'Yok artık' diyeceksiniz! 'Öğrenci depozitosu' çılgınlığı

'Yok artık' diyeceksiniz! 'Öğrenci depozitosu' çılgınlığı

Üniversite seçim neticeleri açıklandı ve talebeler şimdiden gidecekleri şehirde konut arayışına başladı. Kiralarda yaşanan çoğalışların üzerine bir de konut sahiplerinin donakaltan istekleri ilave edilince,

Kiminden kiranın 4 bedeli depozito parası isteniyor kimine ise 'konuta geçmeden boya-badana yaptıracaksın' gibi koşullar koşuluyor. Kiralık konut bulmakta zorlanan üniversite talebeleri şimdi de bulabildikleri konutlarda, konut sahiplerinin koşulları zorlayan istekleri ile muhatap oluyor.

SOSYAL MEDYA ŞİKAYETLERLE DOLUP TAŞIYOR

Mekteplerin açılmasına rakamlı günler kala, sosyal medyada da talebeler yaşadıkları acı tecrübeleri paylaştı.

Depozito haricinde mutfağa ankastre yapılmasını koşul koşan da var, talebelerden 'ayrı ayrı' kira  ya da ödenti fiyatı isteyen de

Konut arayıp, konut sahibinin 'esrarengiz' koşulu ile karşılaşan talebelerden birisi de Ethem Göç. Ethem Göç; konut sahibinin, emlakçı kurulu ve depozito haricinde sırf talebe oldukları için 5 bin lira aşırıdan para istediğini anlattı.

Yok artık diyeceksiniz Öğrenci depozitosu çılgınlığı

Özellikle İstanbul'da 'kiralık konut bulmak' talebeler için büyük bir mesele...

"KONUTA ANKASTRE DÖŞEYECEKSİN..."

Bir başka talebe ise kiralamak istediği evin sahibinin "Konuta ankastre döşeyeceksiniz" koşulunu koştuğunu söyledi.

Sosyal medyaya yansıyan bir başka konut sahibi 'arzı' ise kiracıdan konuta girmeden evvel boya-badana yaptırması.

Bir öteki şikayet ise konut sahibinin, bozuk tuvalet için talebelere ‘Ben değil siz kullanacaksınız, siz yaptırın’ çıkışı.

Yok artık diyeceksiniz Öğrenci depozitosu çılgınlığı

UZMANLAR NE DİYOR?

Talebelerin bu haklı şikayetleri ile alakalı hurriyet.com.tr'ye konuşan İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa önemli uyarılarda bulundu.

Mülk sahibinin kanunen ancak 3 aylık kira değerinde depozito isteyebileceğini belirten Aşa şunları söyledi:

*Depozito konut sahibi için kiracı çıkarken iade etmek şartıyla bir güvence olarak kabul edilir. Kiracı konuta bir hasar vermez veya abonmanlıklardan doğan bir borç vazgeçmezse başka bir deyişle konutu aldığı gibi teslim ederse depozito da iade edilir. Mülk sahibinin depozito istemesi yasasız bir şey değil. Ancak bunun dışında istenilen para veya mülk arzı netlikle doğru değil.

*Konut sahipleri tarafından tadilatların dayatma olarak kiracıya yaptırılması da doğru değil.

EMLAKÇILAR ODASI BAŞKANI: BUNUN ADI FIRSATÇILIK

Anormal kira çoğalışlarına da değinen Aşa şu tespitlerde bulundu:

*Hür piyasa ekonomisi olan bir ülkede yaşıyoruz. Bu nedenle mülk sahibine kimse ne kadara kiraya vermesi veya satması gerektiğini dayatamaz. Devlet yalnızca kira çoğalışına bir kota koyabilir. Kira çoğalışları da zati TÜFE’ye endekslendi. Yeniden de mülk sahiplerinin kira maliyetlerini çok fazla artırması piyasa şartlarını makûsa kullanmak ve fırsatçılık olarak değerlendirilebilir.

*Bu mevzunun değişik bir ebadı daha var. Mülk sahibi evini yüksek maliyete diyelim ki kiraladı. Burada düşünmesi gereken kiracı bunu ödemeyi ne kadar sürdürebilir. Yüksek kiraları istemek ehemmiyetli değil, ödeme eforuna bakılınca ödenecek gibi değil. Zoraki kalınıp konutlar yakalanıyor ancak bir zaman sonra ödenemeyince sonu icra dairelerinde bitiyor.

*İstenilen yüksek kiraların bir zaman sonra ödenemeyeceğinin şuurunda olan konut sahibi de kiracıya kefil istiyor, aşırıdan güvence istiyor. Bu cins fırsatçılıklar kabul edilemez.

"ŞAHIS BAŞI ÖDENTİ LEGAL DEĞİL"

Talebeler için koşul koşulan "şahıs başı ödenti" talebinin de legal olmadığı belirten Aşa "Kira sözleşmeleri bir kontrat ve iki tarafta bunu onaylıyorsa bir kasvet yok. Ancak bu vaziyeti fırsatçılık olarak kullanıp bir konutta fazla şahıs kalıyor diye, şahıs başı kira ve ödenti alınması da kabul edilemez. Hele ki vergiyi şahıs başı almak muhtemel değil. Burada da ortak kullanımlarda bir imtiyaz olabilir" diye konuştu.

TALEBELERİN LEGAL HAKLARI NELER?

Konut sahiplerinin 'legal olmayan' davranışları için yargı yolunu işaret ve İstanbul genelinde yüzde 50'ye kadar artan kira zamlarının dava mevzusu olmaya başladığını belirten Avukat Kerem Olcayto ise şu tespitlerde bulundu;

*Öncelikle 'aşırıdan' depozito için Borçlar Yasayı çerçevesinde tanımlanmış hudutlar var. Buna göre konut sahibi, 3 aylık kira bedelini depozito olarak isteyebilir ama daha aşırısını isteyemez. Dolayısıyla depozito haricinde başka bir ün altında kiracıdan para da arz edilemez.

*Mevzudan bağımsız olarak depozito harici bir bedel ancak depozito bedeli konutta kiracı tarafından verilen hasarı karşılamıyorsa mülk sahibi tarafından arz edilebilir. Depozito hasarı karşılamadı, kiracı da ek para vermeye yaklaşmıyor ise hasarınızın giderilmesi için yargı yoluyla hasarın karşılanmasını isteyebilirsiniz.

*Fakat bu hasarın belgelemesi/ispatlanabilir olması ehemmiyetli. Şahıs başı kira arz edilmesi hususu da yeniden aynı biçimde kanunen mevzubahisi değil. Bir dairenin muhakkak bir rayiç kira değeri vardır ve bedeli odur, hane içinde yaşayan rakamına göre farklılık gösteremez.

"ANKASTRE GİBİ ARZLAR KONTRATA KESİNLİKLE YAZILMALI"

*Ödenti mevzusu da aylık alınan sabit bir bedel olduğu içim aynı biçimde değerlendirmek gerek. Yeniden evin içine ankastre yapılması gibi mülk sahipleri tarafından getirilen arzlar, bunun kira bedelinden düşülüp, düşülmemesi gibi hususlar kiraya veren ile kiracının uzlaşmayı sonucunda kira kontratında sarihçe belirtilmelidir.

*Bu gibi tadilatlar kalıcı eser kalitesinde olduğundan ve konuta değer katacağından kiracının yaptırdığı tadilatın sonucunun ne olacağını kira kontratına sarihçe yazması hak kaybına uğramaması için koşul. Bu stil fırsatçı mülk sahipleri ve aracılara karşı kiracılar ne yazık ki naçar kalıyor ve zorunlu olarak bu fahiş isteklere razı oluyorlar. Oysaki bu stil arzlara karşı kurnaz davranmalı ve haklarına gözetmeliler. Temelinde bu stil mevzular devlet tarafından hakimiyet ediliyor ve bunun zorunlu yaptırımları var. “Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi” üzerinden bu şirketleri şikayet edebilirler yeniden haksız arzlara karşı yargı yoluna gidebilirler.