Ünlü ABD’li düşünür Türk SİHA’larını övdü

Ünlü ABD’li düşünür Türk SİHA’larını övdü

Ünlü Amerikalı politika teoricisi Francis Fukuyama, Türkiye’nin ürettiği SİHA’ların bölgesinde yarattığı eforlu tesirlerden methiyeyle bahsetti. Bu SİHA’ların günümüz savaş stratejilerini değiştirdiğini…

“Tarihin Sonu” teziyle 1990’lı senelerde ünlenen Amerikalı politika bilimci Francis Fukuyama, “American Purpose” mecmuasında yayımlanan “Ortadoğu’da homurdanmak” başlıklı yazısında Türk silahlı insansız hava vasıtalarını SİHA methetti. Fukuyama, Türkiye’nin son senelerde ürettiği SİHA’ların günümüz savaş stratejilerini değiştirdiğine dikkat toplayarak, “SİHA’lar 2020’de Türkiye’nin bölgesel bir efor olarak yükselmesine ehemmiyetli katkı yaptı” ifadesini kullandı.

‘TÜRKİYE YENİ OYUNCU’

Fukuyama, 2010’ların başında silahlı drone teknolojisi alanında Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in reyin kurduğunu ancak daha sonraki senelerde Türkiye’nin bu alanda süratli biçimde yeni bir oyuncu olarak ortaya çıktığını belirtti. “Küresel görünüm, askeri SİHA’lar tarafından değiştirildi ve Türkiye burada ana oyuncu oldu” değerlendirmesini yapan Fukuyama, Türkiye’nin kendi ürettiği SİHA’ları Libya, Suriye, Dağlık Karabağ ve kendi hudutları içinde terör örgütü PKK’ya karşı kullandığını kaydoldu.

‘BÖLGESEL EFORU ARTTI’

Francis Fukuyama, “Bu süreçte Türkiye, daha fazla netice üretme marifetiyle Amerika Birleşik Devletleri, Çin veya Rusya’dan daha fazla kendini büyük bir bölgesel efor simsarı seviyesine yükseltti” yorumunu yaptı. Türkiye’de üretilen Bayraktar TB-2 ve Anka gibi SİHA’ları misal gösteren Fukuyama, zamanında Amerika Birleşik Devletleri’den Predator ve Reaper drone’larını alamayan ve ardından İsrail’den Heron’ları alıp sonra bu ülke ile ilişkileri meseleli hale gelen Türkiye’nin, kendi SİHA’larını üretmeye karar verdiğini belirtti.

ÜÇ BÖLGESEL ÇATIŞMA

Türk SİHA’larının performansının etkileyici olduğuna dikkati sürükleyen politika bilimci, “Son Türk drone’ları oldukça etkileyici; misalin TB-2 havada 24 saat kalabiliyor ve hem bulgu hem de atak vazifelerini ifa edebiliyor” değerlendirmesinde bulundu. Türkiye’nin silahlı İHA’larının ilk kere kapsamlı biçimde Mart 2020’de Suriye’de 36 Türk askerinin şehit edildiği hamlenin ardından kullandığını ifade eden Fukuyama, hava korunma sistemi dahil bölgedeki tüm Suriye askeri unsurlarının SİHA’larla tamamen yok edildiğini anımsattı. Ardından önce Libya’da, sonra da Dağlık Karabağ bölgesinde kullanılan Türk SİHA’larının sahada icra ettiği misyonların afallatıcı olduğunu belirten Fukuyama, mevzubahisi hava taşıtlarının özellikle Ermenistan askeri unsurlarına verdiği hasarın dikkat çekici olduğunu yazdı. Yazıda Türkiye’nin Ukrayna’ya da TB-2 hava taşıtı sattığına işaret edildi. Yazar, “Bana öyle geliyor ki, Türkiye’nin SİHA kullanımı, kara gücünün tabiatını, mevcut efor yapılanmasını sallayacak biçimde değiştirecektir” dedi.

‘VAZİYETİ DEĞİŞTİRDİ’

Yakın gelecekte artık çatışmaların merkezinde İHA’ların olacağına dikkati sürükleyen Fukuyama şunları kaydoldu: “SİHA’lar görece ucuz, alt edilmesi güç ve kaptanların hayatlarını tehlikeye etmiyor. Dünyanın dört bir yanındaki ordular şimdilerde kendilerini SİHA’lara karşı nasıl korunacaklarını düşünüyor ve SİHA’larla SİHA karşıtı ihtiyatlar arasındaki silah yarışını kimin kazanacağı muhakkak değil.”

Ünlü ABD’li düşünür Türk SİHA’larını övdü

‘TARİHİN SONU’ TEZİYLE ÜNLENMİŞTİ

Japon asıllı olan Francis Fukuyama 1952’de Amerika Birleşik Devletleri’nin Chicago kentinde dünyaya geldi. Kalkınma, demokratikleşme, beynelmilel siyasi ekonomi gibi mevzularda uzmanlaştı. Doktorasını Harvard Üniversitesi’nde yaptı. En ehemmiyetli kuramı olan “Tarihin Sonu” tezini Sovyetler Birliği’nin ufalamasından sonra 1992 senesinde yayımladığı “The End of History and the Last Man” Tarihin Sonu ve Son İnsan isimli kitabında anlattı. Soğuk Savaş’ın Batı’nın liberal demokrasi ve hür piyasa bedellerinin galibiyetiyle sonuçlandığını vurguladıktan sonra, bu bedellerin insanlığın sosyo-kültürel ve yönetişim evriminde bir son safha olabileceğini öne sürdü. O yarıyıl neo-muhafazakâr çizgide olan Fukuyama, 2003’te Irak’ın Amerika Birleşik Devletleri tarafından işgali sonrasında ehemmiyetli kusurlar yapıldığını korunarak, çizgisini değiştirip, beynelmilel müesseseler ve çok taraflılığın ehemmiyetini vurguladı, Demokratları desteklemeye başladı.