Sağ mı sol mu? Hangi tarafa yatmak daha sağlıklı?

Sağ mı sol mu? Hangi tarafa yatmak daha sağlıklı?

Gece yatağa girdiğimizde muhtemelen en son düşündüğümüz şey hangi tarafa uyumamız gerektiğidir. Yorganın altına geçip en beğendiğimiz uyku pozisyonunu alır ve uykuya dalarız. Bugüne kadar buna pek kafa

Yatarken seçim ettiğimiz yatış pozisyonu tamamen şahsidir. Çocukluğumuzdan beri nasıl alıştıysak ve nasıl rahat ediyorsak o biçimde yatarız. Sağ ya da sol tarafımızın üzerinde, yüzüstü veya sırtüstü… 

Gece nasıl yattığımız ve uyku niteliğimiz oldukça ehemmiyetlidir zira tam günümüzü tesirler ama kimse nasıl düzgün yatmamız gerektiğini bize söylemez.

Biz bebeklikten itibaren kendimizi en rahat sezdiğimiz pozisyonu seçim ederiz ve bu mevzu üzerine çok fazla düşünmeyiz ama araştırmalar, seçtiğimiz uyku pozisyonunun sıhhatimiz üzerinde oldukça tesirli olduğunu öne sürüyor.

Johns Hopkins Hastanesi'nde nöroloji alanında uzman olan Doç. Dr. Rachel Salas, “Bazı uyku pozisyonlarının öbürlerinden daha iyi olduğunu söyleyebiliriz” diyor. Salas, genç ve sağlıklı insanlar için uyku pozisyonunun daha az ehemmiyetli olduğunu ancak ihtiyarlayan ve daha fazla sağlık meseleyi yaşamaya başlayan fertlerde, bunun pozitif ya da negatif bir etmen haline gelebileceğini söylüyor. 

RAHAT ETTİĞİNİZ POZİSYON SIHHATİNİZ İÇİN EN İYİSİ OLMAYABİLİR

Bugüne kadar yapılan pek çok araştırma, uyku niteliğimizin sıhhatimizi büyük miktarda etkilediğini gösteriyor.

Mental Health Foundation'ın bir raporuna göre, 18 yaş ve üstü Birleşik Kraliyet'taki erişkinlerin neredeyse yarısının yüzde 48, makûs uykunun akılsal sağlıklarını negatif etkilediğini, bunun da onları daha kaygılı, stresli ve asaplı hale getirdiği söyleniyor.

 Uyku niteliği akılsal sıhhatin sıhhati de büyük oranda etkiliyor. Bunama gibi vaziyetlerle iletişimli olan uyku noksanlığı, genel yaşam vaktini kısaltabiliyor, günlük refahımızı eksiltebiliyor. Araştırmalar, geceleri beş saat veya daha az yatmanın vefat tehlikesini yüzde 15'e kadar artırabileceğini gösteriyor.

Uyku noksanlığı gibi makûs uyku pozisyonu da bazı hastalıklarla ilişkili. Kronik sırt ve boyun ağrılarınız varsa bu vaziyet makûs yatış pozisyonunuz ile iletişimli olabilir. Uygun bir pozisyonda yatmak ise bu şartların iyileştirilmesine fayda sağlayabilir.

En ideal yatış pozisyonu yan uyuma kabul ediliyor. Bununla beraber araştırmalar, yatmayı seçtiğiniz tarafın, sıhhatiniz ve sabah uyandığınızda kendinizi nasıl sezdiğinizle alakalı bir fark yarattığını ileri sürüyor.

Yan uyuyarak yatmak eklem ve bel ağrılarını, ayrıca fibromiyalji gibi kronik ağrıları eksiltebilir.

Bir insan yaşamının takribî 26 senesini yatarak geçiriyor, bu da yaşamımızın üçte birinden aşırısı demektir.

Sol taraf mı sağ taraf mı?

Hangi tarafta yatmanın daha iyi olduğuna dair muhtelif kuramlar var ancak bazı deliller sol tarafa uyumanın bazı insanlar için sıhhate bereketli olabileceğini söylüyor. Bahsedilen faydalar arasında bu pozisyonda iç uzuvlar üzerinde daha az baskı olması ve daha iyi kan akışının sağlanması sayılabilir. 

Uyku Vakfı’nın internet sitesinde de sleepfoundation.org "Sağ tarafa mı yoksa sol tarafa mı uyumak gerektiği, hangi sağlık meseleleriyle karşı karşıya olduğunuzla ilgilidir" diyor.  

Sağ mı sol mu Hangi tarafa yatmak daha sağlıklı

EN SAĞLIKLI UYKU POZİSYONU EMBRİYO POZİSYONU

Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları Uzmanı Prof. Dr. Hacer Kuzu Okur, genelde sol tarafa uyumanın önerildiğini, buna karşılık sağlıklı uyku için bireyin fertsel sağlık gidişatına uyan ve kendisini en rahat sezdiği beden pozisyonunda uyumasının nasihat edildiğini laflarına ekliyor.

Okur, sabah dinç ve zinde kalkmak için uyku pozisyonumuzda nelere dikkat etmemiz gerektiğini şu laflarla açıklıyor:

“Sabah dinç kalktığımızda ve gün boyu işlerimizi hakikatleştirmekte yeterli olduğumuzda gece yattığımız uyku bizim için nitelikli uyku diyebiliriz. Basmakalıp insanlar için en sağlıklı uyku pozisyonu sol yana uyuyarak ayakları karnımıza doğru sürüklemek ve öylece uymaktır. Embriyo pozisyonu olarak adlandırdığımız bu pozisyon tüm gece kalbe giden ana damarlardaki basıyı eksilteceği için beden dolaşımı en iyi biçimde olur. Omurga yapısına uygun biçimde olduğu için bası ve ağrıya neden olmaz.”

Çocukluk çağında fertlerin her pozisyonda denk vakitte yattığını, ancak yaşın ilerlemesi ile beraber omurganın elastikliği eksildiği için yan yatış pozisyonlarının seçim edilmeye başlandığını belirten Göğüs Hastalıkları, Sigarasız Yaşam ve Uyku Bozuklukları Rehabilitasyonu Uzmanı Prof. Dr. Ceyda Erel Kırışoğlu ise yetişkinlerin yüzde 60’ının yan uyumayı seçim ettiğini, erkeklerde yan yatış pozisyonlarının daha sık izlendiğini söylüyor.

İster zati yan uyuyan biri olun isterseniz yan uyumayı ilk kere sınamaya başlayın bunu doğru bir biçimde yapmanız ertesi sabah ağrısız kalkmak için ehemmiyetlidir: 1 Başınızın altında sert bir yastık kullanarak orta sertlikte bir şilte yatak seçim edin. 2 Evvel sol tarafınıza yatın. Kulaklarınız omuzlarınızla aynı hizada olsun. Çenenizi göğsünüze yanaştırmaktan veya başınızı altta yakalamaktan kaçının. 3 Kollarınızı ve ellerinizi suratınızın ve boynunuzun altında, tercihen yanlara paralel tutun. 4 Dizlerinizin arasına sert bir yastık koyun Özellikle bel ağrınız varsa. Böylece omurganızda daha iyi bir hizalama oluşur. 5 Sırtınızdaki baskıyı eksiltmek için dizlerinizi hafifçe göğsünüze doğru çekin.

Kaynak: Healthline

SOL TARAFTA YATMAK SİNDİRİME İYİ GELİYOR

Sol tarafta yatmak aynı zamanda sindirimi iyileştirmekle de iletişimli. Misalin, bir çalışmada bir grup insan iki gün süresince incelendi. 48 saat süresince, katılımcılar yağ oranı yüksek yemekler yedikten sonra bir grup sağ tarafına bir grup da sol tarafına yattı. Tahlilciler, sağ tarafa uyuyanlarda artan mide ekşimesi ve reflü problemi yaşandığı, sol tarafa doğru yatmanın bu anlamda daha bereketli olabileceği neticesine vardı.

Sol tarafa doğru uyumak kumpaslı bağırsak hareketlerini teşvik etme potansiyeline de sahiptir. Yer çekiminin tesiri ile sindirim sistemimiz üzerinde pozitif tesir yaratır.

Healthline'a göre; ince bağırsak, sağ alt karında bulunan ileoçekal valf aracılığı ile atıkları kalın bağırsağa taşır. Sol tarafa uyuyarak yatmak ise, yerçekiminin bu valften atıkların taşınması sürecine dayanakçı olur. Bu pozisyon mide ve pankreasın da rahat bir pozisyonda durmasını sağlayarak sindirim sisteminin daha rahat çalışmasını sağlar. Bu da mide ekşimesi, kabızlık ve kabarıklık gibi meseleleri rahatlatabilir.

Kırışoğlu, midenin yapısı gereği sağ tarafı kısa, sol tarafı uzun bir torba biçiminde olduğunu, sağ tarafa uyunması vaziyetinde bunun reflüye neden olduğunu, sol tarafa uyunduğunda ise midenin geniş olan kısmı altta kaldığı için reflü büyümediğini belirtiyor. Kırışoğlu, ince bağırsaktan kalın bağırsağa geçiş bölgesinin karnın sağ alt kısmında bulunmasından dolayı sol yana uyumanın bağırsak hareketlerini kolaylaştırdığına sözlerine ilave ediyor.

HAMİLELER SOL TARAFINA YATMALI

Hem annenin hem de rahimdeki fetüsün kan akışını iyileştirdiği için gebelerin de sol tarafında uyuması teşvik edilir. 

Okur, hamilelerin sol yana doğru uyuduğunda kan akımının daha iyi olduğunu ve aort basısını eksilteceği için bebeğe giden kan akımını artırdığını belirtiyor. Hamilelerde bacakların basısını eksiltmek için de iki bacak arasına yumuşak yastık konulmasını nasihat ediyor.

Kırışoğlu da gebelerin sol yana uyuması ile karaciğer üzerindeki baskının eksildiğini, ana damar yapılarına olan baskının ortadan kalkması ile fetüse, rahime ve böbreklere olan kan akışının çoğaldığını belirterek, "Bacaklar arasına, bel altına yastık konulması veya beden yastıklarını kullanılması hamilelerde konforu çoğaldırır" diyor.  

EN MAKÛSSU SURAT ÜSTÜ YATMAK

Bazı insanlar da ne sağa ne de sola uyuyabilirler. Yan uyuyarak yatmayı imkânsız bulan şahıslar ya sırtüstü ya da yüzüstü uyumayı seçim eder.

Bugüne kadar yapılan araştırmaların neticelerinin ana önerilerinden biri yüzüstü uyku pozisyonunun en makûs duruş olduğu istikametinde. Yüzüstü yatmak horlamayı yasaklamak için iyi bir pozisyon olsa da hem boyun hem de sırt ağrılarına neden olur. Ayrıca adalelere ve eklemlere çok fazla afaki yük bindirebilir, bu surattan ağrı içinde ve bitkin uyanabilirsiniz. Alt karnınızın altına bir yastık yerleştirmek sırt ağrısını eksiltmeye dayanakçı olabilir.

Okur, yüzüstü uyumanın ağrılara ve eklem baskısı sebebiyle kollarda asap sıkışmasına neden olabileceğini, ağrı, anlaşma, karıncalanma gibi yakınmalara neden olduğu için bu uyku pozisyonunun önerilmediğini söylüyor.

Kırışoğlu, yüzüstü uyku pozisyonunda uykuda solunum işi çoğaldığı için uykunun daha az dinlendirici olduğunu, bu pozisyonda uyumakta ısrar ediliyorsa yastıksız veya çok ince bir yastıkla uyunmasını nasihat ediyor. 

KALPLE ALAKALI MESELEYİ OLANLAR SOLA YATMAMALI

The Journal of the American College of Cardiology'de yayımlanan 2003 tarihli bir çalışmada, kalp yetmezliği olan kobayların sol taraflarına uyuyarak yatmaktan sakındıkları tespit edilmiş. Çalışmanın yazarları sol taraflarına doğru yatmaktan sakınmanın kalp gelişmesi ve işlev bozukluğunun derecesi ile ilişkili olduğunu bulmuş.

Okur, kalbe giden toplardamar dönüşünün en iyi sola yatış pozisyonunda sağlandığını, bunun da yüksek tansiyonu olan hastalarda gece tansiyon yükselmelerini önlediğini belirtiyor ve ekliyor. “Sola yatış pozisyonunda horlama daha az olur. Mide boşalması daha iyi olacağı için reflü meseleyi yaşanmaz."

Buna karşılık kronik kalp hastalığı olanlarda sol yana uyumanın kalpte ritim bozukluğu ve kalp atışında süratlenmeye neden olabileceği için nasihat edilmediğini, böyle bir gidişatta hastalara sağ tarafa uyumalarının önerildiğini ifade eden Okur, sağ akciğerde, akciğer genişlemesine mani gidişatı olanların da sağ yanlarına uyumalarının daha sağlıklı olduğunu belirtiyor.

SIRTÜSTÜ UYKU POZİSYONU KİMLER İÇİN UYGUN?

Sırt üstü yatan biriyseniz bedeninizin aynı hizada olduğundan emin olmanın en iyi yolu ince bir yastık kullanmaktır, böylece boynunuza tazyik uygulanmaz. Araştırmalar, yan uyumanın yaşlı erişkinler arasında ve beden kitle indeksi BMI daha yüksek olanlarda daha yaygın olduğunu gösteriyor.

“Sırt üstü uyumak ise, boyun, bel ve omurga kaynaklı ağrı şikayeti olanlarda ağrıyı maniler ve mide reflüsünü eksiltmekte işe verim” diyen Okur, astım, KOAH gibi solunum hastalıklarında sırt üstü yüksek yastıkta uyumanın akciğer kapasiteleri için daha iyi olduğunu, hastaların bu pozisyonda daha rahat ettiğini dile getiriyor. Vertigo gibi denge sisteminde problem olan ve beyin damar sisteminde tıkanma olanlarda da sırtüstü yatış en çok önerilen pozisyondur.