ÖZEL | Tıp tarihine geçen 'Ceren bebek' 22 yıl sonra konuştu: Duyunca gözlerim doldu

ÖZEL | Tıp tarihine geçen 'Ceren bebek' 22 yıl sonra konuştu: Duyunca gözlerim doldu

"Haberi dinleyince çok heyecanlandım, kolladım doldu. Sağlık Kurumu günlerim geldi usuma. Bu insanlar olmasa şu an yaşamıyor olacaktım..." Amerika Birleşik Devletlerinden gelen "Domuzdan, insana kalp

Amerika Birleşik Devletlerindeki Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden dünyayı heyecanlarından bir haber geldi.
Geçtiğimiz Eylül ayında domuzdan insana böbrek nakli yapmayı başaran bilim insanları şimdi de kalp nakli işlemini zaferle reelleştirdi.

Harekât, dünyada ilk kere genetiği değiştirilmiş bir domuzdan alınan kalbin insana nakledilmesiyle de tarihe geçti.

Geçtiğimiz eylül ayında, New York Üniversitesi'nde bir domuzdan, insana böbrek nakli yapıldı. Operasyon İlk kere bir hayvandan insana uzuv nakli olmasıyla tarihe geçmişti.

ÖZEL | Tıp tarihine geçen Ceren bebek 22 yıl sonra konuştu: Duyunca gözlerim doldu

Geçtiğimiz eylül ayında, New York Üniversitesi'nde bir domuzdan, insana böbrek nakli yapıldı. Operasyon İlk kere bir hayvandan insana uzuv nakli olmasıyla tarihe geçmişti.

Şimdiye kadar sadece kalp kapakçığından faydalanılan domuz, kalp nakli bekleyen Türkiye'deki bin 290 birey gibi, dünya genelinde milyonlarca insan için de umut ışığı oldu.

1999'DAKİ İLK DOMUZDAN KALP KAPAKÇIĞI NAKLİ

İnsana en yakın genetik kodları taşıyan domuz, uzuv nakli çalışmalarında senelerdir kullanıyordu. 1999 senesinde de Türkiye'de domuz kalp kapakçığından, biyolojik kapak nakilleri yapılmaya başlandı. İlk harekâtı geçiren ise o zaman 7 aylık bir bebek olan, doğuştan akciğere giden atar damar ile kalp kapağı olmayan Ceren Toker oldu.

2 BİN 500 DOLARA GETİRİLMİŞ

Kalbinden rahatsız 7 aylık Ceren, 1999 senesinin ortalarında, Amerika Birleşik Devletlerindeki özel çiftliklerden 2 bin 500 dolara getirtilen domuz kalp kapakçığı ile hayata dönmüştü. Harekâtı ise Ege Üniversitesi Hastanesi'nde o zaman Doçent olan Dr. Alp Alayunt reelleştirmişti.

"BABAM VE BU BİLİM İNSANLARI OLMASA BEN OLMAYACAKTIM"

Şimdi 23 yaşında genç bir anne olan Ceren Toker "Amerika Birleşik Devletlerindeki haberi dinleyince çok heyecanlandım, gözlerim doldu. Sağlık Kurumu günlerim geldi usuma. Bu gibi büyümelere sonuna kadar güveniyorum ve hastalananlar da hiç kararsız etmemeli. Bu bilim insanları olmasa, babam o zamanlar bu kadar cesur davranmasa ben şu an yaşamıyor olabilirdim. Negatif bir tesirini de hiç yaşamadım. Bu gibi bilimsel çalışmaların önü açılmalı" diye konuştu.

ÖZEL | Tıp tarihine geçen Ceren bebek 22 yıl sonra konuştu: Duyunca gözlerim doldu

BABA HALİL TOKER: BANA HARAM OLDUĞUNU SÖYLEDİLER

Kızını yaşatmak için varını yoğunu ortaya koyan baba Halil Toker o yarıyıl parasal güçlüklerin yanı gizeme 'domuz haramdır' diye yakın etrafından gelen baskıyı da anlattı.

Baba Toker "O zamanlar kuruyemiş dükkânı olan bir esnaftım. 1999 senesindeki koşullar da ne yazık ki şimdiki gibi değildi. Paran varsa operasyon oluyordun ve o zamanlar çok uğraştık. Tam varlığımı çocuğumun yaşaması için tükettim. Domuz kalp kapağı Amerika’dan o zamanın parasıyla 4 milyar liraya gelmişti ve oldukça büyük bir paraydı. O zamanlar bana kalp kapakçığı domuzdan alındığı için, haram olduğunu söylüyorlardı. Ben de domuz veya başka hayvan hiç ehemmiyetli olmadığını söyledim. Bu ehemmiyetli bir büyümeydi ve insan hayatı mevzubahisiydi. Bu nedenle başka bir açıklaması yoktu" dedi.

“ÇOCUĞUM YAŞASIN PARAM GİDERSE GİTSİN”

Toker yaşadıklarını şöyle anlattı;

"Tam hekimlerimize de çok teşekkür ediyorum, çok destekçi oldular. Bizi Emin Alp Alayurt yönlendirdi. Kızımı ilk başta sağlık kurumunda bir çocuk hekimine götürdüm ve kalbinde üfürme olduğunu söylediler. Manisa’ya gönderdiler. Oradaki hekim ise Emin beye yönlendirdi ve bu işin azıcık maliyetli olacağını söyledi ama ben peşini vazgeçmedim. 'Çocuğum yaşasın yeter ki, param giderse gitsin' dedim"

Türkiye'de, 2 bin 376 birey karaciğer, 22 bin 775 birey böbrek, 1290 birey kalp, 285 birey pankreas, 157 birey akciğer, 8 birey böbrek-pankreas, 2 birey kalp kapağı, 1 birey ince bağırsak olmak üzere toplam 26 bin 894 birey uzuv nakli bekliyor.

 

ÖZEL | Tıp tarihine geçen Ceren bebek 22 yıl sonra konuştu: Duyunca gözlerim doldu

Türkiye'de, 2 bin 376 birey karaciğer, 22 bin 775 birey böbrek, 1290 birey kalp, 285 birey pankreas, 157 birey akciğer, 8 birey böbrek-pankreas, 2 birey kalp kapağı, 1 birey ince bağırsak olmak üzere toplam 26 bin 894 birey uzuv nakli bekliyor.

 

"Benim çocuğumun yaşaması mevzubahisi olduğu için hiç kararsız etmedim. Hekimimiz benimle konuştu ve bir deney yapmak istediklerini söyledi. 3 kez anjiyo oldu ancak açılmadı, başka dermanımız zati yoktu ve uzmanlarımız neyi uygun görüyorsa onu kabul ettik. Kızımın hastalığında ben de neredeyse kalp hekimi oldum"

Prof. Dr. Bingür Sönmez: Domuzdan nakil sınaması uzuv nakilleri için çok büyük bir ümit kaynağı. Burada iki tehlike var. Biri erken yalanlama, ötekiyi ise kronik yalanlama. Beden, uzvu 4 gün içinde yalanlarsa erken yalanlama oluyor. Şu an için bu vakit aşılmış gibi görünüyor ve kronik yalanlama dönemine giriliyor. Şayet hasta 3 ay içinde yalanlamazsa zafer üstüne zafer demektir. Domuzun ömrünün az, ihtiyarlama süratinin ise çok fazla olması bir değişik tehlike.

Ceren'in geliştikçe kapakçığın minik kalmaya başladığını ve bu yüzde yeni harekâtlar geçirdiğini de anlatan Baba Toker "Ben çocukluk senelerimde komşumun çocuğunun can verdiğini gördüm. O zaman kalp operasyonu olamadığı için ve olanağı olamadığı için çocuk can verdi. Keşke ihtimalim olsaydı da onu da iyileştirebilseydim. Kendi çocuğumu operasyon ettirdikten sonra usumda hep bir sual vardı: Acaba bir daha rahatsızlanırsa nasıl operasyon ettirebilirim… Hep bunları düşünerek yaşadım" diye konuştu.

Gözden KaçmasınDomuzdan insana kalp naklini uzmanlara sorduk: Organ naklinde müthiş dönemeçDomuzdan insana kalp naklini uzmanlara sorduk: Uzuv naklinde muhteşem dönemeçHaberi görüntüle

“UZUV NAKLİ BEKLENEN ORANDA DEĞİL”

Dünyada uzuv naklinin hâlâ beklenen oranda olmamasına değinen Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Balkanay da "Uzuv kıtlığı bilim insanlarını farklı yollar demeye itiyor" dedi.

Uzuv nakli yalnızca bir nakil değildir, bir can naklidir. Beyin vefatı reelleşmiş bir bireyin uzuvlarını başka bir bireye nakletmek bir can işidir. Baktığımızda biz ülke olarak yılda kalp naklinde 100 sayısını aşamadık. Bunun bence iki temel nedeni var. Birincisi donör yetersizliği, ikinci neden de merkezlerin sayısal, kalite olarak yetersizliği

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Balkanay

Amerika Birleşik Devletlerindeki harekâtta kullanılan domuzun, rastgele bir yerden alınan hayvan olmayıp, bu nakil için özel yetiştirildiğine dikkat toplayan Balkanay "Umarız ki son nakil bilimin hangi noktaya geldiğini gösteren delillerden biri olur. Bilim insanları hayvan grupları arasında da nakil hakikatleştiriyor. Bu nakillerde hangi genlerin yok edilmesi gerektiği gibi noktalara bakılıyor. İşte bu evreler sonucunda şempanzeden bir insana uzuv nakli yapılıyor. Kısaca ‘naçarlık’ gidişatta bu nakiller yapılıyor. Bu son nakli de naçarlığın verdiği bir fırsat gibi görmek gerekli, umarım pozitif cevap verir" diye konuştu.

Prof. Dr. Melih Akıl: Uzuv nakillerinde kalp nakli, gereksinimi karşılamıyor. Zira böbrek ve karaciğerde hasta can verdikten sonra uzvu süratlice alabilirsiniz ancak kalpte yalnızca beyin vefatı asıllaştırıldıktan ve kalp işlevleri bozulmamış ise uzuv alınabiliyor. Yapay kalp ise hudutlu bir vakit kullanılabiliyor. Ancak bir hayvandan nakil olduğunda bu ayarlanabilir, zira bedene geçim sağlıyor. Dolayısıyla bu olay uzuv nakillerinde en ehemmiyetli viraj.