Pfizer/BioNTech aşısı hakkında merak edilenler | 14 SORU 14 YANIT

Pfizer/BioNTech aşısı hakkında merak edilenler | 14 SORU 14 YANIT

Dünya genelinde pek çok ülkenin sipariş ettiği ve uygulamaya başladığı Pfizer/BioNTech aşısının uygulanmasına 2 Nisan haysiyetiyle Türkiye'de de başlandı. İşte BioNTech aşısı hakkında kamuoyunun…

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca'nın "2 milyon 800 bin doz BioNTech aşısı elimizde. 10 gün içinde bu sayı 4,5 milyona erişecek. Bu aşı her şehirde emin sağlık kurumularda uygulanacak" laflarıyla duyurduğu Pfizer/BioNTech aşısında uygulama başladı.

İlk dozları 2 Nisan’da kollarla buluşan BioNTech aşısı, ülkemizde bir müddettir uygulanmakta olan Sinovac aşısı gibi inaktif aşılardan farklı olarak mRNA teknolojisi ile üretiliyor. Başta bu teknolojinin detayları olmak üzere BioNTech aşısı hakkında uslarda bir hayli sual beliriyor:

BioNTech aşısının faalliği nedir?Varyantlara karşı gözetiyor mu?Buluşma alırken dikkat edilecekler neler?İkinci doz ne zaman oluyor?Avrupa ülkelerine girmek için BioNTech aşısı mı olmak gerekiyor?

Tüm bu suallerin ve kafanıza takılan değişik mevzuların yanıtlarını haberimizde bulabilirsiniz. 

Pfizer/BioNTech aşısı hakkında merak edilenler | 14 SORU 14 YANIT

Aşının faallik seviyesi nedir?

Pfizer/BioNTech Covid-19 aşısının faallik oranı Kasım ayında 44 bin şahıs üzerinde yapılan muayenehane araştırmalar neticeyi yüzde 95 olarak açıklanmıştı. 1 Nisan tarihinde Pfizer ve BioNTech'ten yapılan ortak açıklamayla aşının faallik oranı yüzde 91,3 olarak aktüellendi. 

BioNTech aşısının depolama ve uygulama biçimi değişik mi?

Ambarlarda 0'ın altında 80 derecede saklanan, nakliye esnasında da özel donanımlarla soğuk zincir kırılmadan bir yerden diğerine götürülen aşılar, uygulanacağı zaman evvel oda sıcaklığında bekletiliyor ardından aşılamaya geçiliyor. BioNTech aşı şişesi Sinovac'tan farklı olarak uygulanmadan evvel 10 kere çevriliyor. Bir şişeden 6 doz uygulanabilen BioNTech aşısı, her dozda 0,3 mililitre kadar enjekte ediliyor.

BioNTech aşısı için buluşma alırken nelere dikkat etmeliyim? Bu aşıyı da Aile Sıhhat Merkezleri’nde olabilir miyim?

E-Nabız sistemi üzerinden aşı buluşması seçerken hangi aşıyı olmak istediğinizi seçebiliyorsunuz. Şayet BioNTech aşısı olmak istiyorsanız o alternatifi işaretlediğinizden emin olmalısınız.

Öte yandan BioNTech aşıları yalnızca belli sağlık kurumularda yapılabiliyor. Sistem üzerinden aile doktorluklarında ve konutta uygulaması seçim edilebilen tek aşı şu an Sinovac aşısı. Bunun dışında aşı yapılamayacağı noktasında buluşma sisteminde ihtar bulunuyor. 

Sinovac buluşması almıştım ama aşımı henüz olmadım. BioNTech'e çevirebilir miyim? Aynı biçimde BioNTech buluşmamı da Sinovac'a çevirebilir miyim?

Şayet Sinovac buluşması alıp aşı olmaya giderseniz ve gittiğinizde fikrinizi değiştirirseniz orada BioNTech aşısı yaptırmanız olası değil. Ancak aşı buluşması aldınız ve bir aşı seçtiniz. Ardından kararınız değişti ve aşınızı değiştirmek istiyorsunuz. O zaman aldığınız buluşmayı iptal edip, yeni buluşma oluşturabilir ve bu esnada değişik aşıyı seçebilirsiniz.

BioNTech aşısında ikinci doz kaç gün sonra alınıyor?

Aşılama evvelinde imza atılan ve bir nüshası aşılanan bireyde kalan onam formunda BioNTech aşısı ikinci dozunun 28 gün sonra yapılacağı belirtiliyor.

İlk doz BioNTech ikinci doz Sinovac ya da bütün tersi muhtemel mi?

Görüşlerine müracaat ettiğimiz Enfeksiyon Hastalıkları ve Muayenehane Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı bu suale, “Hangi aşı ile başladıysanız onunla devam etmelisiniz. İki dozun da aynı aşı yapısında olması gerekiyor. Şöyle açıklayayım: İlk doz BioNTech oldunuz ikinci dozu başka bir mRNA aşısı ile olabilirsiniz. Ya da ilk dozu Sinovac oldunuz ikinci dozu başka bir inaktif aşı ile olabilirsiniz. Burada ehemmiyetli olan nokta iki dozun da aynı aşı yapısında olması” yanıtını verdi.

Kısacası bir dozu BioNTech, öbürünü Sinovac olmak mevzubahisi değil.

Şu an bu aşı hangi ülkelerde kullanılıyor?

Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, İsrail, Almanya, İtalya, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri, İspanya, Şili, Polonya, Kanada, Romanya, Japonya, Güney Kore, Avustralya Pfizer/BioNTech aşısından sipariş eden ve uygulayan ülkeler arasında yer alıyor.

BioNTech aşısında hangi yan tesirler, hangi sıklıkta yaşanıyor?

Doç. Dr. Savaşçı; BioNTech aşısının en sık görülen yan tesirlerini “Aşı yerinde sızı, halsizlik, baş sızısı, ateş yapabiliyor. Çok ciddi bir yan tesir ile karşılaşmadık” laflarıyla anlattı.

Kimler Sinovac'i seçim etmeli?

Doç. Dr. Savaşçı'ya göre bazı vaziyetlerde inaktif aşı olan Sinovac'i CoronaVac seçim etmekte fayda var: “Şayet şahıs bağışıklık istemini baskılayacak ilaç kullanıyorsa, kemoterapi alıyorsa, kanser rehabilitasyonu görüyorsa veya daha evvelden ağır bir nörolojik hastalık geçirmişse ilk seçimi inaktif aşı olmalı. Ama genç, sıhhatli hiçbir hastalığı yoksa, kronik hastalığı var ama bu saydığım hastalıklar değilse o zaman mRNA aşısı olunabilir.” 

Pfizer/BioNTech aşısı hakkında merak edilenler | 14 SORU 14 YANIT

Bu aşının varyantlar karşısındaki aktifliğine dair bilgimiz var mı?

BioNTech aşısı tüm varyantlara karşı tesirli koruma sağlıyor.

Mevzuyla alakalı çıkan bir hayli habere de değinen Doç Dr. Savaşçı, “Bu aşının değişinimlere karşı gözetmeyeceğine dair bazı yanlış haberler görüyoruz. Hayır, şu anda tüm değişinimlere karşı tesirli olduğunu öğreniyoruz” ifadelerini kullandı.

Saklama şartları nasıl bir dezavantaj yaratıyor? AB'deki yavaşlıkta ne kadar tesirli?

BioNTech aşısının en ehemmiyetli dezavantajları arasında gizleme şartları yer alıyordu. -80 derecede muhafaza edilmesi gerektiği öğrenilen aşının gizleme şartlarında aktüellemeye gidildi. Aşının -25 ile -15 derecede iki haftaya kadar depolanmasına AB'den onay çıktı.

Doç. Dr. Ümit Savaşçı, gizleme şartlarının AB’nin yavaşlığı üzerinde tesiri olup olmadığını şöyle açıklıyor: “Saklama şartlarından ziyade yapım ve hammadde temininde kasvetlerden dolayı Avrupa’da azıcık yavaş ilerliyor. Natürel bir de sıhhat altyapılarının çok uygun olmaması da yavaş ilerlemenin etkenlerinden biri.”

BioNTech aşısı olmak AB’den aşı pasaportu almakta avantaj sağlar mı?

Avrupa Birliği’nin açıklamasına göre, Avrupa ülkelerine giriş için AB’nin onayladığı aşılardan birini olmak gerekiyor. AB ülkelerinde onay almış ve şu anda kullanılan ya da yakın zamanda kullanılacak olan aşılar, Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca ve Johnson & Johnson işletmeleri tarafından üretilenler. 

Özetle BioNTech aşısı, Avrupa ülkelerine girişte şu an için avantaj sağlayacak gibi görünüyor.

 

Covid geçirenler için tek doz aşının yeterli olacağı, ikinci dozun tesirsiz olduğu doğru mu?

Uzmanlar, Covid-19 geçirenlerin zati belli bir antikor seviyesine eriştiği için tek doz aşının yeterli olacağını söylüyordu. Evvelki gün Nature Medicine mecmuasında yayınlanan ehemmiyetli bir bilimsel yazı ile bu mevzu doğrulandı ve ehemmiyetli bilgiler paylaşıldı. Yazıda yer alan bilgilere göre, daha evvel Covid-19 geçirmiş şahıslarda tek doz mRNA aşısı antikor ölçüsünü artırıyor. İkinci doz ise antikor seviyesinde kayda kıymet bir farklılık yaratmıyor.

Ambardan sağlık kurumuna Biontech aşısının yolculuğudaha fazla video için

mRNA ne demek, bu mekanizma nasıl çalışıyor?

Aralarında BioNTech aşısının da bulunduğu mRNA ile üretilen aşılara, oranla yeni bir usul olması nedeni ile daha önlemli yanaşılıyor. mRNA aşı usulü temelinde tamamen yeni bir süreç değil. Tahlilciler 1990 senesinde, mRNA’nın antikor imalini ortaya çıkardı.

mRNA ya da uzun ismiyle iletici ribonükleik asit, Deoksirübo Nükleik Asitten üretilen, Deoksirübo Nükleik Asidin çift zincirli olmasının aksine tek zincirli olan bir biyomolekül. mRNA için Deoksirübo Nükleik Asidimiz ile her şeyi olası kılan proteinler arasındaki bağlantı vasıtayıdır diyebiliriz.

Başlangıçta genetik hastalıkların rehabilitasyonunda in-vivo protein ekspresyonu için geliştirilen mRNA teknolojisi, terapötik kanser aşıları güzergahına doğru büyürken, aşılarla alakalı ilk bilgiler bu yeni platformun ananesel aşı yaklaşımlarının noksan kaldığı enfeksiyonlar için gözetici bağışıklık geliştirilmesinde yeni bir seçenek sistem olabileceği fikrini ortaya çıkardı.

mRNA teknolojisi influenza virüs, RSV Respiratory syncytial virus, HIV Human immunodeficiency virus, CMV human cytomegalovirus, kuduz, MMLV moloney murine leukaemia virus, Ebola virüs, insan papilloma virüsü HPV, Zika virüs, Hepatit C virüsü HCV ve Kırım Kongo kanamalı ateş virüsü gibi farklı virüsler yanında, streptococcus cinsi bakteriler ve toxoplasma gondii gibi paraziter enfeksiyonlara müteveccih gözetici aşı geliştirme çalışmalarında son senelerde sınanan umut verici yeni bir yaklaşım olarak karşımıza çıkıyor.

mRNA’nın süratli aşı tasarımına olanak vermesi ve ölçeklenebilir yapım kapasitesi bu aşıları yeni ortaya çıkan salgınların hakimiyet altına alınmasında büyük bir umut haline getirdi. Nitekim koronavirüs salgınında da bu özelliği ile öne çıkan mRNA aşıları, 2020 seneyi sonlarından itibaren acil kullanım onayları ile milyonlarca bireye uygulandı ve bir hayli gelişmiş ülkeden milyarlarca doz aşı arzı aldı.