Denizlerdeki tehlike korkutucu düzeye doğru gidiyor

Denizlerdeki tehlike korkutucu düzeye doğru gidiyor

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı TÜDAV ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü işbirliği ile hazırlanan ‘Abuhava Farklılığı ve Türkiye Denizleri Üzerine Tesirleri’ isimli…

2020 senesinde TÜDAV ve ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün ortaklaşa tertip ettiği ‘Abuhava Farklılığı ve Denizlerimiz’ mevzulu çalıştayda ortaya konulan bilimsel görüşler, ‘Abuhava Farklılığı ve Türkiye Denizleri Üzerine Tesirleri’ başlıklı kitapta toplandı. 41 uzmanın katkıda bulunduğu kitapta, abuhava farklılığı ile denizel ekosistemin ilişkisi üzerine yapılan çalışmaların neticeleri yer aldı. 

“BALIKÇILIKTA YARAR EKSİLECEK”  

Kitabın editörlerinden İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Azası ve TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk,  abuhava farklılığının denizlerdeki tesirlerini DHA’ya anlattı. Prof. Dr. Öztürk, “Deniz suyu sıcaklığının çoğalışı ile beraber, Akdeniz'de başta mercan cinslerinde beyazlama ile yılan balıklarının göç yollarının değişmesi görülebilir. Yeniden aynı zamanda abuhava farklılığı yabancı cinsteki balıkların değişik denizlere gelmesini basitleştirir. Deniz suyu seviyesinin çoğalışı, bir yandan da deniz suyu sıcaklığının çoğalışı demek. Deniz suyu sıcaklığının çoğalışı da muhakkak canlı cinslerinin bir denizden başka bir denize gitmesi anlamına geliyor. Bu gidişattan dolayı balıkçılıktaki yarar eksilebilir ve yabancı deniz anaları, balon balıkları gibi cinsler daha fazla denizlerimize girebilir” dedi.  

“DENİZ SUYUNDAKİ ASİTLEŞMEYLE FAZLA PLANKTON PATLAMALARI YAŞANABİLİR”  

Abuhava farklılığının incelenmesi için izleme programının koşul olduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk, “Asitleşme ise deniz suyundaki PH kıymetinin düşmesidir. Denizlerdeki PH kıymetinin düşmesi de bir hayli canlı grubunun kabuk yapma sürecinin eksiltmesi demektir. Deniz kestaneleri ve deniz yıldızları başta olmak üzere bir hayli cinsin popülasyonunun eksilmesi anlamına kazanç. Yeniden deniz suyundaki asitleşme ile fazla plankton patlamaları yaşanabilir. Burada ehemmiyetli olan denizlerin izlenmesidir” diye konuştu.


Denizlerdeki tehlike korkutucu düzeye doğru gidiyor

“DENİZ MERALARININ ÇOK İYİ KORUNMALI”  

20 yıl sonra Trabzon'da ya da Giresun sahillerinde bir hayli değişik balık cinslerinin olacağını söyleyen Prof. Dr. Öztürk, “Denizlerdeki vaziyetin çözümlerinden biri Türkiye'nin Ege ve Akdeniz’inde bulunan deniz meralarının çok iyi korunması. Deniz meraları bizim şu an aldığımız oksijene dayanak oluyor. Yeniden Türkiye gibi büyümekte olan ülkelerin etrafa ve tabiata yatırım yapması gerekli. Mesela deniz meralarının korunmasını rehine olarak gösterip, Dünya Bankası’ndan para almak olası” ifadelerini kullandı.  

Deniz suyu sıcaklığının hava sıcaklığını da etkilediğini kaydolan Prof. Dr. Öztürk,  

“Hava sıcaklığının 2 derecenin üzerine çıktığı söyleniyordu. Oysa  hava sıcaklığının birbuçuk derece de yakalanması tasarlanıyordu” dedi. 

“AKDENİZ HAVZASI, MAHALLÎ CİNSLERİN TEHDİT ALTINDA OLDUĞU BİR SICAK NOKTA"

Denizlerle alakalı çalışmanın Birleşmiş Milletler Okyanus On seneyi UN Ocean Decade, 2021-2030 yarıyılını içeren süreçte ve 22-23 Nisan'da çevrim içi reelleştirilecek abuhava farklılığı temalı Liderler Zirvesi'nin evvelinde çıkarılmasını önem verdiklerini vurgulayan Prof. Dr. Öztürk, "'Abuhava Farklılığı ve Türkiye Denizleri Üzerine Tesirleri' başlıklı bir kitapta ikim farklılığının denizel ekosisteme, kıyılarımıza, kültürel servete, insan sıhhatine olan tesirleriyle alınabilecek tedbirler yanında başta belediyelere ve alakalı devlet müesseselerine başkalaşıma geçim mevzusunda fikir veriyor. Denizel biyolojik zenginliğiyle öğrenilen Akdeniz Havzası, mahallî cinslerin çoğunun tehdit altında olduğu bir sıcak nokta artık. Kitabın, yayımlanması büyük ehemmiyet taşıyor" biçiminde konuştu.

“AKDENİZ'İN SUYU 50 SENEDE 1.5 DERECE ARTTI"

Kitabın editörlerinden Orta Doğu Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu da şu açıklamayı yaptı:

"Türkiye denizlerinde zaman geçirmeden uzun erimli ölçüm ve izleme çalışmalarına her zamankinden daha fazla gereksinim bulunuyor. Son çalışmalar geçen 50 senede Akdeniz'de yüzey deniz suyu sıcaklığının takribî 1,5 derece çoğaldığını gösteriyor. Hipotezler 2100 senesinde deniz seviyesinin bir iki 2 metre arası çoğalabileceğini, bundan Akdeniz sahil popülasyonunun büyük miktarda etkileneceğini gösteriyor. Deniz kıyısında bulunan tam meskenlerin detaylı geçim tasarılarını yapmaları gerekiyor. Soluduğumuz havadaki oksijenin yüzde 50'den aşırısını sağlayan denizlerde de abuhavaya bağlı olarak başkalaşımlar yaşanıyor. Denizlerdeki abuhava ilintili başkalaşımlar, tam insanlığı negatif etkileyecek kalitededir. Esasen, abuhava farklılığı ve tesirleri çok disiplinli uzmanlık isteyen mevzulardır. Deniz ekosistemlerin üzerindeki baskıyı eksiltmek, değişen abuhava ile birlikte, abuhava farklılığına uyarlama ve farklılığın tesirlerini eksiltmek için sosyal ve ekonomik olarak uygulanabilir tabiat esaslı çözümler geliştirmek gerekiyor."