İşte konutta yol haritası

İşte konutta yol haritası

İmalde yavaşlama, fahiş maliyet çoğalışları ve yüksek kredi faizi.... Evde yaşanan bu 3 büyük meseleyle çaba için çözüm kutuyu devrede. Hem yurttaşa hem de müteahhit işletmelere sağlanacak destekler

1- Kamu bankaları, ilk defa konut sahibi alacak yurttaşın, birinci el ev alması vaziyetinde faiz indirimi yapacak. 2 milyon lira değerine kadar evlere 10 seneye kadar vadeli, aylık yüzde 0.99 faizli ev kredisi sağlanacak. Ev alacak yurttaş için faizde psikolojik hudut yüzde 1 kabul edildiğinden, yeni oran alım safhasında olan yurttaşı cesaretlendirecek. Peki bu indirim aylık ödemelere nasıl yansıyacak? Bugün kamu bankalarında vasati ev kredi faizi aylık yüzde 1.29. Sıfır ev alacaklara ise, 1 milyon liraya kadar olan meblağlar için en düşük yüzde 1.20 faiz oranı uygulanıyor. Özel bankalarda ev kredi faizi aylık yüzde 1.92’den başlıyor, bazılarında 2.60’ı da aşıyor.

MİSAL HESAPLAMA

Bu gidişatta; yüzde 1.20 oranla, 120 ay vadeli 1 milyon lira kredi kullanan biri, aylık 15 bin 768 lira taksit ödeyecek. Harcayıcının toplam geri ödemesi 1 milyon 892 bin 165 lira olacak. Şimdi o harcayıcı yüzde 0.99’dan aynı ölçüde kredi kullanınca, aylık taksit 14 bin 277 liraya, toplam ödeme 1 milyon 713 bin 337 liraya düşecek. Böylece yurttaşın aylık taksiti 1.490 lira, toplam ödemesi takribî 178 bin 828 lira daha az olacak. Özel bankalarda mukayese ettiğimizde ise avantaj daha da çoğalıyor. Vasati aylık yüzde 2 faizle aynı meblağda kredi çekildiğinde taksitler 22 bin 48 liraya, toplam geri ödeme 2 milyon 645 bin 770 liraya çıkıyor.

ALTIN VE DÖVİZDEN GAYRİMENKULE GEÇİŞ

2- Değişik bir destek de döviz ve altından gayrimenkule dönenler için olacak. Ev değerinin en az yarısını, 1 Nisan 2022 tarihinden evvel açılmış döviz tevdiat hesaplarının bozdurulması veya fiziki altınların Merkez Bankası’na satılarak karşılanması koşuluyla alınacak evlerde, 10 sene vadeli, aylık yüzde 0.89 faizli ev kredisi kullanılacak. Bu koliden hem birinci, hem de ikinci el ev müşterileri faydalanacak. Bu adımla ‘liralaşma stratejisi’ de desteklenmiş olacak. 1 milyon lira kredi 120 ay vade, yüzde 0.89 faiz oranı ile kullanıldığında da taksitler 13 bin 594 liraya, toplam ödeme 1 milyon 631 bin 338 liraya gerileyecek.

İMALİ HIZLANDIRMAK İÇİN 20 MİLYAR KAYNAK

3- Ev piyasasında en büyük meselelerden biri yapımdaki eksilme. Her sene ülke genelinde evlenmeler, boşanmalar ve konut değiştirmeler sebebiyle 700-800 bin yeni eve gereksinim var. Ancak son senelerde artan maliyetler ve öngörülemeyen piyasa şartları müteahhit işletmelerin imal iştahını kaybetmesine neden oldu. Talep hudutlu, arz canlı olunca da maliyetler süratle arkasıydı. İşte yeni destek kutusunda bu alanda iyileştirme de tasarlanıyor. İnşaat Sektörüne Özel Kredi Garanti Kutuyu ile, 1 Mayıs 2022 tarihi haysiyetiyle minimum yüzde 40’ı bitirilmiş ve yüzde 50’si satılmamış inşaat projesi sahiplerine finansman yardımı sağlanacak. 36 ay vadeyle toplam 20 milyar lira finansman kaynağı sunulacağı açıklandı. Şirketlerden bu destekderi faydalanmak için ‘1 sene süresince ev satış maliyetlerini sabit tutmayı’ vaat etmeleri istenecek.


ŞEHİR İÇİNDE EV İNŞASINA DESTEK

4- Minik ölçekli müteahhitlere, şehir içindeki minik parsellere ev yapabilmeleri için metrekaresini muhakkak bir maliyetin üzerinde satmamaları koşuluyla uygun maliyetli kredi kullandırılacak. Bu cins alanlar, rezerv ev alanı duyuru edilerek, muhtelif aidatlardan ayrıcalık olmasını sağlanacak ve bu yolla ev maliyetleri düşürülecek. Bu konutları yatırımcının değil, gerçekten gereksinimi olan kesimin alması için de tertip etme yapılacak. Rezerv alanlarda yapılan ve uygun maliyetli krediyle desteklenen evlere 5 sene vakitle satış kısıtlaması getirilecek. Öte yandan kentsel değişimde hak sahiplerine müteveccih uygun maliyetli kredilerle, bu projelerin süratlendirmesi de niyetler arasında.

TOKİ'DEN SOSYAL EV HAMLESİ

5- Kredi faizleri düşse de, dar ve orta kazançlı için özel sektör işletmelerinden konut almak neredeyse imkânsız. İşte bu noktada sosyal ev imali hayati ehemmiyet taşıyor. Bu alanda emeliyle de TOKİ’ye 30 milyar liralık finans sağlanacak. Sosyal ev projelerinde de evlere 5 sene satış yasağı uygulanacak. Mevzuyla alakalı açıklama yapan Etraf, Şehircilik ve İklim Farklılığı Bakanı Murat Müessese, “Cumhurbaşkanımızın liderliğinde her bir yurttaşımızı konut sahibi yapana kadar çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Bu kapsamda TOKİ eliyle düşük maliyetli ve uygun ödeme şartlarıyla üreteceğimiz sosyal evleri ulusumuza sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

İşte konutta yol haritası

‘FAHİŞ MALİYETLERİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ’

Yeni finansman modelleri fırsatçıları harekete geçirdi. Arzın çoğalacağını gören bazı fırsatçılar duyuruya koydukları evlerin maliyetini yükseltti. Bunu gören yurttaşlar, bir gecede artan maliyetleri sosyal medyada paylaşarak başkaldırı etti.

Yapılan paylaşımlara göre; 4 Mayıs’ta 1 milyon 350 bin liradan satışta olan ev, evvelki akşam 1 milyon 650 bin liraya çıktı. 23 Nisan’da 1 milyon 150 bin lira olan ev, kolinin açıklandığı akşam 2 milyon liraya yükseldi. Yeniden duyuru sitesinde 28 Nisan’da 1 milyon 210 bin lira olan ev, faizlerin düşmesi ile 1 milyon 990 bin liraya çıktı. Dün gün içinde 500 bin lirayı bulan çoğalışlar da görüldü. Ev Finansmanı Projesi ile yurttaşları ev maliyetlerindeki dalgalanmalardan korunmayı hedeflediklerini belirten Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Yurttaşlarımızın ev maliyetlerindeki çoğalışlardan etkilenmemeleri için KOBİ ve KOBİ dışı inşaat işletmelerine 1 sene süresince ev satış maliyetlerini sabit yakalamaları kaydıyla emin bir kaynak ayrılmıştır. Tüm bu gayretlere karşın, bazı internet sitelerinde birtakım fırsatçıların hür piyasa prensibiyle asla bağdaşmayacak bir biçimde ev maliyetlerinde hakikatleştirdiği ‘fahiş’ çoğalışları çok detaylı bir biçimde yakından takip ediyoruz. Kararlılıkla ifade etmek isterim ki fahiş maliyet çoğalışlarına karşı var eforumuzla çalışarak devreye aldığımız uygulamalar üzerinden fırsatçılık yapmaya, yurttaşlarımızı mağdur etmeye kalkışanlar hakkında alakalı her adımı atacak, asla hoşgörü göstermeyeceğiz.”

İşte konutta yol haritası

MALİYETLER ÇOĞALIR MI?

Ülke genelinde ev maliyetleri her geçen gün yükseliyor. Artan maliyetler ve arzla beraber yeni evde maliyet çoğaldıkça bu çoğalış ikinci eli de tetikliyor. Peki bu kampanyanın maliyetlere tesiri ne olur?

Faiz indirimini dinler dinlemez çoğalış yapan fırsatçıların yanında piyasa genelinde de maliyet çoğalışı bekleniyor. Şirketler desteklense de evin bugünden yarına üretilemediğini, talep arz balansı için zaman gerektiğini belirten uzmanlar, mevcuttaki hudutlu arza gelen arzın maliyetleri yükselteceği görüşünde. Gelelim bugün konut almak isteyecekleri bekleyen tabloya...

TSKB Gayrimenkul Değerleme’nin geçtiğimiz günlerde İstanbul’daki 12 ilçe üzerinden yaptığı araştırmaya göre sıfır bir evde en düşük metrekare maliyeti 8 bin lira, bu ilçesine göre 60-70 bin liraya çıkıyor. Site içinde bir konut alınacaksa en düşük metrekare maliyeti 20 bin lira. Başka Bir Deyişle 100 metrekare en düşük maliyet 2 milyon TL. Sitelerde metrekare maliyeti merkezi ilçelerde 70 bin liradan başlıyor, 220 bin liraya kadar çıkıyor.

Ankara’da yeni bir evde metrekare maliyeti 3 bin lira ile 40 bin lira, İzmir’de ise 5 bin lira ile 65 bin lira arasında değişiyor. Tüm Teşebbüsçü Emlak Müşavirleri Derneği TÜGEM ve gayrimenkul değerleme platformu Endeksa’nın son araştırmasına göre de ikinci el piyasada Türkiye genelinde ev maliyetleri son bir senede yüzde 127 arkasıydı. İstanbul’da vasati metrekare satış maliyeti yüzde 147 çoğalışla 12 bin 102 lira, İzmir’de yüzde 119 çoğalışla 9 bin 448 lira, Ankara’da ise yüzde 116 çoğalışla 5 bin 352 lira oldu.

İNŞAAT SEKTÖRÜ NE DİYOR?

İnşaat sektörü temsilcileri yeni ev kolisini pozitif karşıladı. İstanbul İnşaatçılar Derneği İNDER Başkanı Nazmi Durbakayım, “Kolinin kapsamı, ev almak isteyenlere fırsat sunarken, ev talebinin çoğalmasında da ilk kıvılcım olacağını düşünüyoruz. Açıklanan seçenekli destek kolileri ile ev gereksinimi olanların faiz yükünü eksilterek, maliyetlerden dolayı değer çoğalışı yaşayan ev maliyetlerine ulaşımını kolaylaştıracaktır. Aynı zamanda başta döviz ve altın olmak üzere makroekonomi üzerinde baskı yaratan istikrarlı yatırımların gerçek ekonomiye kazandırılmasını da ehemmiyetli bir saldırı olarak görüyoruz. Değişik taraftan sektör; bir hayli oyuncusunun koşullardan dolayı çekildiği bu yarıyılda alınan bu radikal kararlar ile tekerrür canlanacaktır diye umuyoruz” dedi.

Ev Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği KONUTDER Başkanı Altan Elmas ise son senelerde ev imal hacminin daraldığını dikkat çekti. Elmas, “Senelik 800 bin ev gereksinimi varken, son 3-4 yıldır 450 bin etrafı imal yapılıyor. Dünyadaki çoklu olumsuz tesirlerle inşaat imali ciddi anlamda topalladı. Bunun artta özellikle dörde beşe katlayan inşaat maliyetleri var. Bunun süratlendirilmesi gerekiyordu. Bu süratlendirilmezse kira krizinin çok daha can sıkıcı noktalara gideceğini devletimize ifade ediyorduk. Bu çerçevede alınan temkini doğru görüyoruz” biçiminde konuştu. Elmas, işletmelere sağlanan finansman yardımı koşullarının esnetilmesine de gereksinim olduğuna ilave etti.