'Traktör bir anda ortadan kayboldu...' Görünüşlerine aldanmayın, facia 'Geliyorum' diyor!

'Traktör bir anda ortadan kayboldu...' Görünüşlerine aldanmayın, facia 'Geliyorum' diyor!

'Buğday tarlasında oluşan dev obruk ekinleri yuttu...' 'Pembe obruk resim severlerin favorisi...' 'Tarladaki traktör bir anda ortadan kayboldu...' Son senelerde eş haberleri arkasını arkasına…

Konya Ovası'nda, 1950'lerde onlu rakamlarla belirlenen obruk rakamı, günümüzde binlerle ifade ediliyor. Acı olanı ise bu sayı her geçen gün çoğalıyor.

Yer altı sularının çekilmesi ile alana gelen obruklar, tarım yapılan alanları daraltmakla kalmayıp mesken yerlerini dahi tehdit etmeye başladı.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

Türkiye'nin obruk rakamı bakımından en 'riskli' bölgesi Karapınar'da bir hayli mesken alanında da obruklar ya da obruk yaradılışları tespit edilmeye başlandı.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

KARA YOLUNDAN GEÇEN OBRUK!

Misalin AFAD Konya şehir Müdürlüğü liderliğinde yapılan bir çalışmada, 630 metre çapında, üzerinden kara yolu geçen obruk yaradılışı tespit edildi.

Başka Bir Deyişle yakın gelecekte mümkün felaketlere doğru süratle yanaşıyoruz.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

PEMBE OBRUKLAR NEDEN OLUŞUR?

Eğilim Obruk Gölü'nde olduğu gibi sıcakların çoğalması ve su seviyesinin eksilmesiyle sudaki artemia salina cinsindeki bakteriler sebebiyle obrukların içerisindeki su pembe renge bürünüyor. Başka Bir Deyişle pembe renk gerçeğinde suların eksildiğinin bir işareti.

Tarımsal ve ekonomik faaliyetleri olduğu kadar insan yaşamını da tehdit etmeye başlayan obrukları, bu mevzudaki araştırmalarıyla dünyada da rakamlı otoritelerden birisi olan, Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği öğretim azası Prof. Dr. Yaşar Eren ile konuştuk.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

YAŞAR EREN'DEN KAYGI VEREN TESPİTLER

Vaziyetin vahametini Hürriyet'e anlatan Prof. Eren dikkat toplayan tespitlerde bulundu.

"Obruk oluşturan birkaç neden var" diyen Eren bunları ise şu biçimde sıraladı:

*Ana obruk yaradılış sebebi yeraltında bulunan eriyebilen kayaçlarda bulunan yer altı boşluklarının tavanlarının çökmesi.

*Ayrıca yer altı maden galerilerinin çökmesi, sondajlarla yeraltından su ile birlikte fazla kırıntılı malzeme çekimi.

*Yeraltı suyunun fazla çekilmesine bağlı olarak oluşan yüzey deformasyonları vb. nedenler de obruk yaradılışına yol açabilir.

*Yeraltı suyunun fazla düşmesine bağlı olarak oluşan çökmeler obruk rakamının çoğalmasında ve obruk yaradılışlarının süratlenmesinde tesirli oluyor.

"Geçmişte, 20 senede bir obruk oluşurken, günümüzde bir senede onlarca obruk oluşuyor" diyen Prof. Yaşar Eren, küresel ısınmaya ek şuursuz tarımsal sulamanın da tesiriyle obruk yaradılışının süratlendiğini belirtti.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

"CAN KAYIPLARI YAŞAYABİLİRİZ"

Eren, obruk yaradılışının can kaybına yol açma ihtimalinin de olabileceğini anımsatarak şöyle devam etti:

"Şimdiye kadar yeni obruklar genellikle tarımsal alanlarda ve meskenin yoğun olmadığı alanlarda oluşmuştur. Talih yapıtı bugüne kadar can kaybı yaşanmamıştır. Fertsel obruk yaradılışları yersel olduğu için zelzele gibi geniş alanları etkileyecek bir can ve mülk kaybına yol açmaz. Ancak hudutlu da olsa gelecekte can kayıplarına yol açabilir."

ACİL EYLEM PLANI

Eren çözüm tekliflerini ise şu biçimde sıraladı:

*Obruk yaradılışlarının kollandığı alanlarda ciddi jeolojik ve jeofizik araştırmalar yapılmalı, tehlike haritaları hazırlanmalı ve lüzumlu tedbirler alınmalı.

*Obruk yaradılışlarının kollandığı mesken alanlarındaki mektep, sağlık kurumu vb. yapıların dip kesimlerinde risk oluşturacak karstik boşlukların olup olmadığı uygun usullerle tespit edilmeli, lüzumlu etütleri yapılmayan karayolu, demiryolu vb. çizgisel yapılar ile ehemmiyetli sanayi ve imal kuruluşları detaylı jeolojik ve jeofizik çalışmaları ile süratlice gözden geçirilmeli.

*Orta ve Batı Anadolu havzalarında yaygın olarak büyümeye başlayan yüzey faylanma ve yarıklarının yaradılışını yavaşlatmak ve yasaklamak için yeraltı suyu seviyesinin düşmesini yasaklayacak temkinler alınmalı.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

"EN EHEMMİYETLİ ÖNLEM SU TASARRUFU"

*Tarımsal alanda kullanılan suyun her damlasının tasarruflu olarak kullanılması, yağışların en tesirli biçimde depolanması, yöreye ve su potansiyeline uygun tarımsal nebatların yetiştirilmesi gerekiyor.

*Tarımsal faaliyetlerin yaygın olduğu havzalara ek su kaynakları sağlanarak yer altı suyu seviyesini düşmesi yasaklanmalı.

*Bu biçimde devam edersek büyük bir ihtimalle Orta ve Batı Anadolu’daki göllerin tamamı gözlerimizin önünde kuruyacak ve yok olacak. Bu bölgelerde suyun her damlasının tasarruflu kullanımı sağlanmalı.

*Acilen DSİ liderliğinde alanında uzman şahıslardan bölgesel ve ülke çapında heyetler oluşturulmalı ve acilen eyleme geçilmeli.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

ALTIN TEKLİFLER...

*Mevcut vaziyet devam ettiği takdirde 10-20 yıl sonra Konya ve Orta Anadolu bölgesinde bir hayli göl ve sulak alan yok olacak.

*Küresel ısınma ve abuhava farklılığı göz arkasını edildiğinde dahi artan tarımsal ve endüstriyel su kullanımı yer altı ve yerüstü su kaynaklarının tükenmesine yol açacaktır. Geri dönülmez bir noktaya gelmemek için kesinlikle bölgeye ek su sağlanmalıdır.

Traktör bir anda ortadan kayboldu... Görünüşlerine aldanmayın, facia Geliyorum diyor

"DENİZ SUYUNU TARIM İÇİN KULLANABİLİRİZ"

*Bunun yollarından biri de deniz suyunun arıtılmasıdır. Günümüzde Suudi Arabistan, İsrail, Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeler bu mevzuda oldukça yol almışlardır. Ülkemizde de Balıkesir Avşa adasında böyle bir kuruluş bulunmakta ve deniz suyu arıtılarak kullanılmaktadır. Denize kıyısı bulunan, yoğun tarımsal faaliyetin ve su stresinin olduğu İzmir gibi öteki şehirlerde de eş kuruluşlar kurulmalı ve ülkemiz bu alanda da teknoloji ve bilimsel açıdan mesafe alınmalıdır.

"AĞAÇLANDIRMA YAPILMALI"

*Her türlü afete temkin olarak ülke çapında ağaçlandırma çalışmaları süratlendirilmelidir.