Eyfel Kulesi'nin ilginç hikayesi: Geçici olarak yapılmıştı

Eyfel Kulesi'nin ilginç hikayesi: Geçici olarak yapılmıştı

Paris denildiğinde usunuza ilk gelen görüntü nedir? Büyük olasılıkla Eyfel Kulesi… Gelin 130 seneyi aşkın vakittir ayakta duran 324 metre yüksekliğindeki bu gösterişli kulenin öyküsüne beraber…

Fransa turizminin en ehemmiyetli sembolü olan Eyfel Kulesi, senelerdir Paris’in simgeyi olarak şehrin göbeğinde bulunuyor. Kulenin mimarı Gustave Eiffel, inşaatını 1889 senesinde bitirdiğinde kulenin Paris manzarasında geçici olacağını düşünmüştü. Geçici olan inşa edilen bu kule o yarıyılda Parislilerin en beğendiği sembol yapı olmaktan da çok uzaktı ancak tasarımı yenilikçi ve zamanın mimarisinden oldukça değişikti. İşte bu devrim kalitesindeki mimari stili kulenin mukadderatını değiştirdi.

NEDEN İNŞA EDİLDİ?

Paris’in simgeyi haline gelen Eyfel Kulesi, Fransız Devrimi’nin yüzüncü sene kutlamalarının hatırasına Dünya Fuarı için yapılmıştı. Emel, değişik milletlere Fransa’nın eforunu ve endüstriyel kabiliyetlerini göstermekti. Her sene milyonlarca yerli ve yabancı turisti Paris’e sürüklemeyi muvaffak olan kulenin, Seine Nehri’nin kıyısına yapılması kararlaştırıldı ve proje için bir müsabaka tertip edildi. Müsabakaya katılan 100 proje arasından Gustave Eiffel'in projesi kazandı ve kulenin pek de basit olmayan üretim öyküsü başladı.

PARİS İÇİN BİR TEHDİT OLARAK ALGILANDI

Eyfel Kulesi için hiçbir şey toz pembe değildi. Yapıldığı senelerde pek çok birey bu kuleye karşıydı ve ‘Bay Eiffel’in Kulesine Karşı Sanatçılar’ başlıklı bir mektupta, kulenin Paris’in estetik tabiatına bir tehdit olduğunu belirten kaygılar dile getirildi. Paris’in göbeğine dikilmiş demirden bir kule kabul edilemez olarak görülüyordu. Fransız şair Verlaine, dev yapının şehri “çirkinleşmeye” mahkum ettiğini söylemişti.

Bir Hayli Parisli tabir yerindeyse kuleden bütün anlamıyla nefret ediyordu. Yapısal olarak sağlam durmadığını ve göze batan bir çirkinliğe sahip olduğunu düşünüyorlardı. Hatta şöhretli yazar Guy de Maupassant kuleden o kadar nefret ediyordu ki, görmemek için Eyfel Kulesi’ndeki lokantada yemek yiyordu.

Sanat dünyası da Eyfel Kulesi'nin yapıldığı senelerde bu yapı için "üzgün bir cadde lambası, devasa iskelet, fabrika bacası" gibi benzetmelerde ve ince imalarda bulunuyordu. 

REKOR SÜRATLE İNŞA EDİLDİ

Tüm bu keşmekeşlere karşın demir kule 2 sene, 2 ay, 5 gün süren inşaat sonrası Paris’e inşa edildi. İlk kazı çalışmaları 26 Ocak 1887’de başladı, 31 Mart 1889’da bitirildi. Yalnızca esaslarını atmanın 5 ay sürdüğü kule, yarıyılın mevcut koşullarına göre rekor bir süratle yapıldı. Kulenin üretiminde katkısı olan mühendisler, matematikçiler ve bilim adamlarının adları kulenin yan tarafına kazındı.

Proje yaşama geçtiğinde kulenin inşası için kontrata bağlı ruhsat haklarının 20 sene sürmesi ve ardından hemen devrilmesi kararı alınmıştı. Dünya Fuarı sırasında takribî iki milyon bireyin ziyaret etmesinin ardından kule, eforlu bir simge haline geldi. Kulenin devrilmesini önlemeye kararlı olan Eiffel, bilimsel verimini ispatlamak için büyük mücadele sarf etti.

<strong>Eyfel Kulesi</strong>nin ilginç hikayesi: Geçici olarak yapılmıştı

KULEYİ BİLİM Mİ KURTARDI?

Eyfel Kulesi, 31 Mart 1889’da açıldı ve Eiffel’in kuleyi nasıl kurtaracağını düşünmesi için bütün 20 seneyi vardı. Eiffel, yaptığı ilk günden itibaren kulenin bilim için faydalı olması gidişatında ömrünün daha uzun olacağını öğreniyordu. Kulenin tepesine bir anten kurmaya ve kablosuz telgrafı sınamaya karar verdi. Daha sonra rüzgar sürati ve mukavemeti üzerine çalışmalar ve meteorolojik deneyler için Fransa Merkez Meteoroloji Ofisi ile ortaklık kurdu. Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla kulede bulunan antenlerin düşman istihbaratını tutmak için çok yararlı olduğu ispatlandı. Yapı, Alman iletilerinin parolasının çözülmesine takviyeci oldu ve düşmanın cılızlıklarını tanımlamayı muhtemel kıldı. Fuardan 20 sene sonra devrilecek olan kulenin bilimsel çalışmalarda kullanılması ve askeri fayda sağlaması Parislilerin fikrini değiştirmesine neden oldu. 130 seneyi aşkın vakittir ayakta durmayı muvaffak olan kule Fransa’nın dünyadaki simgeyi haline geldi ve her sene milyonlarca turist ağırlıyor.

İLK BASKI OLDUKÇA DEĞİŞİKTİ

Projenin ilk çizimleri bugünkü Eyfel Kulesi’nin görünümünden çok değişikti. Katları birbirine bağlamak için abidesel kemerler, her katta büyük sırça duvarlı salonlar, hatta üst kısmı için ampul biçiminde bir tasarım dahi vardı. Sonunda proje kolaylaştırıldı ama tabandaki büyük kemerler gibi bazı unsurlar korundu.

İNTİHAR VAKALARI YAŞANDI

Her 7 senede bir 60 ton boya ile boyanan devasa kule, bütün 200 bin metrekare alanda bulunuyor. Zaman içinde kule kırmızımsı kahveden, kestane kahvesine ve sonra da bugünkü rengine dönüştü. Bugüne kadar 400 intihar hadisesinin yaşandığı kuledeki vakalarla gayret için, platformların çıkış noktalarına demir parmaklıklar yerleştirildi.

HİTLER KULEYE ÇIKAMADI

Adolf Hitler, Almanya’nın Fransa’ya karşı kazandığı başarı sonrası Paris’e gitti. Paris’in sembolü olan Eyfel Kulesi’ne çıkamaması için asansörün halatları maksatlı olarak kesilmişti. 1700’ü aşkın basamağı çıkamayan Hitler için, ‘Paris’i ele geçirdi ama Eyfel’i ele geçiremedi’ söylemleri gündeme gelmişti.

<strong>Eyfel Kulesi</strong>nin ilginç hikayesi: Geçici olarak yapılmıştı

EN ÇOK TAKLİT EDİLEN YAPILARDAN BİRİ

Yapıldığı sırada ulusun nefretini kazansa da daha sonra simge bir yapı haline gelen Eyfel, dünyanın muhtelif yerlerinde de taklit edildi. Yüksekliği günümüzün büyük kuleleri tarafından aşılmış olsa da, yapı benzersizliğine gözetiyor. Eyfel Kulesi’nin azami kopyası Las Vegas’ta bulunuyor. Bütün 165 metre yüksekliğine erişen ve yapısal olarak Eyfel izleri taşıyan otel, panoramik terasa da sahip.

Japonya ise dünyanın en şöhretli Eyfel Kulesi yelli yapılarından birine konut sahipliği yapıyor. 1958 senesinde inşa edilen Tokyo Kulesi, bütün 333 metre yüksekliğinde ve Eyfel’den bütün 9 metre daha uzun. Gündüzleri kırmızı-beyaz, geceleri altın rengi olan kule, başşehrin harikulade manzarasını da sunuyor.

BUGÜN EYFEL KULESİ NE ANLAM İFADE EDİYOR?

Eyfel Kulesi şu anda Fransa’nın en ehemmiyetli dönüm noktası. Paris siluetinin kalıcı bir özelliği haline gelen yapı, Paris’in turizm kazancının da ehemmiyetli bir kısmının elde edilmesini sağlıyor. Dünyanın pek çok yerinden insanlar onu görmeye geliyor ve burası genellikle ‘Aşk Kulesi’ olarak anılıyor.

Zamanında tepkilere yol açan kule, bugün insanların yoğun alakasını topluyor. Hatta 2018 senesinde bu sembol yapının bir parçasına sahip olmak isteyen dünyanın dört bir yanından insan, sarih artırmaya katıldı ve kuleye ait olan orijinal spiral merdiven bütün 190 bin dolara satıldı. Dört metre uzunluğundaki merdiven, yerine asansör konulmadan evvel 1983 senesine kadar kullanıldı.