'Uzatmalı' Covid: İlk deneyler teşhis ve tedavi konusunda umut verici

'Uzatmalı' Covid: İlk deneyler teşhis ve tedavi konusunda umut verici

'Uzatmalı' Covid geçiren başka bir deyişle koronavirüse tutulduktan sonra uzun zaman sıhhatine kavuşamayan hastalarla alakalı araştırmalar yürüten bilim insanları, çalışmalarının ilk neticelerinin,…

Londra'daki Imperial Fakültesi'nden analistler uzatmalı Covid hastası ufak bir grup hasta üzerinde araştırmalar yürütüyor.

Araştırmada uzun Covid geçirenlerin kanında hakimiyetten çıkmış antikorlara tesadüfüldüğünü söylüyorlar ve bu sayede 6 ila 18 ay içerisinde kolay bir kan testiyle uzun Covid'in teşhisinin olası olacağını umuyorlar.

Milli Sağlık Araştırmaları Enstitüsü'nden Dr Elaine Maxwell, ilk bilgilerin "coşku verici" olduğunu söyledi. Dr Maxwell Covid-19 enfeksiyonu sonrasında uzun Covid'e yol açan bir dizi değişik şey olabileceğini, ve bağışıklık sisteminin gösterdiği tepkilerin de buna yol açtığından işkillenilen etmenlerden biri olduğunu anlattı.

Fakat uzatmalı Covid'in "karışık bir vaziyet" olduğunu da unutmamak gerektiği ihtarını yaptı ve değişik tiplerdeki uzatmalı Covid'lerin teşhis ve rehabilitasyonunun olası olabilmesi için, tam öbür mümkün etkenlerin de incelenmesi gerektiğine işaret etti.

: İlginize Sürükleyebilir 'Gençlerin kanı üzerinden ikbal devşirmeye çalışanlara fırsat vermeyeceğiz'Doktorlar naçar kaldı! İşte belirtileriHenüz 13 yaşındaydı... Hayatını kaybetti, Işın Karaca devrildi

Uzatmalı Covid henüz tıpta bütün olarak anlaşılabilmiş bir vaziyet değil ve kendisini soluk darlığı, bitkinlik, baş sızısı ve adale sızıları gibi bulguların, koronavirüs enfeksiyonu atlatıldıktan sonra da uzun zaman devam etmesi biçiminde gösteriyor.

Şu anda uzatmalı Covid'i teşhis edecek bir test yok.

HADİSELERİN SÜRATLE ARTIŞI KAYGI VERİCİ

Imperial'daki araştırma takımının başındaki Profesör Danny Altmann yaptıkları çalışmanın sonunda, aile doktorluklarında dahi yapılabilecek kolay bir uzatmalı Covid testinin geliştirilmesinin yolunun açılacağını düşünüyor.

Fakat Profesör Altmann, İngiltere hükümetinin "Covid ile beraber hayata" diye özetlenebilecek tasarılarının uzatmalı Covid'de de yeni bir dalgayı körüklemesinden kaygı ediyor. Hükümet 19 Temmuz'da başka bir deyişle yalnızca bir hafta sonra İngiltere'deki koronavirüs tedbirlerinin çoğuna son vermeyi tasarlıyor.

Ama İngiltere'de günlük olay sayısı süratle yükselirken, Profesör Altmann henüz aşıların insanları hastalığın uzun vadeli tesirlerinden gözetip gözetmediğinin bilinmediğini dikkat topluyor.

"Şayet günde 100 bin vakaya doğru gidiyorsak ve hadiselerin yüzde 10 ila 20'sinin uzatmalı Covid'e evirilebileceğini de söyleyebildiğimize göre, popülasyonumuz aşılı olduğu halde, uzatmalı Covid hadiselerinin artmayacağını kesin olarak söyleyemeyiz."

Son dakika... Yüz binlerce koronavirüs hastası için ezber bozan karar... Aşıda yeni dönemSon dakika... Yüz binlerce koronavirüs hastası için ezber bozan karar... Aşıda yeni yarıyıl

Yapılan kaptan araştırmada, uzmanlar onlarca şahıstan alınan kan misallerini karşılaştırdılar ve uzatmalı Covid hastalarının kanında, acele iyileşenler ve hiç hastalanmayanlarda bulunmayan antikorlar keşfettiler.

Banal olarak insanın bağışıklık sistemi hastalıklarla mücadele etmek için antikor üretiyor. Fakat bazen insan bedeni, kendine hasar verecek başka bir deyişle sağlıklı hücrelere saldıracak antikorlar üretebiliyor.

Profesör Altmann işte bu antikorların uzatmalı Covid bulgularına yol açan etmenlerden biri olduğunu düşünüyor. Bazı insanlarda uzatmalı Covid'in, koronavirüsün bedende varlığını sürdürmesinden kaynaklanabileceğini, ötekilerinde ise bağışıklık sistemiyle alakalı bir problem olabileceğini de ilave ediyor.

Imperial'daki araştırma henüz ilk safhalarında, başka bir deyişle henüz az sayıda insanla yapılmış bir çalışma ve sayıların artırılmasıyla bilgiler daha emin bir biçimde test edilebilir.

Profesör Altmann, henüz ellerindeki bilgilerin büyük bir buluş diye nitelenemeyeceğini ama "çok coşku verici bir ilerleme" olduğunu söylüyor.

Uzatmalı Covid: İlk deneyler teşhis ve tedavi konusunda umut verici

Milli İstatistik Kurumu'nun bilgilerine göre Birleşik Kraliyet çapında 4 Haziran 2021 itibariyle, uzatmalı Covid geçiren-geçirmiş insanların sayısı 962 bine erişmişti.

Yeniden aynı bilgilere göre Birleşik Kraliyet'ta bir seneyi aşkın bir müddettir Covid bulgularını yaşayan hastaların sayısı 385 bini buluyor.

Uzatmalı Covid çocuklar ve sıhhati çok iyi olanlar da dahil her yaştan insanı etkileyebiliyor ve hastalığı başlangıçta çok hafif bulgularla atlatanlarda dahi ortaya çıkabiliyor.

'UZUN COVİD OLDUM, SONRA YENİDEN COVİD OLDUM'

BBC'nin araştırma programı Panorama, uzun Covid tecrübesini İskoçya muhabiri Lucy Adams'ın bireyinde de tam detaylarıyla anlatıyor.

44 yaşında sağlıklı ve atletik bir insan olan Lucy Adams pandeminin ilk aylarında 2020 Mart'ında Covid'e tutulduğunu, 11 ay bulguların bir cinsli son bulmadığını anlatıyor.

Soluk darlığı, baş sızısı, adale sızıları, görüş bozukluğu aylarca devam eden ve en ufak bir mücadeleden sonra yatağa düşen Adams, en makûsunun da kimsenin uzun Covid ile alakalı bir bilgisinin olmaması olduğunu aktarıyor.

Ona hastalığında en çok destekçi olan şey ise, bu rahatsızlığı sürükleyen tek bireyin kendisi olmadığını keşfetmesi olmuş. 11 ay sonra uzatmalı Covid'i atlatmayı beklerken Lucy Adams yine Covid'e tutuluyor. Adams, uzatmalı Covid'in kalıcı olmadığını sonunda iyileşebilen bir hastalık olduğunu da vurguluyor.

Mayıs ayında Birleşik Kraliyet hükümeti hastalara özel bakım sağlayacak 89 uzun Covid muayenehaneyi oluşturulacağını vadetmişti.

Kaidelere göre bu muayenehanelerin hekim himayesinde olması ve hastalarda Covid-19 rehabilitasyonları için sağlık kurumuna uyumuş olma koşulu aramaması gerekiyordu.

Ne var ki BBC'nin Panorama araştırma programı açılan bazı muayenehanelerde hekim bulunmadığını ve dördünün de yalnızca Covid sebebiyle sağlık kurumuna uyumuş hastaları aldığını tespit etti.

Açılan muayenehanelerin 10 tanesine uyuyabilmek için hastaların 100 günden fazla beklediği, hatta 6 aydan uzun zaman bütün 191 gün muayenehaneye yatmayı bekleyen olduğu da tanımlandı.

İngiltere Sağlık Hizmetleri BBC'nin bu mevzulardaki suallerini cevaplarken, uzatmalı Covid hizmetlerine 134 milyon sterlinden fazla yatırım yapıldığını ve çocuklar için 15 birim oluşturulduğunu bildirdi.

İskoçya ve Galler'de ise bu mevzuda uzmanlaşmış muayenehane bulunmuyor. Her iki özerk bölgenin yetkilileri BBC'ye mevcut hizmetleri kuvvetlendirdiklerini söylediler. İskoçya uzatmalı Covid araştırmalarına 2,5 milyon sterlin yatırım yaptığını da açıkladı.

Birleşik Kraliyet Sağlık Bakanlığı ise "Hükümet pandeminin başlangıcında ağır hastalar için süratle özel bakım imkânları geliştirdi ve şimdi aynı süratle ve aynı ebatta bir gayret ile uzatmalı Covid geçiren hastalara destek veriyor" dedi.

Hükümet bilim insanlarına Covid'in uzun vadeli tesirlerini araştırmaları için 50 milyon sterlini aşkın destek verildiğini de bildirdi.