Ev sahipleri sınırı 3 formülle aşıyor

Ev sahipleri sınırı 3 formülle aşıyor

Evde kira çoğalışına sınırlama geldi. 1 Temmuz 2023’e kadar yenilenen kontratlarda yüzde 25’in üzerinde zam yapılamayacak. Sınırlamadan memnun olmayan konut sahipleri bugünlerde 3 yöntem geliştirdi.

Ülke genelinde milyonlar-ca yurttaşın gündeminde kira çoğalışları var. Hem yeni kiralık konut bulmak, hem de kiracı olduğun konutta konut sahibi ile zam mevzusunda uzlaşmak oldukça güç. Yaşanan bu meseleyi gören kamu geçtiğimiz günlerde ehemmiyetli bir legal tertip etme yaptı. Buna göre, 1 Temmuz 2023 tarihine kadar yenilenecek kontratlarda konut sahipleri kiracılarına en çok yüzde 25 zam yapabilecek. 1 sene vakitle tavan zam uygulaması kiracıları memnun ederken, konut sahipleri düşen zam oranlarından rahatsız oldu. İşte bu sebeple yeni yöntem arayışına girdi. Gayrimenkul sektörü temsilcilerinin verdiği bilgiye göre bugünlerde öne çıkan 3 yöntem var. Bunlar şöyle:

1- Kiraya zam hududu mevcut kiracılar için geçerli, yeni kiraya verilecek konutta bir tertip etme yok. Bu sebeple bugünlerde evini yeni kiraya verecekler, tertip etme evveli tanımladığı sayıyı çoğaldırdı. Başka Bir Deyişle daha yolun başında zammı yaptı.

2- Kimi konut sahipleri ise zam hududuna tutulmamak için kontrat tarihi ile oynamayı seçti. Bugün kiraya verilen bir konutta kontrat 1 senede yenilendiğinde en çok yüzde 25 zam yapılacak. Ancak 1 Temmuz sonrası yapılan kontratlar zam sınırlaması dışında olacak. O sebeple taraflar uyuşup el sıkışılsa da kontratta ileri bir tarih yazılıyor.

3- Kimi konut sahipleri şayet acil lüzumu yoksa beklemeye geçti. Bazıları emlak bürolarına ‘1 ay bekleyelim’ derken, kimi kira kararını askıya aldı.

KİRALAR ARTTI

Emlak seri duyuru platformu Emlakjet CEO’su Tolga İdikat, emlak duyuru sayılarında ciddi düşüşler olmadığını, ancak uygulamada farklı yollar arandığını söyledi. İdikat, “Tüm konut sahipleri için geçerli olmasa da  piyasada şöyle gidişatlar var; Kiracı ve malın sahibi bugün uyuşsalar da, kira kontratına 5 ya da 15 Temmuz yazıyorlar. Bu yolla konut sahibi 1 sene sonra kontrat yenileme zamanı geldiğinde, yüzde 25’in üzerinde bir zam yapma hakkı elde ediyor” dedi. İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, kiraya sınırlamanın yeni kiraya verilecek konutlarda maliyet çoğalışına yol açtığını söyledi. Aşa, “Mal sahibi temmuz sınırlamasına takılmamak için bugünlerde evini kiraya vermiyor, bekliyor. Kiraya veren de şimdiden maliyet çoğalışına gitti” ifadelerini kullandı. Bünyesinde 250 emlak büroyu olan MasterTürk Grubu Başkanı Gökhan Taş ise sınırlama sonrası emlak piyasasında yaşananları şöyle anlattı: “Tertip Etme 11 Haziran’da yürürlüğe girdi. O tarihten bu yana yapılan kontratlarda konut sahibi hakikat tarihi yazmıyor. Zira zam hududuna takılmak istemiyor. Konutu 10-30 Haziran yarıyılında kiraya verse de kontrat başlangıç tarihine 1 Temmuz sonrasını yazıyor. Bir değişik ehemmiyetli mevzu da kira çoğalışları. Mevcut kiracı korundu ama piyasada kira çoğalışı sürat kesmiyor. Mesela  bir büromuzda konut 6 bin liradan kiraya verilecekti. Konut sahibi zam sınırlamasını dinleyince huzursuz oldu, 8 bin liraya çıkardı.”  Kiracılı konutların satışına da değinen Taş, “Evinde daha önceki kiracısı olan istediği zammı yapamıyor. Ev satış maliyetleri de yükseldiği için evini satmayı seçim ediyor” dedi.

Ev sahipleri sınırı 3 formülle aşıyor

TAHLİYE DAVALARINDA PATLAMA

Kiraya sınırlama sebebiyle konut sahiplerinin kiracılarına karşı açtığı davalarda patlama bekleniyor. Konut sahiplerinin legal haklarını kullanmaya başladığını belirten Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, “Konut sahipleri 5 seneyi geçen kiracıları için kira tespit davası açıyor. Kira bölge ortalamasının altında kaldı diyerek yeni sayı tanımlanmasını istiyor. Bir de tahliye davalarında çoğalış başladı. Yüzde 25’i kabul etmeyenler davanın uzun sürmesini de göze alarak tahliye istiyor. Konut sahibi kendinin ya da bakmakla mükellef olduğu şahsın lüzumunu bahane göstererek tahliye istiyor. Bir de 10 sene kontrat uzama süresi dolan kiracı için bahane göstermeden tahliye arz ediliyor. Zam sınırlaması 1 sene için geçerli olsa da mal sahipleri vaktin uzamasından ya da yeni tertip etmeler gelmesinden huzursuz. Bu sebeple legal haklarını sonuna kadar kullanmak istiyorlar” biçiminde konuştu.

HUKUKA AYKIRILIK YOK

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, kontratın yapıldığı tarih ile başlangıç tarihinin aynı olmak zorunda olmadığına dikkat çekti. Kiraz şunları söyledi: “Mesela 15 Haziran’da bir kontrat yapılır, ‘kontratın başlangıç tarihi 2 Temmuz’ yazılır. Burada hukuka aykırılık mevzubahisi değil. Bugün bu usulle yapılan bir kontratta kiracı ‘yanıltıldım, baskı altına imza attım’ diyemez.”

TERTİP ETME NE DİYOR?

Ev kira çoğalışlarını sınırlayan yasa yürürlüğe girdi. 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 tarihleri arasında yenilenen kontratlarda, kiracıya yüzde 25’in üzerinde zam yapılamayacak. Bu yasa evvelinde kira çoğalışı TÜFE 12 ay ortalamasına göre yapılıyordu. En son haziranda açıklanan vasati yüzde 39.33 oldu.

‘KİRACI KABUL ETMEMELİ’

EV kiralarında 1 Temmuz 2023’e kadar uygulanacak olan yüzde 25’lik kira çoğalış hududuna takılmak istemeyen bir hayli konut sahibinin yeni sözleşmelerini 2 Temmuz’a ertelediği iddialarının ardından gözler hükümetin, bu vaziyeti engeleyecek ve kiracıların mağduriyetini önleyecek yeni bir tertip etme yapıp yapmayacağına çevrildi.Hükümet etraflarından tertip etmenin daha önceki kira sözleşmelerini içerdiği ve bir senelik müddet için geçici olduğuna vurgu yapılarak, şu anda yeni bir tertip etme de yapılmayacağı belirtildi. Konut sahiplerinin yeni kira kontratlarının tarihini, yasayı delmek için 2 Temmuz olarak gösterilmesi arzlarını da yeni kiracıların hukuken kabul etmemeleri gerektiği kaydedildi.