Mu varyantı nedir, korkmalı mıyız? | 8 SORU 8 YANIT

Mu varyantı nedir, korkmalı mıyız? | 8 SORU 8 YANIT

Dünya Sağlık Teşkilatı DSÖ koronavirüsün yeni bir versiyonunu varyantlar listesine ilave etti. İsmi B.1.621 olarak da bilinen 'Mu' varyantı…Ne kadar riskli, hangi ülkelerde görülüyor, aşılara karşı daha

Küresel bir tehdit olarak gündemdeki yerini gözeten koronavirüs ne yazık ki yeni değişinimler geçirerek hasar verici tesirini devam ettiriyor. Gerçeğinde, virüslerin hayatının natürel bir süreci olan bu değişinimler ne yazık ki günümüze kadar beriştiricilik süratinin çoğalması anlamında hep virüs lehine büyüdü. 

Dünya Sağlık Teşkilatı DSÖ koronavirüsün yeni bir versiyonunu varyantlar listesine ilave etti. Haziran ayından bu yana listeye ilave edilen ilk 'ilgi çekici' varyant B.1.621 olarak da bilinen 'Mu' varyantı…

40 ülkede tespit edildikten sonra 30 Ağustos'ta DSÖ'nün izleme listesine ilave edildi. Daha evvel yapılan açıklamalarda B.1.621 olarak da bilinen Mu varyantı, düşük ihtar seviyesine karşılık gelen "yakından izlenmesi gereken" bir varyant olarak duyurulmuştu. Şimdi ise varyant sınıflandırmasında ikinci azami seviye olan bir ilgi varyantı olarak belirledi.

WHO'nun epidemiyoloji raporu, ön bilgilerin Mu'nun antikorlara karşı daha mukavemetli göründüğünü gösterdiğini söylüyor.

Elde edilen ön bilgiler, Mu'nun Güney Afrika'da keşfedilen Beta varyantına benzer biçimde bağışıklık korunmalarından kaçabileceğini öne sürüyor, ancak bu bilginin daha fazla çalışma ile doğrulanması gerekiyor.

Şu anda DSÖ; Alfa, Beta, Gama ve Delta varyantlarını kaygı verici değişkenler olarak azami sınıflandırma olarak belirlemekte.

1- MU VARYANTI BÜTÜN OLARAK NEDİR?

Yunan alfabesinin 12. harfi Mu ile adlandırılan B 1.621. gen dizilimi ile karakterize yeni bir varyant virüs kamuoyu ile paylaşıldı. DSÖ tarafından ilgilenilen beş varyanttan bkocaman olarak listelenen Mu varyantı, özel izlenme radarına girse de, kaygı verici varyantlar olarak adlandırılan SALLA-CoV-2 virüsünün Delta veya Alfa varyant suşlarından daha az potansiyel bir mesele olarak görülüyor.

Mu varyantı genom dizilimi araştırıldığında hem eskiki varyantlarda görülen hem de ilk kere görülen yeni değişinimler saptanmış. Böylece DSÖ an itibarı ile henüz kaygı verici varyant kategorisine dahil etmese de potansiyel tehdit unsuru olarak değerlendirerek ilgi gerektiren izleme alınan varyantlar listesine 5. sıradan dahil etti.

Mu varyantı, Lambda varyantının listeye dahil edildiği haziran ayından bu yana listeye ilave edilen ilk ilgi çekici varyanttır.

Ankara Şehir Sağlık Kurumu Acil Tıp Muayenehaneyi Eğitim Mesulü Prof. Dr. Hakan Oğuztürk “Bu varyant için yeniden DSÖ tarafından bağışıklık sistemi antikorlarından kaçabilme ihtimalinden de laf edildi. Şu an itibarı ile bu mevzuda net konuşmak için henüz yeterli muayenehane bilgilere sahip değiliz. Gerçeğinde 9 aydır var olan varyant henüz küresel baskın olan delta varyantına karşıda bir üstünlük sağlamamış olduğundan kaygı verici varyant virüs kategorisine alınmamış olup, en makûs senaryodan da bizi uzaklaştırmaktadır.” dedi.

Mu varyantı nedir, korkmalı mıyız | 8 SORU 8 YANITGrafik: Harun Elibol

2- NE ZAMAN ORTAYA ÇIKTI VE HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLÜYOR?

Mu varyantı ilk olarak Ocak 2021'de Kolombiya'da tespit edildi ve DSÖ’ye göre ülkedeki olayların takribî %40'ını oluşturuyor. Teşkilat, değişinimin şimdiye kadar en az 40 ülkede tespit edildiğini ancak dünya çapındaki tüm olayların %0,1'inden azını oluşturduğunu söyledi.

Güney Amerika'nın ötesinde, İngiltere, Avrupa, ABD ve Hong Kong'da hadiseler bildirildi. Varyant şimdilik küresel olarak Covid-19 enfeksiyonlarının yüzde 0,1'inden daha azını oluşturuyor. Ekvador'da da olayların yüzde 13'ünü oluşturarak burada da zemin kazandığı görülüyor. DSÖ varyantın yaygınlığın aralıksız çoğalışta olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Hakan Oğuztürk, bu varyantın 9 aydır dünyada ve 40'a yakın ülkede virüsün gezmeye devam ettiğini ve aktiflik gösterdiğini ama şu an küresel bir pandeminin baskın varyantı olarak hala Delta varyantının görüldüğünü söyledi.

Şu an hem Güney Amerika ülkelerinde hem de İngiltere, İtalya, Fransa, İspanya gibi ülkelerde bir biçimde dağılmaya devam ediyor.

Birleşik Krallık'ta bugüne kadar en az 32 Mu varyantı hadisesi tespit edildi. Public Health England PHE tarafından Temmuz ayında yayınlanan bir raporda, olayların çoğunun Londra'da yaşayan ve 20'li yaşlardaki insanlarda bulunduğu belirtildi. Mu testi pozitif çıkanlardan bazılarının bir ya da iki doz Covid-19 aşısı olduğu da raporda yer alıyor.

ABD'de New York Post'a konuşan sağlık otoriteleri, bu varyantın Miami Üniversitesi'nin patoloji laboratuvarında araştırılan pozitif olayların takribî yüzde 10'unu oluşturduğunu söyledi.

Belçika'da bir huzurevinde kalan ve iki doz aşısını da olmuş 7 bireyin Mu varyantı sebebiyle yaşamını kaybettiği açıklandı. Aynı huzurevinde kalan 21 şahıs ve bazı çalışanlarda da Mu varyantına tesadüfüldü fakat bu bireylerin hastalığı hafif geçirdiği bildirildi.

3- MU VARYANTI HAKKINDA KAYGILANMALIYIZ? AŞININ MU VARYANTI ÜZERİNE TESİRİ NEDİR?

Mu varyantının ne kadar berişici olduğu veya aşılara mukavemetli olup olmadığı henüz belirsizliğini gözetiyor ancak DSÖ, kumpaslı yayımladığı haftalık raporunda, ilk defa bu senenin ocak ayında Kolombiya’da tespit edilen ‘B.1.621’ varyantına dikkat çekti. Raporda, ‘Mu Varyantı’ olarak adlandırılan koronavirüs varyantının aşılara karşı mukavemetli bir varyant olabileceğine vurgu yapıldı.

Prof. Dr. Hakan Oğuztürk, Mu varyantının ne kadar tehdit oluşturduğunun son derece belirsiz olduğunu ve olayların önümüzdeki haftalarda ve aylarda, özellikle de süratle dağılan Delta varyantının varlığında ehemmiyetli miktarda çoğalıp çoğalmayacağına bağlı olduğunu belirtti.

Oğuztürk “Covid-19 olayları arasında Mu'nun küresel yaygınlığının %0,1'in altında olup şu an itibarı ile Delta varyantını geride bıraktığına dair bir ispat yok” lafları ile bu varyantın daha berişici olmasını pek mümkün görmediğini söyledi.

Public Health England PHE tarafından Ağustos ayında yayınlanan Mu varyantına ait bir tehlike değerlendirme raporunda, varyantın aşılamadan kaynaklanan bağışıklığa karşı en az Beta varyantı kadar mukavemetli olduğunu gösteren laboratuvar çalışmasının altını çizdi. Ancak, öbür laboratuvar çalışmalarından ve varyantın reel dünyadaki olaylarından daha fazla ispatın zorunlu olduğunu söyledi.

Özetle, varyantın ne kadar tehdit oluşturduğu son derece belirsiz ve olayların önümüzdeki haftalarda ve aylarda, özellikle de süratle dağılan Delta varyantının varlığında ehemmiyetli miktarda çoğalıp çoğalmayacağına bağlıdır.

4- MU VARYANTININ BELİRTİLERİ DEĞİŞİK MI?

Oğuztürk, Mu varyantı muayenehanesinde ateş yüksekliği, öksürük nöbetleri ve koku-tat almada farklılıkların sık olarak görüldüğünü, öbür varyantlardan daha değişik bir muayenehane bulgunun şu an için bildirilmediğini belirtti.

5- KENDİMİZİ MU VARYANTINDAN NASIL KORUYABİLİRİZ?

Prof. Dr. Hakan Oğuztürk “Aşıların yetersiz olması bir tehlike unsuru olarak görülebilir. Bu anlamda aşı olmamışlar, yetersiz doz aşısı olanlar ve dayanak 3. doz aşılarını yaptırmayanlar tehlike altında olabilir” lafları ile mevcut bireysel tedbirlere uyarak ve aşı olarak bu varyanta karşı da sıhhatimizi güvence altına almış olacağımızı söyledi.

6- MU VARYANTI AŞIYA KARŞI DAHA MI MUKAVEMETLİ?

DSÖ, Mu Varyantının aşılara karşı daha mukavemetli olabileceğini düşündüren değişinimlere sahip olduğunu, ancak bunu daha fazla araştırmak için yeni çalışmalara ve bilgilere gereksinim dinleneceğini ifade etti.

Oğuztürk ise Mu varyantının ne kadar berişici olduğunun belirsizliğini gözettiğini, şu an kullanımda olan aşıların faalliği için daha fazla muayenehane bilgiye gereksinim olduğunu, bununla birlikte henüz kaçış varyantı dediğimiz mevcut aşılardan kendini gözeten bir varyant kategorisinde olmadığı için mevcut aşıların Mu varyantına da faal olacağı kanısında.

Mu varyantı nedir, korkmalı mıyız | 8 SORU 8 YANIT

7-MU VARYANTI ÜLKEMİZDE GÖRÜLDÜ MÜ?

Ülkemizde henüz Mu virüsü için resmi bir açıklama yapılmadığı için görülmediği zannediliyor.

8-DSÖ TARAFINDAN BAŞKA HANGİ VARYANTLAR İZLENİYOR?

DSÖ, koronavirüs varyantlarını iki sınıfa ayırarak inceliyor. Bunlar ‘kaygı varyantları’ ve ‘ilgi varyantları’ olarak sınıflandırılıyor. Şimdiye kadar dört varyant kaygı varyantları listesine girdi. Mu varyantı WHO tarafından ilgi varyantları olarak listelenen beşinci varyant.

Belirlenen dokuz varyantın tümü, Yunan alfabesinin değişik bir harfiyle adlandırılmıştır.

İlgi varyantları:

Eta, ilk olarak Aralık 2020'de birden fazla ülkede tespit edildi.

Lota, ilk olarak Kasım 2020'de ABD'de tespit edildi.

Kappa, ilk olarak Ekim 2020'de Hindistan'da tespit edildi.

Lambda, ilk olarak Aralık 2020'de Peru'da tespit edildi.

Mu, ilk olarak Ocak 2021'de Kolombiya'da tespit edildi.

Pandemiyi daha da makûslaştırma potansiyeline sahip olduğu düşünülen dört kaygı verici varyantla ise şunlar.

Alpha, ilk olarak Birleşik Krallık'ta Eylül 2020'de tespit edildi. 193 ülkede görüldü.

Beta, ilk olarak Mayıs 2020'de Güney Afrika'da tespit edildi. 141 ülkede görüldü.

Gama, ilk olarak Kasım 2020'de Brezilya'da tespit edildi. 91 ülkede görüldü.

Delta, ilk olarak Ekim 2020'de Hindistan'da tespit edildi. 170 ülkede görüldü.

SALLA-CoV-2'nin varyantlarının rakamının zaman içinde değişmesi mümkün bir gidişat zira virüs ne kadar çok dağılırsa, değişinime uğraması için o kadar çok fırsatı vardır.

Ne kadar çok insan aşılanırsa, virüsün yaşayabileceği ve bu evrimi geçirebileceği ve bu özellikleri kazanabileceği daha az duyarlı konaklar olacaktır.