Otomobil kredi vadelerinde indirim kararı! Piyasa ve fiyatlar nasıl etkilenir? | 6 SORU 6 YANIT

Otomobil kredi vadelerinde indirim kararı! Piyasa ve fiyatlar nasıl etkilenir? | 6 SORU 6 YANIT

Bankacılık Tertip Etme ve Sorgulama Müesseseyi’nun vasıta kredilerindeki makro ihtiyati tedbirleri otomobil piyasasını derinden salladı. Müessese, otomobillerin son fatura kıymetlerine göre…

Bankacılık Tertip Etme ve Sorgulama Müesseseyi’ndan yapılan açıklamaya göre kredi kartlarında taksitlendirme vakitlerinin, basılı ve külçe halinde olmayan kuyumla alakalı tüketmelerde 6 aydan 3 aya, mobilya ve elektrikli eşya alımlarında 12 aydan 9 aya indirilmesine karar verildi. Kararda en çok dikkat toplayan ise harcayıcılara binek taşıt edinimi emeliyle kullandırılacak vasıta kredilerinin vade sayılarındaki eksilme oldu.

Buna göre, son fatura kıymeti 120 bin lira ve altında olan vasıta alımı emeliyle kullandırılan kredilerde vade 60 aydan 48 aya düşürüldü. Son fatura kıymeti 120 bin liranın üzerinde olup 300 bin liranın üzerinde olmayan vasıta alımı emeliyle kullandırılan kredilerde ise vade hududu 48 aydan 36 aya indirildi.

Son fatura kıymeti 300 bin liranın üzerinde olup 750 bin liranın üzerinde olmayan vasıta alımı emeliyle kullandırılan kredilerde de vade 36 aydan 24 aya çekildi.

Otomobil kredi vadelerinde indirim kararı Piyasa ve fiyatlar nasıl etkilenir | 6 SORU 6 YANITGrafik: Harun Elibol

KREDİ MEBLAĞININ VASITA BEDELİNE OLAN ORANI DA TERTİP EDİLDİ

Kredi meblağının aracın bedeline oranında da üst hudutlar belirlendi. Buna göre; fatura kıymeti 120 bin lira üzerinde olup 300 bin liraya kadar olan vasıtaların satış bedellerinin yüzde 50’si, 300 bin lira ile 750 bin liraya kadar olan vasıtaların satış bedellerinin yüzde 30’u, 750 bin lira ile 1.5 milyon lira arasında olan vasıtaların satış bedellerinin yüzde 20’ye kadar olan kısmı kredilendirilebilecek. 1,5 milyon lirayı aşan vasıtaların satışında ise kredi kullanılamayacak.

• Peki alınan bu kararın otomobil piyasasına yansımaları nasıl olur?
• Bu karar sektörde en çok arz gören 50-150 bin lira arasındaki taşıtlara alakayı eksiltir mi?
• İkinci el ve sıfır vasıtalarda maliyetler çoğalır mı?

arabam.com Pazarlama Direktörü Dr. Naim Çetintürk ve EBS Danışmanlık Genel Müdürü Erol Şahin ile vasıta kredilerindeki vade indirimine dair her şeyi konuştuk.

Böyle bir kararın alınmasını neye bağlıyorsunuz?

Naim Çetintürk: Kredi vadelerinde hakikatleştirilen bu indirim çok büyük olasılıkla daha doğru ve balanslı bir tüketimin asıllaştırılması emeliyle alınan bir tedbir olarak karşımıza çıkıyor. Makroekonomik sayılara baktığımız zaman burada otomotiv piyasasının özellikle ithal vasıtalarda cari sarihe sebebiyet verebilecek bir seviyede olmasının önüne geçilmesi tasarlanmakta.

Erol Şahin: Bu kararı büyüyen ve cari sarih kaynağı olarak da görülen otomotiv pazarını ve artan kredi hacmini soğutma çabası olarak görebiliriz. Her ne kadar otomotiv pazarı Türkiye’nin ihracatının yüzde 16-20 byeminini uzun senelerdir karşılıyor olsa da özellikle otomobil pazarımızın yüzde 60'ı, toplam pazarımızın ise yüzde 57'si ithal taşıtlardan oluşmakta. Bu bağlamda gerek kredi vadeleri gerekse kredi bedelleri kesintisiz bir aktüelleme altında kalıyor.

Otomobil kredi vadelerinde indirim kararı Piyasa ve fiyatlar nasıl etkilenir | 6 SORU 6 YANIT

'SIFIR VASITALARIN SATIŞINDA DÜŞÜŞ OLACAKTIR'

Peki 12'şer aylık vade indiriminin taşıt piyasasına yansıması nasıl olur?

Naim Çetintürk: Vadelerin düşmesinin özellikle sıfır vasıtaların satışında otomobil piyasasına kazanç düşüşü olarak yansıması beklenebilir. Ancak bununla birlikte özellikle döviz kurunun otomobil maliyetlerini, faiz oranlarıyla şartlarının da satın alma kararını etkilediği bir etrafta bu tip bir vade farklılığı, özellikle daha uzun vadeli kredi kullanmayı düşünen görece makul bütçeli harcayıcılar için sıfır km taşıt satın almayı biraz daha zorlu hale getirecektir.

Erol Şahin: Pazarda kullanılan kredilerin büyük kısmının 24-36 ay arasında olduğu düşünüldüğünde ilk etapta ciddi bir tesiri olmayacaktır, ancak ilerleyen yarıyılda tesirinin çoğalacağı kesin.

Heyetin açıklamasına göre, son fatura kıymeti 120 bin lira ve altında olan vasıta alımı emeliyle kullandırılan kredilerde vade 60 aydan 48 aya düşürüldü… Sektörde en çok arz edilen vasıtalar bu sınıf aralığı mı?

Naim Çetintürk: Sıfır km tarafında harcayıcılar olası olabildiğince ÖTV’den en az etkilenen vasıtaları seçim etme meylinde. Keza biz de sayılara baktığımızda, duyuruya koyulan vasıtaların vasati yüzde 29’unu 50 bin ile 100 bin lira aralığındaki vasıtalar, vasati yüzde 26’sını 100 bin ile 150 bin lira aralığındaki vasıtalar oluşturuyor.

Bu maliyet aralığındaki vasıtalarda vadenin 48 aya inmiş olması satışları negatif istikamette etkileyebilir. Taksit imkânlarının eksilmesiyle acil lüzumlar dışında arzlar ötelenebilir. Harcayıcı biraz daha birikim yapıp, elde ettiği birikim sayesinde taşıt alımına yönelebilir.

Hem sıfır hem de ikinci el piyasası zati pandemiyle birlikte büyük bir darbe almıştı. Yeni yeni hareketlilik yaşanırken, böyle bir karar sonrası taşıtlardaki maliyetlerde çoğalış kollanır mı? Misalin 120-300 bin lira arası vasıtalarda 48 ay vade yapılıyorken şimdi 36 ay vade yapılıyor olacak… Bu maliyet aralığındaki vasıtaları önümüzdeki aylarda neler bilave ediyor?

Naim Çetintürk: Bu tip bir farklılık, taşıt maliyetlerini çok fazla etkilemeyecektir. Çünkü sıfır otomobil maliyetlerini belirleyen etkenler arasında gerek Türkiye’de üretilen, gerekse yurt dışından ithal edilen taşıtlardaki imalin seyri ve stok talebinin gidişatı, döviz maliyetlerindeki metamorfozla kredi ve faiz oranları ana etmenler olarak öne çıkıyor. Ödeme şartlarında reelleştirilecek metamorfozların otomobil maliyetlerine yansımasını çok bilave etmiyoruz.

Otomobil kredi vadelerinde indirim kararı Piyasa ve fiyatlar nasıl etkilenir | 6 SORU 6 YANIT

Son bir- iki aydır daha çok hangi sınıf taşıtlara arzlar var?

Naim Çetintürk: Yalnızca son bir-iki aydır değil reelinde ne yazık ki kumpaslı olarak çoğalış gösteren otomobil maliyetleri sebebiyle daha çok maliyet aralığı sıfır vasıtalarda 200 bin liraya kadar olan, ikinci elde ise 100 ile 150 bin lira byeminindeki vasıtaların çok süratli satışının asıllaştığını görmekteyiz.

Bununla birlikte özellikle B ve C segmentindeki vasıtalarda sıfır km tarafında daha fazla yoğunlukta arz olduğunu söylemek olası. Buradaki en ehemmiyetli mazeret ise yükselen otomobil maliyetleri sebebiyle harcayıcının var olan taşıtını satıp parasal olarak daha az etkilenecekleri maliyet seviyelerindeki vasıtaları satın alma isteği.

Erol Şahin: Ne yazık ki ülkemizde seçimleri belirleyen ana unsur alım eforu ve dolayısı ile ÖTV matrahı oluyor. En çok seçim edilen vasıtaların yüzde 80 ÖTV diliminin altındakiler olduğu söylenebilir. Seçim edilen marka ve modellere bakıldığında ise ilk 5 sırada yerli yapım modellerin yer aldığını görüyoruz.

'SONBAHARA KADAR OTOMOBİL MALİYETLERİ DÜŞMEZ, DAHA DA ARTABİLİR'

Peki tüm bu büyümeler istikametinde ikinci el ve sıfır otomobil piyasasını sonbahar aylarında neler bilave ediyor? Maliyetler düşer mi yoksa daha da çoğalır mı?

Naim Çetintürk: Maliyetleri belirleyecek olan parametreler ağırlıklı olarak yapım seviyeleri, yapım seviyelerinin ne biçimde olacağı, aidatlandırmada gerçekleşebilecek farklılıklar, faiz oranları ve döviz tarafındaki hareketler. Genel olarak bu dört etken otomobil piyasasındaki maliyetlerin belirleyicisi olacak. Sonbaharda, yaz aylarında asıllaşacak hareketliliğin az da olsa devam edebileceğini düşünüyoruz. Ancak burada özellikle döviz maliyetleri oldukça ehemmiyetli, rastgele bir anormallik olmadıkça maliyetlerde çok büyük bir çoğalış bilave etmek olası değil.

Erol Şahin: Senenin ilk 5 ayında daralan ikinci el taşıt piyasası, bayram evveli bir nebze hareketlenme göstermekte. Ancak yeniden de geçen sene tutulan 700 bin adet üstü sayılara erişilmesi kolay olmayacak. Maliyetlerde oluşan çoğalış öncelikle 2018 senesinin ikinci yarısından 2019 senesinin sonuna kadar yatay geçen yarıyılın birikmiş boşalımı ve artan yüksek arz eşliğinde 2020 senesinin ilk yarısında başladı.

Elbette yüksek enflasyon olan bir ekonomide maliyetlerin sabit kalmasını bilave etmek de yanılgı olur. Maliyetler, piyasa istenen seviyeye gelmese bile bu ölçekte artmaya devam edecektir. Sıfır taşıt pazarı senenin başında konulan 750 bin üstü gayeyi görecek biçimde gitmekte, ancak muhtemel bir ÖTV çoğalışı ya da bir kur saldırıyı tüm hesapların yine yapılmasına sebep olabilir.

Borsada kolay operasyon ve düşük kurul için tıklayın