Küba niye karıştı? 5 soruda orada neler oluyor

Küba niye karıştı? 5 soruda orada neler oluyor

Dünya Küba’nın niçin karıştığını merak ediyor. Ambargo suratından güçte olan ülke salgın nedeniyle en büyük kazanç kaynağı olan turizmden darbe yemiş durumda. Ülkede temel besin ve ilaç yokluğu…

Küba, on senelerdir yaşanan en geniş katılımlı protesto şovlarına sahne oluyor. ‘Serbestlik’ ve ‘Yeter’ yazılı dövizler taşıyan binlerce şahıs, ülkenin büyük kentlerinde caddeye çıktı. 1959 senesindeki Küba devriminden bu yana görülen en ehemmiyetli cadde hareketi olan son protestolar, aynı zamanda takribî 60 yıldır ülkeyi idareyen Komünist Parti’ye karşı en net başkaldırı kalitesinde. Bu tepkiyi korona ile gayrette yetersiz kalınması, kumpaslı hale gelen elektrik kesintileri ve makûslaşan ekonomik gidişat tetikledi.
Küba niye karıştı 5 soruda orada neler oluyor
1- EKONOMİ NEDEN GÜÇTE?

Amerika Birleşik Devletleri yaptırımlarından dolayı güçteki Küba ekonomisi korona sebebiyle turist gelmeyince en ehemmiyetli döviz kaynağından da yoksun kaldı. Küba ekonomisi geçen sene yüzde 11 küçülürken, 2021’in ilk çeyreğinde turist rakamındaki düşüş yüzde 94’ü buldu. Havana’ya mali destek sağlayan petrol zengini Latin Amerika ülkesi Venezuela’nın güçe girmesi, işlerin süratle makûslaşmasında tesirli oldu. Venezuela’nın sağladığı ucuz yakıtın eksilmesiyle elektrik imali ciddi biçimde topallarken kentlerde kumpaslı elektrik kesintileri uygulanmaya başlandı. Ayrıca döviz kasveti yaşanan ülke, besin tedariğinin yüzde 70’inde ithalata bağımlı. Bu da besin maliyetlerinde çok sert maliyet çoğalışlarına neden oluyor. Ülkede enflasyon, yüzde 500 gibi fantastik oranlarda arkasıydı.

2- KORONA NASIL VURDU?

Salgının başında Küba, görece iyi gidişattaydı. Hatta Havana yönetimi başka ülkelere takviye için ‘iyi eğitimli’ hekimlerini gönderdi. Yurtdışından aşı satın almayan Havana, mayıs ayında kendi aşısını piyasaya sürmeye başladı. Fakat bu sene başından beri hadiselerde kumpaslı bir çoğalış mevzubahisi. Tüm 2020’de toplam 12.225 hadise rapor eden Küba, yalnızca pazar günü 6.923 hadise bildirdi. Ülkede çift doz aşı olanların oranı yalnızca yüzde 15.
Küba niye karıştı 5 soruda orada neler oluyor
3- PROTESTOLAR NE KADAR CİDDİ?

Küba 62 yıldır tek parti rejimi altında. Karşı hareketler ender yaşanıyor. 1994’te Maleconazo Ayaklanması olarak öğrenilen protestolar yaşanmış ve 35 bin Kübalı Amerika Birleşik Devletleri’ye kaçmıştı. Bu hadiseler Maleconazo’dan daha büyük ve geniş katılımlı görünüyor. Başşehir Havana’nın güneyindeki 50 bin popülasyonlu San Antonio de los Baños’da başlayan şovlar şimdi tüm ülkeye dağıldı. Pazar günkü şovlar sırasında eylemciler, Komünist rejimin ‘Anavatan ya da vefat’ sloganına atıfla ‘Anavatan ve yaşam’ sloganları atarak yürüdü. Bazı bölgelerde protestocular polis vasıtalarını devirdi, hükümetçe işletilen mağazaları yağmaladı.

4- NİÇİN ŞİMDİ BAŞKALDIRI ETTİLER?

Uzmanlar, Küba ekonomisinin 90’larda bundan daha makûs günler yaşadığına ancak şimdi bağlantı teknolojilerinin insanların teşkilatlanmasına ve değişik bilgi kaynaklarına ulaşmasına takviye ettiğine dikkati sürüklüyor. Sosyal medya protestolarda ehemmiyetli bir rol oynuyor, göstericiler Facebook’tan canlı yayın yapıyor. Hükümet internete ulaşımı kesmek için adım atsa da tümden kapatamadı. Miami’de yaşayan Kübalı aktivist Ramon Saul Sanchez, “Gıda yok, ilaç yok, hiçbir şey yok” diye özetliyor vaziyeti. Twitter’dan paylaştığı videoda Epilepsi Naranjo, “Aç olmaktan usandığım için caddeye çıktım” diyor.

5- HÜKÜMETİN TEPKİSİ NE OLDU?

Devrimden bu yana Castro ailesi dışında Küba’yı idareyen ilk şahıs olan Miguel Díaz-Canel Bermúdez, protestoları varoluşşal bir tehdit olarak görüyor. Hadiseler üzerine destekçilerini caddeye çağıran Díaz-Canel, tarafların riskli şekilde karşı karşıya gelmesi tehlikesine karşın kendi şovlarını düzenledi.
Küba niye karıştı 5 soruda orada neler oluyor
BİDEN: KÜBALILAR HÜRLÜKLERİNİ İSTİYOR

Küba’daki protesto şovları için “mucizevi” diyen Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden, eylemleri “serbestlik kaderine sarih bir çağrı” biçiminde niteledi. Ülkede yaşanan besin kasveti ve yüksek maliyetleri protesto etmek için caddelere dökülen Kübalılara destek veren Biden, “Küba milleti otoriter bir rejimden hürlüğünü arz ediyor. Çok uzun zamandır, açıkcası reelinde hiç böyle bir protesto gördüğümüzü sanmıyorum” dedi.