Normalleşmenin kıyısındaki 5 il... Bu başarının sırrı ne?

Normalleşmenin kıyısındaki 5 il... Bu başarının sırrı ne?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ‘illere göre vaka sayıları’ haritasını bizlerle paylaşıyor. Bu haritada dikkatleri çeken önemli bir nokta ise bazı doğu ve güneydoğu illerindeki vaka azlığı. Peki…

Karadeniz'de bir hayli şehirde olay sayıları yüz binde 200'ün üzerine çıktı. Mevzubahis yerlerde ekstra tedbirler uygulanmaya başlandı. Ancak pozitif örnekler de var. Vaka sayısı yüz binde 10’un altında olan Hakkâri (3.21), Şırnak (3.91), Muş (8.51),Batman (8.71), Van (13.92) başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu’da kimi şehirler Covid'e karşı başarısıyla dikkat çekiyor.

Bu şehirler başarısını neye borçlu?Sıhhat Bakanlığı’nın tedbirleri dışında ek önlemler uygulanıyor mu?Bu şehirler normalleşmeye hazır mı?

Tüm bu sualleri ve merak edilen her şeyi bölgedeki yetkililere yönelttik.

HAKKARİ

KENDİ LABORATUVARIMIZI KURDUK

Hakkâri, haritadaki 3.21 oranı ile en düşük vaka sayısına sahip şehir unvanına sahip. Hakkâri Valisi İdris Akbıyık'a göre bunun en ehemmiyetli nedeni yurttaşların maske, mesafe ve hijyen kaidelerine uymaları. Akbıyık, Hakkâri halkının sokakta %97’lerde maske takma oranı olduğunu belirtiyor.

"Hudut kapılarında ciddi tedbirler aldık" diye konuşan Akbıyık, Türkiye’de şehir girişlerinde kontrol yapmaya başlayan ilk şehirlerden de biri olduklarının vurguluyor.

Vali Akbıyık diğer tedbirleri şöyle anlatıyor:

"Türkiye’de ilk korona vakası görülür görülmez, Hakkâri Devlet Hastanesi’nde biz kendi laboratuvarımızı hızlı bir şekilde kurduk ve yapabildiğimiz kadar çok test2 yaptık. Burada en ehemmiyetli şey filyasyon oldu. Tüm sıhhat personelimiz alanlara çıktı ve filyasyondaki muvaffakiyet da vakaların düşük olmasına büyük oranda katkı sağladı.”

Normalleşmenin kıyısındaki 5 il... Bu başarının sırrı ne

EN ZORLU KONU: DÜĞÜNLER VE TAZİYELER

Vali Akbıyık, ilk başlarda en zorlanılan konunun ise düğünler ve taziyeler olduğunu söyleyip ilave ediyor:

“Düğünlerde hızlı bir şekilde netice aldık fakat taziyelerde zorlandık. Bunun da önüne yeniden sıkı ikazlar ile geçebildik. Örneğin bir yurttaşın cenazesi olduğunda polis cenaze sahibini arıyor, taziye yapmayın diyor. Namazı kıldıran imam da aynı tavsiyede bulunuyor. Tabii denetimler de çok sıkı. Ara ara ceza yazmak vaziyetinde da kalıyoruz."

Nüfusun oranla az olmasının filyasyon çalışmalarına pozitif tesiri olduğu görülüyor. Vali Akbıyık, bir kişide koronavirüs görüldüğünde o kişinin bağlantıda olduğu herkese test2 yapıldığını anlatıyor. Şimdiye kadar 6 bin civarında Hakkarili de aşı oldu. 

HAKKARİ NORMALLEŞMEYE HAZIR

Peki şehir kademeli normalleşmeye hazır mı? Vali Akbıyık'a göre cevap çok net bir 'evet'.

“Köy okulları açıldı. Diğer konularda da tüm kuruluşlar ve Hakkari halkı olarak hazırız. Burada ehemmiyetli olan başarıyı devam ettirebilmek. Zira mutant virüsler çıktı ve çok hızlı dağılıyorlar. Hakkari’de de mutant virüs görüldü fakat çok hızlı şekilde kontrol altına alındı.”

MUŞ

POZİTİF OLAYLARA EN GEÇ ÜÇ SAATTE ERİŞİLİYOR

Muş 8.51’lik oranı ile en az olay sayısına sahip şehirler arasında bulunuyor. Muş'ta bölge sıhhat yetkilileri de şehrin olay başarısında ilk sıraya yurttaşları koymakta.

Bölgede görev yapan sıhhat yetkililerinden aldığımız bilgiye göre Doğu Anadolu’nun engebeli ve zor arazisinde erişimin zor olmasına karşın filyasyon çalışmalarındaki yoğun çalışma da başarının nedenlerinden biri. 

Sıhhat yetkilileri, olay sayılarının düşük olmasının diğer sebeplerini ise şöyle sıraladı:

Muş’ta yeni uygulamalar en önden izledi.Şehirler arası yolcularda kontrol noktaları oluşturulan ilk yerlerden birisi Muş idi.Olay sayılarının arttığı köy veyahut beldelerde tam kapanma yapıldı, bölge hatıranda karantinaya alındı. Jandarma karantina müddetinde köyün dışında bekledi.Test2 konusuna gelince, hastanelere müracaat eden herkesten hızlıca test2 alınıyor ve test2 neticesi pozitif çıkarsa en geç üç saat içinde o kişiye erişiliyor ve rehabilitasyonu başlatılıyor.” VAN

9 AYRI NOKTADA 24 SAAT KONTROL

Van da 13.92 olay oranı ile normalleşmeye en yakın duran şehirlerimiz arasında bulunuyor. Van Valisi Mehmet Emin Bilmez'e göre olayların az olmasının ilk sebebi sıhhat çalışanlarının fedakarlıkları. 

Vali Bilmez, başarıyı getiren yöntemi şöyle özetliyor:

"Filyasyon ekiplerinin birebir alanda olması, jandarma ve polisin denetimlerinin çok sıkı olması ayrı olarak ehemmiyetli etkenlerden birisi. Şehrimizin 9 ayrı noktasında 24 saat asalına göre yol kontrolü yapılıyor. Bu kontrollerde Covid-19 testi pozitif olan hastalar, yalıtımda olması şart olan temaslılar yakalanıyordu. Bu uygulamamız olay sayılarımızın azalmasına büyük katkı sundu.” 

'EN ÇOK BULAŞ SAĞLIK KURUMU ÖNÜNDEYDİ'

İlk günlerde hastaneye müracaat eden yurttaş sayısı 2000'lerde olduğunu söyleyen Vali Bilmez öne çıkan bir başka kritik tedbirin de vurguluyor:

"En çok bulaşın olduğu yer sağlık kurumu önleriydi. Acil çağrı merkezi kurduk ve hastalık belirtisi olanların çağrı merkezine erişmesi sağlandı. Bu uygulamayla günlük hastaneye müracaat 2000’den 200’e kadar düştü. Şahsi kanım Van’daki başarıya bunun ciddi bir katkısı oldu.”

Normalleşmenin kıyısındaki 5 şehir... Bu başarının sırrı ne

Bilmez sözlerini Van'ın belli bir oranda normalleşmeye artık hazır olduğunu söyleyerek bitirdi. 

ŞIRNAK

'KARARLARI MERKEZDEN DEĞİL YERİNDEN ALDIK'

537.000’in üzerinde nüfus var, Türkiye’de hane başına düşen en yüksek kişi sayısına sahip, Habur Hudut Kapısı sebebiyle insan hareketliliği çok... Şırnak tüm bu dezavantajlara rağmen pandemi süresince vaka sayısını nasıl kontrol altında tutmayı muvaffak oldu? 

3.91’lik oranı ile en düşük vaka görülen 2. il olan Şırnak'ın İl Sağlık Müdürü Op. Dr. İsmail Başıbüyük'e göre başarının tek bir izahı yok. 

“Başarımızın bir sırrı varsa, hızlı karar alma, iyi bir alan ekibi, toplumun sağlık inanç ve algılarını iyi çözümleme ve bu analizler doğrultusunda topluma dayalı müdahaleler yapmaktır” diyen Başıbüyük kararları merkezden değil yerinde aldıklarını vurguluyor. 

Normalleşmenin kıyısındaki 5 il... Bu başarının sırrı ne

Dr. İsmail Başıbüyük vaka sayılarında tesirli olduğunu düşündüğü uygulamaları şu şekilde ayrıntılandırdı.

Vaka sayısının artmaya başladığı kazalarda bütün merkez idare ekibi olarak kriz masası toplantılarını o kazalarda toplamaya başladık ve müdahalelerimizi mahalli ihtiyaç ve dinamiklere göre belirledik.Uygulamalarımıza bilhassa kanı önderleri ve nüfusu olan insanları katarak toplumsal mobilizasyon kampanyaları başlattık ve toplumun katılımını sağladık.Özellikle vakaların yoğun olduğu kazalarda maske, mesafe ve temizlik ile ilgili toplumu bilgilendirmek emeliyle saha bilgilendirme ekipleri oluşturduk. Bu ekipler, özellikle esnaf esnaf dolaşarak vatandaşlara COVID-19 ile mücadelede farkındalık oluşturdular. Ayrıca il genelinde kurduğumuz mobil ekiplerle semptomu olan temaslılardan evinde numune aldık ve bu kişilerin hastaneye giderken yapacağı olası teması sınırlandırdık.Yine mobil ekipler sayesinde pozitif vakanın çıktığı semtlerde semptom taraması yaptık. Böylelikle, yakıntısı olanların toplum içerisinde rahatça dolaşmalarının önüne geçtik. 

'NORMALLEŞME SÜRECİNE HAZIRIZ'

Şırnak’ın normalleşme sürecine hazır olduğunu müjdeleyen İsmail Başıbüyük, “İl Pandemi heyetimizi topladık ve normalleşme konusunda önlemleri tartıştık ve çeşitli kararlar aldık. Özellikle okulların açılacağını düşünerek Ulusal Eğitim Müdürlüğümüzle yakın işbirliği içerisinde olmayı ve tedbirleri sıkılaştıracağımızı kararlaştırdık” diye önümüzdeki süreci anlatıyor.

figure class="rhd-article-news-img-wrapper">Normalleşmenin kıyısındaki 5 il... Bu başarının sırrı ne

'SAHA DENETİMLERİ ÇOK SIKI TUTULDU'

Şırnak Valisi Ali Hamza Pehlivan da sürecin en başında günde yaklaşık 2 bin aracın giriş çıkış yaptığı ‘Habur’ sınır kapısında Sahra Hastanelerinin kurulmasının tesirli olduğu görüşünde. 

Pehlivan, Türkiye’de en az olay sayısında 2. şehir olmalarının sorumluluklarının daha da arttığını belirtiyor:

"Rakamların tekrar yükselmemesi için rehavete kapılmadan daha fazla denetim yapmaya ve vatandaşlarımızı bilinçlendirmeye, yönlendirmeye devam ettik. Kapalı olan işletmeleri tekrar açabilmemiz için bu hassasiyeti kesin sürdürmemiz gerekiyor." 

BATMAN

FÄ°LYASYON SÜREMÄ°Z VASATİ 5 SAAT

Batman Valisi Hulusi Şahin, 8.71’lik oranı ve şehirdeki başarının altında yatan nedenlerini şöyle sıralıyor: Güçlü filyasyon, temaslı ve olay yalıtım süreçlerini hassasiyetle yürütmek, filyasyon süresinin kısa olması.

Normalleşmenin kıyısındaki 5 şehir... Bu başarının sırrı ne

Yetkililer olay azlığını aldıkları aşağıdaki aksiyonlara bağladı:

Hasta ve temaslı takibini sağlık personelleri gözetiminde günlük yapmak, filyasyon süremizin düşüklüğü ile erken ve hızlı rehabilitasyona başlamak, hastalara ve temaslılara haneden çıkmadan rehabilitasyon ve test2 imkânı sunmak, sağlık kurumu rehabilitasyonu gerekenleri hızlı bir şekilde hastaneye transferini sağlamak.Olay ve temaslıların hanede denetimlerini günde 2 kez sürekli yapmak.

Vali Şahin'e göre temaslı vasatin±n yüksek olması ve alınan numunelerde test2 pozitiflik oranının düşüklüğü başarının göstergelerinden. Batman’da filyasyon süresinin ortalaması 5 saat, temaslı vasati ise 7 kişi. Test2 pozitifliği oranı ise %3 bandında.

27 NOKTADA NUMUNE VERME MERKEZLER HEYETTİ

Batman’da olay sayılarının az olması ve kısıtlamaların olması sağlık kurumu başvurularının ve dolayısıyla test2 sayılarını azaltan unsurlardandı. Vali Şahin, bunun önüne geçebilmek isim±na ilde 27 noktada numune verme merkezleri oluşturduklarını bildirdi. Yapılan günlük test sayısı ise 300 bandında.
Batman, Bilim heyetinin önerileri doğrultusunda mevcut koşullara göre normalleşme isim±mlarını kademeli olarak atmaya hazır.