Temmuzcu musunuz, ağustosçu mu? Ülke ikiye bölünmüş durumda...

Temmuzcu musunuz, ağustosçu mu? Ülke ikiye bölünmüş durumda...

Sevinçli bir yaz tatili herkesin hakkı ama Fransa'da tatil sevinçten de lüzumdan da çok daha ileri bir noktada. Tatil mevzubahisi oldu mu iki kampa parçalanan Fransa milleti bu şansta 700 kmlik…

Pırıl pırıl bir kumsal, çarşaf gibi bir deniz, tepede güneş... İşten, mektepten, mesullükten uzakta dinlenmek, kışın bitkinliğini, stresini atmak...

Yaz tatilleri hepimizin için çok ehemmiyetli, evet. Ama iş Fransızlara geldi mi "ehemmiyetli" demek azıcık zayıf kalıyor. Fransızlar genellikle 1 ay süresince sürekli devam eden yaz tatillerini mukaddesten sayıyor.

O kadar ki, Paris hükümeti çalışanların yaz tatili tasarıları ikinci doz aşılamayla bozulmasın diye, aşı kaidelerini esnetme kararı aldı. Ancak hükümet uygulamayı hafifletene kadar Fransa'da "Asla olmaz" sınan bir şey oldu. İki ayrı kutuptan insanlar hükümete müteveccih tepkileri sayesinde ortak bir noktada buluşmayı muvaffak oldu.

"Kim onlar?" dediğinizi dinler gibiyiz. Fransa'da asla bir araya gelmez sınan o iki grup "juilletistes" başka bir deyişle temmuzcular ve "aoûtiens" başka bir deyişle ağustosçular!

YAZ TATİLİ Mİ İKİNCİ DOZ MU?

Dilerseniz en baştan başlayalım... Fransa'da geçerli aşılama kaideleri gereği birinci dozla ikinci dozun aynı yerde uygulanması gerekiyordu. Ancak bu gidişat yaz tatili tasarıyı yapan milyonlarca Fransız'ın seyahatleri için çok büyük bir mani oluşturuyordu.

Bu sebeple insanların tatil için gittikleri yerlerde aşı olabilmesi fikri gündeme geldi. Ancak İçişleri Bakanı Olivier Véran aşı stoklarının yine dağıtılması gerekeceğini ve tatil yörelerindeki hekim ve sağlık çalışanlarının "yaz süresince Fransa ulusunu aşılamaktan başka işleri de olduğunu" söyleyerek bu fikre karşı çıktı.

Bunun üzerine bir hayli birey ikinci doz aşılarını yaz sonrasına erteleme kararı aldı. Ancak ülkede son 1 haftada olay sayılarında Delta varyantı kaynaklı süratli bir yükseliş olması Véran'ın ve Paris hükümetinin fikrini değiştirmesini sağladı. Uygulama değişti ve insanların popüler tatil yöreleri dahil diledikleri yerde ikinci doz aşıyı olabilmeleri sağlandı. Hatta plajlara portatif aşılama üniteleri kurulmasına karar verildi.

Temmuzcu musunuz, ağustosçu mu Ülke ikiye bölünmüş durumda...

NEDEN AĞUSTOS?

Peki Fransızlar tatil zamanlarını neden aşı buluşmalarına göre ayarlamadı? Sorunun en kritik noktası burası. Dünyanın öbür yerlerinde yaşayanlar için bu oldukça enteresan bir gidişat ama Fransa'da insanların tatillerini hep aynı tarihlerde yapması jenerasyondan nesile aktarılan bir anane gibi. Ya temmuz ya da ağustos seçiliyor ve tatil tasarıları her sene aynı yarıyılda yapılıyor.

Kimse seçiminden taviz vermiyor, tasarladığı tatil yarıyılı geldi mi kapısını kilitleyip yollara düşüyor ve bir ay süresince tatil dışında bir şey düşünmüyor. İnsanların neden temmuz ya da ağustos mevzusunda ısrarcı olduğunu kavramak Fransızları kavramak için de çok ehemmiyetli bir kriter.

30 yaşında bir ağustosçu olan Julien Louap, "Fransa'da herkes yaz tatillerini iple sürüklüyor. Yazın Noel'i yaşamak gibi bir şey" diyor. CNN'e konuşan Louap, bir Parizyen ve bununla iftihar dinliyor. Arkasında da Parisliliği uyuyor. Çünkü Paris temmuz ayında bir hayli aktiflikle dolup taşan bir şehir. Özellikle 14 Temmuz'da kutlanan Bastille Günü için Paris Belediyesi'nin tertip ettiği havai fişek şovlarından özel partilere cümbüşü kaçırmak istemeyenler temmuzu şehirde geçirip tatili ağustosa vazgeçiyor.

Ağustos ayında ise Paris'te sükûnet hâkim oluyor. Sakinleri tatile giden bir hayli mahalle bomboş kalıyor. Bu da 26 yaşındaki ağustosçu Arthur Cuhel'in seçimini tanımlayan en ehemmiyetli etken. Cuhel temmuz sonunda tatilden döndüğünde boş bir şehre adım atmak istemiyor. Dahası iş dostları plajlarda ağustos ayının tadını çıkarırken kendisi çalışmak da istemiyor. Ağustos ayında havanın daha hoş olmasının da garanti olduğunu söyleyen Cuhel, "Temmuz ayında daha az insan tatilde ama hava daha makûs ve benim güneş görmem gerekli" diye konuşuyor.

NEDEN TEMMUZ?

Temmuzcular için ise gidişat bütün tersi. Plajların daha sakin olmasını seçim eden temmuzcular, havanın ağustosa mukayeseyle daha serin ve daha az güneşli olmasını mesele etmiyor. Şehirdeki Bastille Günü kutlamaları da temmuzcuların fikrini değiştirmek için yeterli değil. 21 yaşındaki Juliette Gache, "Havai fişekler plajda da var ama Ağustos'un 15'i geldi mi her yer tıklım tıklım oluyor" ifadelerini kullanıyor.

Temmuz ayında tatile çıkmak ekonomik açıdan da daha avantajlı. Bu yarıyılda otellere arz daha az olduğundan maliyetler daha düşük oluyor. Fransa Milli İstatistik ve Ekonomik Çalışmalar Enstitüsü'nün bilgilerine göre, pandemiden evvelki son yaz olan 2019'da temmuz ayında 23,4 milyon gecelik, ağustos ayında ise 24,8 milyon gecelik rezervasyon yaptırdı.

Temmuzcu musunuz, ağustosçu mu Ülke ikiye bölünmüş durumda...

SABAH 4'TE DE ÇIKSANIZ TRAFİĞE GİRERSİNİZ

Tam bu fikir ayrılıklarına rağmen, temmuzcularla ağustosçuların üzerinde uyuştuğu bir nokta var. Fransa'da tatil demek trafik çilesi demek!

Gache, "Trafik yoğunluğu bir nevi ananedir" diyor ve ilave ediyor: "Konuttan sabahın 4'ünde dahi çıksanız, ki benim ailem çılgın olduğu için biz genelde öyle yaparız, bir noktada trafiğe girmek zorunda kalırsınız."

Bir Hayli Fransızın öbür aile azalarıyla beraber A7 karayolunda sıkışmış klimasız bir taşıtın içinde geçen saatlere dair çocukluk hatıraları mevcut. Lyon ve Marsilya şehirlerini Rhône Nehri vadisi üzerinden birbirine bağlayan A7, Fransız Rivierası'na bağlandığından "güneş ışığı karayolu" olarak nitelendiriliyor.

24 yaşındaki temmuzcu Lilian Delhomme, "Rhône Nehri vadisi yazın çok sıcak olur. Yolda can verip kendinizi plaja attığınız anda yine dirilirsiniz" diye konuşuyor.

GELİŞLER VE GİDİŞLER AYNI GÜN OLUNCA…

Tatil yolunda trafik hep makûs ama senenin bir günü hakimiyetten çıkıyor. Temmuzun ağustosa bağlandığı haftaların cumartesileri Misalin bu sene 31 Temmuz'a denk geliyor bütün bir kâbus. Temmuzcular konutlarına dönerken ağustosçular yola yeni çıkmış oluyor ve ülkenin her yerini etkileyen ve trafik sıkışıklıkları yaşanıyor.

Fransa Eriştirme Bakanlığı'nın trafik bilgi hizmeti olan Bison Futé'nin öğrenmiş manda baş analisti Fabrice Vella, "Bu sene eskiki senelerde de olduğu gibi 700 kmyi aşacak bir sıkışıklık bekliyoruz" dedi.

Reeline bakılırsa Bison Futé'nin kuruluş sebebi de bütün olarak böyle bir tatil yoğunluğu. 2 Ağustos 1975'te o zamanlar Paris'i İspanya'ya bağlayan 800 kmlik 10 Numaralı Milli Yol'da 450 kmlik bir sıkışıklık yaşandı. "Asrın trafik sıkışıklığı" olarak adlandırılan bu olay sebebiyle sürücülere trafik yoğunluğunu haber veren bir sistem kurulması gerektiğine karar verildi.

Bugün Bison Futé dört renkli bir kod sistemi kullanıyor. Yeşil yol sarih demek, siyah ise trafiğin durduğu anlamına geliyor. Vella, Fransa'da senede bir iki gün tam ülkenin siyaha döndüğünü, temmuzcularla ağustosçuların kesiştiği günün de bunlardan biri olduğunu belirtiyor.

Temmuzcu musunuz, ağustosçu mu Ülke ikiye bölünmüş durumda...

FRANSA AVRUPA'DA BİR İLK

Fransızların yaz tatilleri mevzusunda bu kadar istekli olmasının nedeni ise ülkedeki çalışanların çok büyük bir kısmının sahip olduğu 5 haftalık tatil hakkı. Hatta ülkenin önde gelen üniversitelerinden Sciences Po'nun tarih kısmında görev yapan Prof. Dr. Alain Chatriot'ya göre, Fransa genelleştirilmiş iki haftalık fiyatlı izin hakkının uygulamaya koyulduğu ilk Avrupa ülkesi.

Bu hak 1936 senesinde sosyalist Léon Blum hükümeti tarafından uygulamaya konmadan evvel, yaz tatili adece burjuvalara ve aristokrasiye özgü bir ayrıcalıktı. O tarihten itibaren ise emekçi sınıfı da yazın plaj sevinci yapabilir hale geldi.

Chatriot, bunun Fransa milleti için ehemmiyetini, "Fiyatlı izin, çalışma kanununun en sembolik maddelerinden biri olmayı sürdürüyor" laflarıyla açıklıyor.

LOKANTALAR, KAFELER, HER YER KAPALI

Fransızların tatil mevzusundaki bu hassasiyetleri, yaz tatilini Fransa'da geçirmek isteyen yabancıların işini de güçleştiriyor. Özellikle ağustos ayında Paris'e giden turistler çoğu kapalı lokanta ve kafelerle karşı karşıya kalıyor.

Parisli Cyril Choisne, Michelin Rehberi'nin önerdiği lokantalardan Eclipses'in sahibi. 40 yaşındaki Choisne, Orsay Müzesi yakınlarındaki Eclipses'in Paris'teki öbür lokantalar gibi ağustosun ilk iki haftası kapalı olacağını zira alıcı bulamadıklarını belirtiyor.

Choisne, "Geçen sene 1-15 Ağustos arası açmayı sınadım ama arz yüzde 90'dan fazla düştü" diye konuşuyor.

Ancak Choisne bütün de bu sükunet civarı sebebiyle, herkes Paris'i senenin bu zamanında ziyaret etmeye çağırdığını da söylüyor ve ilave ediyor: "Yanınızda kesinlikle bir şişe suyunuz olsun. Bir de şehirde hayat durduğu için tuvalet bulmakta zorlanabileceğinizi unutmayın."

CNN Travel'ın "Why a French culture war you've never heard of causes huge traffic problems" başlıklı haberinden derlenmiştir.