Son dakika... Merkez Bankası faiz kararını açıkladı

Son dakika... Merkez Bankası faiz kararını açıkladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faizi yüzde 14'te sabit yakaladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faize değmedi. Piyasa temennileri dahilinde reelleşen kararla beraber faiz yüzde 14 seviyesinde kaldı. Merkez Bankası "Maliyet kararının sürdürülebilir bir biçimde müesseseselleşmesi emeliyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nin tüm siyaset taşıtlarında kalıcı ve kuvvetlendirilmiş liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir siyaset çerçevesi gözden geçirme süreci devam etmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

Banka ayrıca "Maliyetler genel seviyesinde sağlanacak karar, ülke tehlike primlerindeki düşüş, ters para ikamesinin ve döviz rezervlerindeki çoğalış meylinin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik kararı ve finansal kararı pozitif etkileyecektir" ifadelerini açıklamasında yer verdi.

Merkez Bankası'nın açıklaması şöyle:

Para Siyaseti Heyeti Heyet, siyaset faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 14 seviyesinde sabit yakalanmasına karar vermiştir.

Tesiri çoğalarak devam et olan jeopolitik tehlikeler senenin ilk yarısında negatif doğrultuda hakikatleşmiş, dünyada iktisadi faaliyetin zayıflamasına neden olmuştur. Önümüzdeki yarıyıla ait küresel sihrime varsayımları alt istikametli aktüellenmeye devam etmektedir. Küresel yiyecek güvenliğindeki ticaret yasakları ile artan bilinmeyenlikler, emtia maliyetlerindeki yüksek seyir, temel yiyecek ve enerji başta olmak üzere bazı sektörlerdeki talep kısıtlarının sürmesi ve taşımacılık maliyetlerindeki yüksek seviye beynelmilel ölçekte üretici ve harcayıcı maliyetlerinin çoğalmasına yol açmaktadır. Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon temennileri ve beynelmilel finansal piyasalar üzerindeki tesirleri yakından izlenmektedir. Bununla beraber, gelişmiş ülke merkez bankaları artan enerji maliyetleri ve talep-arz geçimsizliğine bağlı olarak enflasyonda görülen yükselişin beklenenden uzun sürebileceğini vurgulamaktadırlar. Bu çerçevede, ülkeler arasında değişikleşen iktisadi görünüme bağlı olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para siyaseti adım ve bağlantılarında ayrışma çoğalmaktadır. Finansal piyasalarda artan bilinmezliklere müteveccih merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici uygulama ve taşıtlarla çözüm üretme mücadelelerinin çoğaldığı kollanmaktadır.

Kapasite kullanım seviyeleri ve değişik lider göstergeler senenin başındaki güçlü arzın da pozitif tesiriyle ikinci çeyrekte sürdüğüne işaret etmektedir. Gelişmenin kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin hisseyi çoğalırken, cari operasyonlar balansında turizm kaynaklı iyileşmelerin yanında enerji maliyetlerinden kaynaklanan tehlikeler devam etmektedir. Cari operasyonlar balansının sürdürülebilir seviyelerde kalıcı hale gelmesi, maliyet kararı için ehemmiyet talep etmektedir. Kredilerin sihrime sürati ve ulaşılan finansman kaynaklarının emeline uygun biçimde iktisadi faaliyet ile buluşması yakından takip edilmektedir. Heyet, kuvvetlendirdiği makroihtiyati siyaset setini kararlılıkla uygulayarak gerekmesi vaziyetinde ilave önlemleri uygulamaya alacaktır.

Enflasyonda kollanan yükselişte; jeopolitik büyümelerin yol açtığı enerji maliyeti çoğalışları, ekonomik temellerden uzak maliyetleme yaradılışlarının geçici tesirleri, küresel enerji, yiyecek ve zirai emtia maliyetlerindeki çoğalışların oluşturduğu güçlü olumsuz talep şokları tesirli olmaya devam etmektedir. Heyet, sürdürülebilir maliyet kararı ve finansal kararın kuvvetlendirilmesi için atılan ve kararlılıkla uygulanan adımlar ile beraber, küresel barış civarının yine kuruluş edilmesi ve enflasyonda baz tesirlerinin de ortadan kalkmasıyla dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngörmektedir. Bu çerçevede Heyet, siyaset faizinin sabit yakalanmasına karar vermiştir. Maliyet kararının sürdürülebilir bir biçimde müesseseselleşmesi emeliyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nin tüm siyaset taşıtlarında kalıcı ve kuvvetlendirilmiş liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir siyaset çerçevesi gözden geçirme süreci devam etmektedir. Değerlendirme süreçleri bitirilen güvence ve likidite siyaset adımları para siyaseti aktarım mekanizmasının aktifliğinin kuvvetlendirilmesi için kullanılmaya devam edilecektir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, maliyet kararı temel emeli güzergahında enflasyonda kalıcı düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta vadeli yüzde 5 maksadına erişinceye kadar elindeki tüm vasıtaları liralaşma taktiği çerçevesinde kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. Maliyetler genel seviyesinde sağlanacak karar, ülke tehlike primlerindeki düşüş, ters para ikamesinin ve döviz rezervlerindeki çoğalış meylinin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik kararı ve finansal kararı pozitif etkileyecektir. Böylece, yatırım, yapım ve istihdam çoğalışının sıhhatli ve sürdürülebilir bir biçimde devamı için uygun zemin oluşacaktır.

Heyet, kararlarını transparan, öngörülebilir ve bilgi odaklı bir çerçevede almaya devam edecektir.

SENE SONUNA KADAR FAİZDE FARKLILIK BEKLENMİYOR

Uzmanlar faiz kararını değerlendirdi. Mevcut konjonktürde sene sonuna kadar faizde farklılık olmasını beklemeyen ekonomistler Türkiye'de arz değil maliyet dingilli enflasyonun oluştuğunu söyledi.

İşte o yorumlar

Sadi Özdemir - Ekonomi yazarı

Faizler artırılma meylinde ama enflasyon faiz arasındaki bağlar kopmuş vaziyette. Amerika Birleşik Devletlerinde faiz 1.75 enflasyon yüzde 8.6. Arz enflasyonu var, içinde bulunulan gidişat maliyet enflasyonundan kaynaklı. Maliyetler güçlerken acaba faiz artırmak da boşa gidebilir mi? Faiz artırmalarından sonra başlayan müzakere şu. Resesyon fobisi de başladı. Ekonomiyi yavaşlatmak işsizliği tetikleyebilir. Güç bir eşitlik. Turizmde fobi oluşmuştu, savaş başladığında 7 milyon Rus, 2 milyon Ukraynalı turist eksilir mi diye. Pandemiden evvelki 2019 senesinde 35 milyar dolar turizm kazancı olmuştu. Bu sene 35 milyar doları aşılacağı doğrultusundaydı savaş çıktı. Avrupa'dan daha fazla turist geldiği görülüyor, 35 milyar dolardan fazla görülüyor. Bizim kasvetimiz, enerji, emtia ve yiyecek maliyetleri. Enerjideki sayı 60 dolar olur projeksiyonumuza göre, aylık enerji faturamız 4 milyar dolar seviyesindeydi. Şu an 10 milyar dolar seviyesinde. Emtiada gerileme gördük, petrolde de var bir ölçü ama sanayinin kullandığı emtialarda resesyon fobisiyle düşüşler var. Umarım bu trend devam eder.

Minimum fiyat Haziran enflasyonuna yakın yüzde 40 etrafı bir fark oluşacak. Bütçeyle alakalı birşey söyleyeceğim. Müesseseler ödentisinde işletmelerin kazançları yükseldi. Bütçedeki iyileştirme de fiyat iyileştirmeleri için ehemmiyetli bir kaynak olacak. Enflasyon oldu, onun kazancını da artırmak gerekiyor. İlave iyileştirme olacaktır.

Hüseyin Selimler - İstanbul Aydın Üniversitesi Dekan Dayanakçısı

Ocak ayından itibaren Merkez'in yapmış olduğu kararlara baktığımızda TL'yi öncelikleyen siyasetler yapmış, Mart'ta cari operasyonlar ve tehlikelerden bahsetmiş, Nisan'da makro ihtiyati ihtiyatlara vurgu yapmış. Bu metinde de turizm kaynaklı iyileşmeler ele alınmış. En çok turistin geldiği ilk 5 aylık yarıyıl. Son 5-6 aylık açıklamaların özet hali. Sene sonuna kadar ben de birşey beklemiyorum. Enflasyon yükseldi pandemiden çıkışla beraber. Faiz artırımını enflasyonu düşürmek için kullanacaklar ancak resesyon fobisi var. Fed bu mevzuda çekiniyor. Büyük sayı artıracak istem şu anda değil. Biz faiz artırsak dahi arz enflasyonu yok. Bankacılık Düzenleme Ve Denetleme Kurulu arzı kısıtlayıcı biçimde tedbir alıyor. Ama biz arz enflasyonu değil, maliyet istikametli enflasyon yaşıyoruz. Biz talep istikametli, kurdaki kararsızlığı daha tutarlı hale getirdiğinde yapacağız. Faiz artırımının sene sonuna kadar gündemde olacağını düşünmüyorum.

Bütçeyle beraber giderler artırıldı. Bütçe kazançları yüzde 55 hakikatleşmiş. Kazançlar yüzde 73. Kazançları daha fazla tahsil etmişiz. Bütçe kazançlarına baktığımızda Mayıs'ta müesseseler ödentisinde tahsilat yüzde 88. Ocak-Mayıs'ta yüzde 150 hakikatleşmiş. Aynı performansın bundan sonraki yarıyılda da devam ederse büyümeler pozitif. Minimum fiyatta çoğalış evet. Minimum fiyat patron tarafıyla uyuşmayla tanımlanacak, oradaki münakaşaların uzayacağını bekliyorum.