Kritik toplantıda önemli mesajlar... Türkiye'de 2 bölge için su açığı riski!

Kritik toplantıda önemli mesajlar... Türkiye'de 2 bölge için su açığı riski!

İTÜ İnşaat Fakültesi Etraf Mühendisliği Kısmı Öğretim Azası Prof. Dr. İzzet Öztürk, su potansiyeli başkalaşımının, havzalar özelinde değerlendirildiğinde en kayda bedel su sarihinin Doğu Akdeniz…

Türkiye Büyük Millet Meclisi Küresel Abuhava Farklılığı Araştırma Komiteyi, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroğlu başkanlığında toplandı.

Komiteye video konferans usulüyle bağlanarak sunum yapan İzzet Öztürk, Türkiye'de yer üstü ve yer altı suyu ölçüsünün senelik bazda 112 milyar metreküp olarak tanımlandığını, şahıs başına düşen senelik kullanılabilir su ölçüsünün 1300 metreküp olduğunu ve bu vaziyetin Türkiye'yi su stresine aday bir ülke konumuna taşıdığını söyledi.

Yapılan araştırmalara göre, Türkiye'de abuhava başkalaşımının tesirlerinin görülmeye başlandığını, gelecek onar senelik yarıyıllarda bu vaziyetin daha da barizleşmesinin beklendiğini ifade eden Öztürk, su kaynaklarının havza bazında sürdürülebilir kullanımının sağlanmasının öncelikli hale geldiğini belirtti.

Öztürk, laflarını şöyle sürdürdü:

"Su potansiyeli metamorfozu, havzalar özelinde değerlendirildiğinde en kayda bedel su sarihinin kollandığı havzalar genel haysiyetiyle Doğu Akdeniz ve Konya kapalı havzalarıdır. Konya kapalı havzası için elde edilen neticelere göre sıcaklık kıymetleri çoğalma meylinde olacak, yağış rejiminde ehemmiyetli eksilmeler görülebilecek. 2050 senesinden itibaren yağıştaki eksilme apaçıklaşacaktır. Bu vaziyet de su sarihinin çoğalarak devam edeceği temennisini ortaya koymaktadır."

Öztürk, müesseseler arası vazife ve mesullüklerin ortaya konması gerektiğini, abuhava projeksiyonları ve hidrolojik modelleme varsayımlarının, Türkiye geneli ve 25 ırmak havzasındaki sektörel tesirlerinin, hazırlanacak master tasarılarda esas girdi olarak yer almasının ehemmiyetine değindi.

Aktüel yer altı suyu rezervlerinin dikkate alınarak özellikle fazla su çekimi yapılan yer altı suyu ovalarından başlamak suretiyle tüm ovaları içerecek biçimde yine etüt çalışmalarının yapılması gerektiğinin altını çizen Öztürk, şöyle konuştu:

"Özellikle ülke turizminin ve zirai faaliyetin yoğun olduğu kıyı ovalarında gelişmiş olan deniz suyu teşebbüsünü öncelikle yasaklayıcı ve geriletici doğrultuda gereken yönetimsel ve teknik çalışmalar tasarlanmalıdır. İzinsiz yer altı suyu kullanımı önlenmeli, mevcut sondaj kuyuları stoku resmileştirilmelidir. Suyun faal ve yararlı kullanımı kapsamında özellikle kentsel alanlardaki ağ kayıp ve firarilerinin azaltımı sağlanmalı, standardın üzerinde kayıp ve firari oranı kaydolunan belediyelere yeni su tahsisi yapılmamalıdır.

Yağmurlama ve damla sulama tekniklerinin yaygınlaştırılması uygulamaları sürdürülmelidir. Mevcut dış siyaset stratejimiz ve su vazgeçme garantilerimiz gözden geçirilmelidir. Ülkemizde 25 ırmak havzasının 17'si kıyı havzaları olup tümleşik kıyı alanları yönetimi mevzusunda stratejik tasarılamalar yapılmalı ve bu çalışmalar süratlendirilmelidir. Özellikle Konya Ovası'nda tarıma göre su uygulamasından suya göre tarım uygulamasına geçilmelidir. Yer altı su kullanımı ölçülmeli ve mantıklı kıymetle fiyatlandırılmalıdır. Az su gerektiren mahsuller teşvik edilmelidir."

"2021 SENESİNDE YAĞIŞLARDA YÜZDE 20 EKSİLME TESPİT EDİLDİ"

Meteoroloji Genel Müdürü Volkan Mutlu Coşkun da abuhava farklılığının tüm dünyanın gündeminde yer alan ve tedbir alınması gereken küresel bir mesele olduğunu söyledi.

Türkiye'de değişik merciler tarafından merkezi ve mahallî abuhava farklılığı geçim eylem tasarıları, afet azaltım tasarılarının hazırlandığını ifade eden Coşkun, Meteoroloji Genel Müdürlüğü olarak gözlemden incelemeye, erken ihtardan abuhava projeksiyonlarına kadar üretilen bilgi, mahsul, bilgi ve raporlar ile bu faaliyetleri desteklediklerini ifade etti.

Abuhavain, bir coğrafya parçasının meteorolojik kimliği olduğunu aktaran Coşkun, "Kayıtlara göre 2020 seneyi 2016 ve 2019'dan sonra dünyada en sıcak üçüncü sene olmuştur. 2020 seneyi sıcaklık ortalaması sanayi evveli yarıyılın sıcaklık ortalaması olan 13,7 derecenin 1,2 derece üzerindedir. Ülkemizde 1998 senesinden itibaren 2011 seneyi hariç vasati sıcaklıklarda çoğalış yaşanmaktadır." dedi.

Coşkun, "Türkiye'de 2020 senesinde alansal yağış ortalaması 500 milimetre olarak asıllaştı, 2021 seneyi yağışlarda sıradana göre yüzde 20 eksilme tespit edildi." diye konuştu.

Yağışlardaki eksilmenin en fazla olduğu bölgelerin ise İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu olduğunu vurgulayan Coşkun, "2020 su senesinde özellikle İstanbul, İzmir ve Ankara'da eksilmeleri görüyoruz. 2021 su senesinde ise son yağışlarla İzmir'de çoğalışın olduğunu, Ankara'da hala eksilmenin devam ettiğini, İstanbul'da da sıradanlar ortamında olduğunu görüyoruz. 25 su havzamıza ait de çalışmalar yapılmaktadır. 2020 su seneyi havzalarının alansal yağışlarında Fırat ve Dicle için çoğalış görüyoruz. 2021 seneyi için de eksilme görüyoruz. Bunu da küresel abuhava farklılığının yansımaları olarak değerlendiriyoruz." ifadesini kullandı.