında üst solunum yolu enfeksiyonu olan talebe olup olmadığını denetlemesi ve doğru maske kullanımı mevzusunda çocuklarıyla sık sık konuşması da ehemmiyetli.

Omicron ve çocuklar: Daha mı bulaşıcı 3 SORU 3 UZMAN

Omicron ve çocuklar: Daha mı berişici? 3 SUAL 3 UZMAN