Deniz salyası kâbusu! Marmara can çekişiyor

Deniz salyası kâbusu! Marmara can çekişiyor

Prof. Dr. Mustafa Sarı, kasım ayından itibaren Marmara Denizi’nin üzerini kaplayan deniz salyasını görüntülemek için 18 metreye daldı. Mustafa Sarı gördüklerini, “Deniz ölüyor. Salya örtüsü…

Bandırma 17 Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Balıkesir Erdek’te yaptığı bilimsel dalışla, Marmara Denizi’nin can çekişmesine şahitlik etti. Prof. Dr. Sarı denizde gördüklerini Hürriyet’e şöyle anlattı:

Hepsi Marmara Denizinden çıkarıldı: Bazı bölgelerde tehlike varHepsi Marmara Denizi'nden çıkarıldı: Bazı bölgelerde risk var

“Denizin dibine indiğimde iki manzara beni çok üzdü. Birincisi tabanda yığılmış müsilaj örtüsü deniz tabanına hayalet gibi çökmüş. Altta can pazarı var. Hareketsiz, deniz tabanına tutunarak yaşayan canlılar naçar gidişatta. Mercanlar, sünger kolonileri ölüyor. Bizim atıklarımızı bir paklik aygıtı edasıyla ayrıştıran deniz patlıcanları, tabanda müsilaj üzerlerine çökmesin diye buldukları yüksek kayaların, değişik organizmaların üzerine çıkmışlar. Bir patlıcan, ölü bir pina kabuğuna sarılmış. Kendini şimdilik kurtarmış, ama kaç gün, ne kadar zaman yaşamda kalabilecek öğrenmiyorum. Bir an kendimi onun yerine koydum. Gidecek yerim olmasa nereye sığınacağımı düşündüm. Bu naçar canlılara, deva bulmamız, yaşamlarına can suyu olacak ihtiyatlar almamız gerekli.

‘SESİMİZİ DUYURAMADIK’

Marmara astımlı bir hasta. Müsilaj suyun altında, ışıklı bölgede üremeye devam ediyor. Suyun üzerinde görülenler müsilajı oluşturan ölü organizmaların suyun üzerine çıkması. Yukarıyadan görünen buzdağının yalnızca ucu. 2021 bilgilerine göre, Marmara bu sene 2.5 derece daha sıcak. Bunun sebebi küresel abuhava farklılığı. Deniz ekosistemi saat gibi çalışıyor. İnsanoğlu bu sistemi karıştırıyor. Müsilaj başımıza kasım ayından beri bela oldu. Balıkçılar, ‘Ağlarımızı atıyoruz, kıskanıyoruz’ diyor. Zira ağları kaplıyor, ağlar su doluyor, ağırlaşıyor, ağ çekilemiyor. Balıkçı haykırıyor, duyuramadık sesimizi.

Avşa Adası’nda içme ve kullanma suyu yeterli değil. Kullanma suyu denizden arıtılarak alınıyor. Musilaj yükseldiğinde denizden su alan yapıyı tıkıyor. Şu anda Avşa’da hali hazırda sistemler onarılmaya çalışılıyor.”

BU BELADAN NASIL KURTULACAĞIZ

Deniz salyasının yaradılışında azot ve fosforun tesirinin büyük olduğunu belirten Prof. Dr. Mustafa Sarı, bu iki maddenin de konutsal ve endüstriyel atıklar ile tarımda kullanılan gübrelerden kaynaklı olarak suya karıştığını söyledi. Prof. Dr. Sarı, “Musilajı oluşturan iki koşul müdahale dışında, ona idareyemiyoruz. Elimizde tek parametre kalıyor: Atıklarımızı arıtmak. Atıkların arıtılmadan denize gitmesini yasaklamamız gerekli. Derin deniz deşarjı palavrasından kurtulmamız gerek. 25 milyonun atığını Marmara Denizi hokus - pokusla kaldıramaz” dedi.
Deniz salyası kâbusu Marmara can çekişiyor

43 BELEDİYEDEN YARDIM ÇAĞRISI

Marmara ve Ege kıyılarındaki 43 belediyenin abone olduğu Ege ve Marmara Etraf Belediyeler Birliği, etraf faciayı yaşandığını açıklayarak herkesi göreve çağırdı. Birlikten yapılan yazılı açıklamada şöyle denildi: “Son senelerde ülkemizde yaşanan etraf kırımı ve gösterilen duyarsızlık en üst düzeydedir. Marmara Denizi’nde aylardır görülen deniz salyası riski giderek gelişiyor. Birlik olarak, Marmara Denizi başta olmak üzere, tüm deniz ve göl etraflarında heyeti olan atık su arıtma kuruluşlarının bir an evvel sorgulanıp, deşarj kıymetleri legal hudutlar içerisinde olmayan kuruluşlara zorunlu yaptırımların yapılması ve bir an evvel harekete geçilmesi için alakalı tüm müessese ve kuruluşları göreve çağırıyoruz.”

Deniz salyası kâbusu Marmara can çekişiyor

İKİ METRE DAHİ GÖRÜŞ YOK

Dalgıç Yener Kuşçuoğlu da Marmara Denizi’nin can çekişmesinin en yakın şahitlerinden. Yener Kuşçuoğlu Marmara’da gördüklerini şöyle anlattı: “30 metrelere kadar bu salya var. Sonrasında Akdeniz’in suyu başladığı için durulaşıyor. Salya deniz meralarını, midyeleri ve mercanları kapladığı için onları da öldürüyor. Buralar balıkların yaşam ve beslenme alanları. Oksijen eksildiği için balıklar da can vermiş oluyor. Derin deşarj yapıldığı için. 1989’da başlayan bir vaka bu gerçeğinde. Marmara Denizi artık bunu kusmaya başladı. Denizin dibinde 2 metre dahi görüş yok diyebiliriz.”

Deniz salyası kâbusu Marmara can çekişiyor
Deniz salyasından dolayı resimde net görünemeyen birey dalgıç Yener Kuşçuoğlu.