İkinci elde ekspertiz oyunu

İkinci elde ekspertiz oyunu

Taşıt alacak yurttaşları uyaran TÜDEF Başkanvekili Sinan Vargı, “İki taşıt kesilip birbirine ilave edilerek yapılan vasıtaya sağlam raporu verebiliyorlar. Ya da ekspere aynı renk, modelde sağlam…

Harcayıcı Dernekleri Federasyonu TÜDEF, hem sıfır hem de ikinci el taşıt alacak yurttaşları yapılan şikeler mevzusunda uyardı. Perte çıkmış, ağır zararlı taşıtların sağlam raporu verilerek satılabildiğine dikkat toplayan TÜDEF Başkan Vekili Sinan Vargı, “İki taşıt kesilip birbirine ilave edilerek yapılan vasıtaya sağlam raporu verebiliyorlar. TRAMER kayıtları kazadan 45 gün sonra sisteme düştüğü için bu zaman zarfında tamir ettirilip, zararsız diyerek satılıyor. Ya da ekspere aynı renk, modelde sağlam vasıtayı götürüp, noterde ağır zararlı taşıtın satışını yapabiliyorlar. Eksper raporlarındaki ‘DB’ düzenleme boya değil, değişen boya; ‘ÇB’ de çizik boyası değil çıkma boya. Yurttaş, Türk Standartları Enstitüsü Yeterlilik Dokümansi olmayan ekspere gitmesin” dedi.

BELEDİYE İZNİYLE

İkinci el piyasasında ayda 400 ila 500 bin taşıtın el değiştirdiğine, bunların yüzde 70’inin başka bir deyişle 280 bin ila 350 binin ekspertiz şirketlerine müracaat ettiğini belirten Vargı, tespit ve ihtarlarını şöyle sürdürdü: “İşleri iyi gitmeyen bir çok esnaf, ‘bu işte iyi para var’ diyerek, kavramadığı halde oto ekspertiz işletmesi açtı. Bir ekspertiz işletmesi açmak için belediyeden izin almak yeterli oluyor. Piyasada 6 bin ekspertiz işletmesi var ama yalnızca bin 500 ila 2 bin tanesi Türk Standartları Enstitüsü Yeterlilik Dokümansine sahip. Makûs hedefli veya satıcı ile uyuşan oto ekspertiz işletmeleri ikinci el taşıt satın alacak şahsa taşıtın yanılgılarını söylemiyor. Hava yastığının patlak olduğunu saklıyor. Emniyet kemeri, mukavemet atılarak tamir edilmiş gibi gösteriliyor. Sürücü kaza yaptığında hava yastığı ve emniyet kemeri çalışmadığı vefata yol açabiliyor.”

ŞİKÂYET YAĞIYOR

TÜDEF olarak son aylarda ekspertiz şirketleriyle alakalı çok rakamda şikayet aldıklarına dikkat toplayan Vargı, “İdaremelik gereği 8 yaş altı veya 160 bin km altı taşıtlarda ekspertiz raporu lüzumlu. Oto ekspertiz işletmeleri taşıttaki zarar ve hataları raporlarına yansıtmadıkları takdirde satıcı ile beraber, müteselsilen, mesul. Ama açılan davaların en az iki sene sürmesi, ikinci el taşıt satın alan harcayıcıları mağdur ediyor. Ayrıca oto ekspertiz işletmesi, noter satışı sırasında Türk Standartları Enstitüsü Yeterlilik Dokümansine sahip değilse ileride açılacak davalarda bu doküman ne yazık ki geçerli olmuyor” dedi.

HAKİMİYET EDİLMELİ

“Satın alınacak taşıtın kesinlikle motor ve şasi numaraları alınmalı, noter devrinde bu numaraların aynı olduğu hakimiyet edilmeli” diyen Vargı şunları söyledi: “Zira sağlam vasıtayı ekspere götürüp, aynı marka aynı renk kazalı taşıtların satıldığı da görülüyor. Yeniden daha az aidat ödemek için taşıtın alış değerinin düşük gösterilmesini kabul ediyorlar. İleride bir dava açıldığında noterde belirtikleri düşük değer müşteriye geri ödeniyor. Böylece zararlı taşıt satanlar vasıtayı geri alsalar dahi aradaki gösterilmeyen farkı müşteriye ödemiyorlar. Ehemmiyetli bir nokta da taşıtın ruhsatı kimin üzerine ise banka havalesi de o kişinin üstüne yapılmalıdır. Akrabam, kardeşim onun ismine gönder, deniliyor. Ama bu ileride ‘ben para almadım’ vakasına dönüşüyor. Yurttaş, sonradan mağdur olmamak için kesinlikle Türk Standartları Enstitüsü evraklı oto ekspertiz şirketlerine gitmeli.”

TEFTİŞLERİN ARTMASI GEREK

TÜDEF Başkan Vekili Vargı, Ticaret Bakanlığı’nın harcayıcı şikayetleri ve piyasa himayeyi açısından; Sanayi Bakanlığı’nın ise miktarlar ayarlar ve Türk Standartları Enstitüsü Yeterlilik Dokümansi açısından oto ekspertiz işletmeleri üzerindeki teftişlerini çoğaldırması gerektiğini söyledi. Bayiden dahi olsa sıfır taşıt alanları da Türk Standartları Enstitüsü evraklı ekspertiz şirketlerine gitmeleri mevzusunda uyaran Vargı, sıfır vasıtayı zararlı çıkanların iade hakkı bulunduğunu vurguladı. Vargı, “Taşıt TIR’dan indirilirken düşebiliyor, kaportası çizilebiliyor, TIR içinde birbirine çarpabiliyor. Bu vaziyette kaporta boyanıp, bazı parçalar değiştirilip harcayıcıya yeniden sıfır diye satılabiliyor. Fabrikadan gelen eksperler zararı tespit etseler dahi, bayii kabul etmezse harcayıcı duruşmasında dava açmak zorunda kalınıyor” dedi.

NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

AYNI model biri arkadan biri önden zararlı iki taşıtın kesilip sağlam raporuyla satılabildiğini, DB’nin düzenleme boya değil değişen boya; ÇB’nin çizik boyası değil Çıkma Boya olduğunu anlatan Vargı, ihtarlarını şöyle sürdürdü: “Can güvenliği açısından hava yastıklarının sağlam, emniyet kemerlerinin çalışır vaziyette olduğu hakimiyet edilmeli. Ön tampon, ön kaput ve farların metamorfozu vasıtada zarar olduğunu ortaya koyar. Taşıtın beyni ve değişik üniteler hakimiyet edilerek, kmsi ile oynanıp oynanmadığı ve TÜV Tetkik kayıtları istenmeli. Taşıtın kaza gidişatı, parça metamorfozu, şase ile dikmelerde kaynak olup olmadığına bakılmalı. Taşıt parçalarının kaynakla birleştirilip birleştirilmediğine bakılmalı. Jantlarda kaynak ve çatlak olup olmadığı hakimiyet edilmeli. 2020 model zararlı vasıtalara 2015-2016 imal yaftalı çıkma parçalar takılıyor. Makûs hedefli oto ekspertiz raporlarında genellikle ‘DB’ ifadesi kullanılıyor. Bu gerçeğinde değişen boya. Ama müşteriye bu düzenleme boya denilerek zarar hafif gösteriliyor. ‘ÇB’ olarak yazılan raporlara da çizik boyası deniliyor ama sonradan bunun çıkma boya ve parçanın çıkma olduğu anlaşılıyor.”

Canlı Borsa - Altın Maliyetleri - Döviz Kurları için Bigpara