Mutasyon korkusu... Karadeniz’de vakalar neden tavan yaptı?

Mutasyon korkusu... Karadeniz’de vakalar neden tavan yaptı?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın geçtiğimiz hafta ve bu hafta paylaştığı ‘illere göre vaka sayısı’ haritasında en dikkat çeken nokta Karadeniz Bölgesi’ndeki artış oldu. Bu artışların nedeni…

Şehirlere göre olay sayısı haritasında Karadeniz Bölgesi’nde bilhassa Rize, Trabzon, Giresun, Silahlı güç ve Samsun’daki vaka artışları dikkat çekiciydi. Silahlı güç bu listede 100 bin kişi başına 228 vaka ile başı çekerken, diğer Karadeniz şehirleri Giresun (217), Trabzon (207), Samsun (202) ve Rize (200) onu izledi. Tabii ki kafalarda yüzlerce sual işaret var

Bu şehirlerde vakalar neden arttı?Karadeniz bölgesiyle diğer şehirler arasındaki bu devasa fark neden kaynaklanıyor?Sahiden bir Karadeniz değişinimi ile karşı karşıya olabilir miyiz?Olayların düşmesi için hangi tedbirler alınıyor?

Tüm bu sualleri bölgede görev yapan uzmanlara yönelttik. 

TRABZON: DÜĞÜNLER YAPILIYOR, KÖYLERDE KALABALIK ORTAMDA KALINIYOR

Trabzon Doktorlar Odası Başkanı Kibar Yaşar Güven, en büyük meselenin alınmış olan önlemlerin yeterli miktarda denetlenmemesi olduğunu söylüyor. Güven'e göre salgının artış hızında insan davranışı temel etken:

“Halk hafta sonları alışveriş yapacağım diye sokaklarda. Bu pandemi döneminde insanların çoğunun üzerine düşeni yeterince yapmadığını düşünüyorum. Cenazeler, kalabalık düğünler yapılıyor, bilhassa hafta sonları köylere gidiliyor. Köylerde aynı hanede kalabalık olarak kalınıyor. Buralarda maske ve mesafeye pek dikkat edilmiyor. Hafta başı şehre dönülüyor ve bulaş artıyor. Günümüzde aile içindeki hastalık oranlarında artma görünüyor ve bence sebebi köylere gidiş ve aynı hanelerde kalabalık olarak yaşamak."

Kibar Yaşar Güven, mevzubahis şehirlerde artan olayların değişinim ihtimalini akıllara getirdiğini belirtiyor. Güven'in olası bir hızlı bulaşı için de tedbir teklifi de mevcut: 

"Bu tipte bulaş fazla olduğu için dağılım hızlı oluyor. Karadeniz şehirleri birbirine yakın olduğu için şehirler arası hareketlenme fazla oluyor. Bu hareketlenmeyi azaltmalıyız. Şehirlere girişlerde ve şehir içinde kontrol noktalarını artırmalıyız. Hafta sonları köye gidiş ve dönüşü azaltmalıyız. Karantinaların kontrollerini ve temaslı insanların kontrollerini daha sıkı yapmalıyız."

Değişinim korkusu... Karadeniz’de olaylar neden tavan yaptı

SAMSUN: İSTANBUL’DAN GERİYE GÖÇ ALIYOR

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim Azası Prof. Dr. Oğuz Uzun, bu bölge insanlarının İstanbul’a göç verdiği ve kapanmanın olduğu bu dönemde İstanbul’dan geriye göç almış bir bölge olduğunun vurguladı ve vaka artış nedenlerinde bunu hesaba katmak gerektiğini söyledi. Ayrı olarak kapanmalarda köylere yapılan göç ve uzun kış aylarında kalabalık aile toplanmalarının da oldukça tesirli olduğunu ilave etti

Samsun Doktorlar Odası Başkanı Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Funda Neslihan Furtun da Karadeniz halkının iç içe olduğu bir hayat tarzını benimsemesi, şehirler arası gidiş gelişlerin fazla olmasının temel kapı araladığını düşünüyor. Furtun'a göre cumartesi pazar sokağa çıkma yasağını köylerinde geçirenler, köylerde daha iç içe geniş aile yemekleri gibi etkenler de vakaları artırdı.

SAMSUN’DA MUTANT VİRÜS SAYISI FAZLA

Furtun mutasyon konusuda da Samsun'da vaziyetin korkutucu olduğunu söylüyor. 

“Mutant virüsü tespit etmek için ayrı PCR-test2 kiti kullanılır ve bu test kiti rutin tüm örnekler için çalışılmaz. Mutant virüs testi çalışılmasına kuşku edilen bir test neticesi olduğunda karar verilir. Biliyoruz ki Samsun’da tespit eden mutant virüs sayısı oldukça fazla. Ve yeniden biliyoruz ki mutant virüsün hasta etme gücü aynı olsa dahi bulaştırıcılığı daha fazla. Bunun da yansımasını alanda tüm ailenin, tüm apartmanın veya semtin topluca hasta olması şeklinde görüyoruz. Elbette “Mutant virüs sebebiyle Karadeniz’de vaka sayısı artmıştır” savı bir faraziyedir. Zira bunu söyleyebilecek veriye sahip değiliz. Mutant virüsü tespit eden kitler tüm PCR laboratuvarlarında daha yaygın kullanılmalıdır” diye konuştu.

PEKİ NE YAPILMALI? 

Prof. Dr. Oğuz'a göre vaka sayılarını düşürmek için pozitif hastaların 1 hafta hastanede tutulması gerekiyor. 

“Covid-19 da hastaların takriben %80’i hastalığı çok hafif belirtilerle geçiriyorlar. Bu yüzden hastanelerde yatmıyor veya yatırılmıyorlar. Anımsasanız pandeminin ilk döneminde tüm PCR pozitif hastalar hastanelerde yatırılarak yalıtımları sağlanıyordu. Hastalık pik yaptığında biraz da yatak sayılarının yetersizliğinden bu grup hastaların ayaktan izlenmesi metoduna dönüldü. Her ne kadar hastaları hanede yalıtıyormuşuz gibi düşünsek de gerçekte bu böyle olmuyor.

Bu hastalar kalabalık hane koşularında tüm aileye evvela virüsü bulaştırıyor. Çoğu hastanın da hanelerde durmadığı toplum içine dağıldığını biliyoruz. Bunlar dolmuşta, otobüste veya alışveriş yaparken virüsü yayıyorlar, bu yüzden de olay sayıları azalmıyor. Cezayı da aslında kaidelere uyan insanlar çekiyor. O yüzden kesinlikle tüm PCR pozitif hastaların en az 1 hafta hastanelerde yalıtılmaları gerektiğini düşünüyorum.

Hastanelerde yeterli yatak kapasitesi sağlanmazsa üniversite yurtları bu iş için kolayca kullanılabilir, çünkü üniversitelerin tümü online eğitim yapıyor. Bunun için kolay bir organizasyon çalışması gerekir. Bilhassa Samsun’da ve diğer Karadeniz şehirlerinde bunu kolayca uygulayabiliriz.”

Uzman. Dr. Funda Neslihan Furtun ise son veriler ışığında Doğu Karadeniz şehirleri için Samsun da dahil olmak üzere kısıtlamaların şehir ve kazalar arası yolcu kısıtlaması gibi daha kökten önlemlerin alınması gerektiği görüşünde.

GİRESUN: ŞEHRE GELEN KONUKLAR GERİ DÖNMEDİ

Giresun Doktorlar Odası Başkanı Selami Oktay “Giresun’da bulaş artışının öncelikli nedenleri toplumsal yaşam özellikleri” diyor ve ilave ediyor: “Başka bir deyişle işi gereği merkezde oturan Giresunlu çalışanlar, memur işçi pandemi sürecinde köy, semt yayla gibi kırsal asli yaşamlarından hiçbir zaman kopmadılar. Dolayısıyla hafta sonu şehir kısıtlamalarından kaçıp denetimsiz kırsalda korunaksız, umarsız sosyalleşmeye devam ediyorlar. Yine halkın sevinçli ve kederli günlerinde arkadaşlık ve akrabalık ilişkilerinde kalabalık ve yakın temaslı olarak yaşıyorlar.”

Oktay, aile hekimliklerinden alınan enteresan bir veriyi de bizlerle paylaşıyor: 

“Verilere göre değişik şehirlerde yaşayan fındık hasadı veyahut ziyaret emelli şehrimize gelen Giresunluların bir bölümü geri dönmedi. Vaka artışlarının mutasyona bağlı olduğunu gösteren bir data yok ancak ilimizde kimi hastalarımıza varyant virüs tanısı kondu” diyor.

Selami Oktay, Giresun’da vaka sayısını azaltmak için alınan önlemleri de şöyle sıralıyor:

Giresun’da vakaları azaltmak için il pandemi heyetinin kaidelerine uygun olarak köy ve yayla çıkışları yasaklandı.Yoğunluk gösteren caddeler HES koduyla dolaşıma açıldı.Düğün, nişan ve cenaze gibi sosyal faaliyetlerdeki denetimler kaidelere bağlandı.Belediyelerin yaptığı cenaze duyuruları yasaklandı.